Het politiek dienstbetoon van kamervoorzitter Herman De Croo (VLD) durft al eens dubieuze vormen aan te nemen. Zo behartigt de Eerste Burger van het land, onder 's lands wapenschild en met het briefhoofd van het voorzitterschap van de Kamer van Volksvertegenwoordigers, de privébelangen van een bedrijf, Utexbel, dat al 37 jaar lang alle mogelijke normen en verplichtingen met betrekking tot de ruimtelijke ordening en het milieu met voeten treedt. De brieven van kamervoorzitter De Croo aan partijgenoot en Vlaams minister van Economie, Ruimtelijke Ordening en Media Dirk Van Mechelen, doen het ergste vermoeden wat betreft de liberale plannen met die ruimtelijke ordening, zeker nu de VLD een brede liberale volkspartij wil worden en 'de buik' van de samenleving wil aanspreken.
...

Het politiek dienstbetoon van kamervoorzitter Herman De Croo (VLD) durft al eens dubieuze vormen aan te nemen. Zo behartigt de Eerste Burger van het land, onder 's lands wapenschild en met het briefhoofd van het voorzitterschap van de Kamer van Volksvertegenwoordigers, de privébelangen van een bedrijf, Utexbel, dat al 37 jaar lang alle mogelijke normen en verplichtingen met betrekking tot de ruimtelijke ordening en het milieu met voeten treedt. De brieven van kamervoorzitter De Croo aan partijgenoot en Vlaams minister van Economie, Ruimtelijke Ordening en Media Dirk Van Mechelen, doen het ergste vermoeden wat betreft de liberale plannen met die ruimtelijke ordening, zeker nu de VLD een brede liberale volkspartij wil worden en 'de buik' van de samenleving wil aanspreken. In zijn 'persoonlijk-vertrouwelijke' brief van 13 september 1999 aan 'beste Dirk' wijst De Croo erop dat het textielbedrijf Utexbel, dat sinds het gewestplan van 1977 in woongebied ligt, met zo'n 350 werknemers in Ronse (op een totaal van 1250 in andere vestigingen) de 'grootste werkverschaffer van deze stad' is. Hij dringt er bij de minister op aan het twintig jaar oude gewestplan Oudenaarde/Ronse aan te passen omdat het 'de historische kern van Ronse op een weinig rationele wijze heeft uitgebreid en dus een gans stuk van de industriële bedrijvigheid van deze stad daarin is komen te liggen'. Minister Van Mechelen antwoordt hem dat 'een wijziging voorzien is van woongebied naar regionaal bedrijventerrein met openbaar karakter'.Op 29 oktober 1999 krijgt minister Van Mechelen van de Vlaamse regering gedaan dat het gewestplan op maat van Utexbel gewijzigd wordt omdat het bedrijf zogezegd 'moeilijk herlokaliseerbaar' is. Het regeringsbesluit meent dat 'eventuele hinder dient te worden ondervangen in de milieuvergunning en andere maatregelen...'. Verzwegen wordt dat Utexbel, waarin de Vlaamse overheid via Gimvindus/Lieven Bauwens Capital voor 39 procent participeert, al jaren alle mogelijke vergunningen negeert. De wereld op zijn kop, zeg maar. Zoals expert ruimtelijke ordening Pierre Lefranc van de Universiteit Gent betoogde in zijn openingsrede voor de balie van Gent (1999-2000), liep het beleid inzake ruimtelijke ordening in Vlaanderen tot voor kort hopeloos achterop. Pas met het Nooddecreet van juni 1993 van toenmalig minister van Ruimtelijke Ordening Theo Kelchtermans (CVP) toonde de overheid de intentie om die ruimte 'planmatig te ordenen'. Lefranc merkte toen ook op dat het nieuwe decreet (van 18 mei 1999) van Vlaams minister van Ruimtelijke Ordening Steve Stevaert (SP) de middelen aanreikte om die nieuwe aanpak verder te realiseren. Maar vandaag wijst alles er dus op dat minister Van Mechelen het oude gedoogbeleid weer helemaal in ere wil herstellen.1977Op het gewestplan van Oudenaarde/Ronse wordt in Ronse 'een woongebied met culturele, historische en/of esthetische waarde' afgebakend. In dat woongebied staan burger- en arbeiderswoningen, en bedrijfspanden uit het begin van de 20ste eeuw. Het gewestplan stipuleert onder andere dat 'de exploitatie van gevaarlijke, ongezonde en hinderlijke bedrijven waarvan de activiteit niet in overeenstemming is met de voorschriften van het plan, mag worden voortgezet tot afloop van de termijn, bepaald in de vergunning (...) Een verlenging van deze termijn kan echter eventueel worden toegestaan om de exploitatie te kunnen voortzetten gedurende een periode waarvan de duur tien jaar (te rekenen vanaf de inwerkingtreding van het plan) niet mag overschrijden.'Niet een van de bedrijven in het nieuw afgebakende woongebied heeft bezwaren tegen het gewestplan; ook Utexbel niet. Een aantal van hen zal de voorschriften zelfs zo goed mogelijk naleven, of verhuizen. Alleen Utexbel, waarvan de exploitatievergunning geldig is tot december 1994, blijft op de oevers van de Molenbeek gevestigd. Het bedrijf zal tussen de Zonnestraat en de Snoeck- en de Maghermanlaan zelfs nog uitbreiden, met alle gevolgen van dien. Zo komt het niet vergunde parkeerterrein bij het bedrijf geregeld onder water te staan, want ' d' après la carte géologique' zijn sommige terreinen nu eenmaal niet geschikt om bebouwd te worden. 1987 maart. Utexbel vraagt een bouwvergunning om aan de Maghermanlaan, rechttegenover de woonwijk aldaar, een opslagplaats op te trekken in 'genervureerde beigekleurige muurplaten - geïsoleerd' en meteen de Molenbeek gedeeltelijk recht te trekken en te overwelven. juni. Niettegenstaande de bezwaarschriften van de omwonenden, verleent het SP-PVV stadsbestuur van Ronse onder leiding van burgemeester Orphale Crucke (SP) een gunstig advies voor de bouw van de opslagplaats. De Administratie Ruimtelijke Ordening en Leefmilieu (AROL) wijst erop dat de bouwaanvraag niet vergezeld is van de vereiste documenten, zoals het standpunt van de stad Ronse over de ingediende bezwaarschriften. Intussen vraagt Utexbel ook toestemming om zijn opslagplaats om de hoek, aan de C.Snoecklaan, uit te breiden. september. 'Overwegende dat bedoeld bouwontwerp slechts een geringe uitbreiding van de bestaande gebouwen beoogt', brengt het paarse stadsbestuur van Ronse een gunstig advies uit, daarmee de bezwaarschriften van de omwonenden naast zich neerleggend. december. Jean-Louis Samain van Utexbel beklaagt er zich bij burgemeester Crucke over dat zijn bedrijf nog steeds geen bouwvergunning heeft, noch voor het gebouw aan de Snoecklaan noch voor het gebouw aan de Maghermanlaan. Hij schrijft : 'Wij zien ons dan ook verplicht voortaan niet meer in Ronse te investeren en ons investeringsplan op lange termijn te herzien. Andere firma's zijn ons hierin trouwens voorafgegaan.' Enkele journalisten helpen Utexbel om de druk op het stadsbestuur te verhogen. Twee weken later verleent het college van burgemeester en schepenen een gunstig advies voor de bouwwerken en de overwelving van de Molenbeek aan de Maghermanlaan. 1988 maart. Op de Administratie van Ruimtelijke Ordening en Leefmilieu (AROL) in Gent wordt de bouwaanvraag voor de betonnen loods bij de bedrijfsparking aan de Maghermanlaan nu door de gemachtigde ambtenaar Vansteelandt behandeld. Op verbazingwekkende wijze negeert hij het gewestplan en verleent hij een gunstig advies 'gezien de aanvraag de uitbreiding inhoudt van een bestaand bedrijf op gronden die reeds geruime tijd aan de bestemming van woongebied zijn onttrokken'. Het stadsbestuur van Ronse neemt deze motivering maar al te graag over en verleent de bouwvergunning voor de betonnen loods. De eigen interpretatie die het stadsbestuur en de gemachtigde ambtenaar aan het gewestplan geven, is helemaal naar de zin van Utexbel. juli. Utexbel is minder gelukkig met de bijkomende voorwaarden die de Oost-Vlaamse Bestendige Deputatie oplegt wat betreft de geluidshinder en gaat in beroep bij minister van Leefmilieu Jos Dupré (CVP). Het bedrijf argumenteert : 'Het bestaan van textielfabrieken maakt deel uit van het Ronsisch leefmilieu en enige geluidshinder is daardoor niet weg te cijferen.' Het hoofdbestuur van Leefmilieu van AROL in Brussel wijst de minister er evenwel op dat 'de omgeving aan één zijde van de inrichting zeer dicht bebouwd is; de inrichting grenst aan de achtertuinen van de woningen. Het woongebied moet beschermd worden tegen overmatige geluidshinder van de inrichting. Er wordt voorgesteld het besluit van de Bestendige Deputatie te bevestigen.'Uiteindelijk zal de bevoegde gemeenschapsminister het beroep van Utexbel verwerpen en op 29 augustus 1991 worden de bijkomende exploitatievoorwaarden van de Oost-Vlaamse deputatie bevestigd. november. De technische diensten van de stad Ronse noteren in een proces-verbaal dat de bouwmaterialen die de bouwvergunning van maart 1987 voorschreef voor de loods aan de Maghermanlaan vervangen zijn door gladde grijze betonplaten. Er wordt enkel gedreigd met de 'officiële stillegging van de werken'. Jean-Louis Samain van Utexbel laat weten dat het gebruik van de voorgeschreven 'genervureerde beige-kleurige muurplaten' zes maanden vertraging zou hebben gekost maar dat de gebruikte betonnen platen desnoods beige kunnen worden geschilderd en met een haag of bomen aan het oog onttrokken kunnen worden. Vandaag zijn de gladde betonplaten nog altijd grijs. Er staat wel een smalle en korte rij struiken voor, maar daarnaast werd alweer zonder vergunning op de oever van de Molenbeek een reliëfwijziging doorgevoerd om er een personeelsparking uit te graven. Met alweer extra buurt- en milieuhinder tot gevolg. 1990 mei. De aanhoudende klachten over de bedrijven in de in 1977 afgebakende woonzone leiden tot een overeenkomst tussen buurtbewoners, stadsbestuur, de Kamer van Handel en Nijverheid en de bedrijven in de buurt - met uitzondering van Utexbel. Er wordt overeengekomen de geluids- en geurhinder te beperken, geen nieuwe industriële uitbreidingen meer te realiseren en de bedrijven binnen tien jaar te laten verhuizen. Het stadsbestuur verbindt er zich toe 'verder geen initiatieven te nemen of te ondersteunen tot wijziging van de bestemming van deze woonzone en zal derhalve elke aanvraag van die aard negatief beoordelen.'Hoe het stadsbestuur deze overeenkomst van burgemeester Orphale Crucke (SP) en schepen van Economische Expansie en Leefmilieu (en vandaag burgemeester) Luc Dupont (CVP/CD&V) sindsdien naleeft, is een ander voorbeeld van volksverlakkerij. 1994 januari. De stad Ronse bezorgt Utexbel nu een stedebouwkundig attest-nr. 2 voor de bouw van een nieuwe metalen loods aan de Maghermanlaan, ter vervanging van twee andere boogloodsen die er jarenlang illegaal hebben gestaan. Ter vernieuwing van zijn exploitatievergunning van 1964, waarvan de geldigheidsduur dit jaar verstrijkt, vraagt Utexbel een nieuwe milieuvergunning aan bij de Bestendige Deputatie Oost-Vlaanderen. Aan het stadsbestuur vraagt Utexbel een vergunning voor de bouw en de exploitatie van een waterzuiveringsstation aan de Maghermanlaan.De buurtbewoners verzetten zich in een reeks bezwaarschriften tegen de onvoorwaardelijke hernieuwing van de milieuvergunning voor het hele bedrijf en tegen de bouw van een waterzuiveringsstation met een capaciteit van 7000 kubiek meter. Ook tegen de bouw van de nieuwe metalen opslagplaats (75x33x11meter) aan de Maghermanlaan worden bezwaren geformuleerd. Utexbel is blijkbaar niet meer zo zeker van zijn stuk. Een stedebouwkundig attest-nr. 2 is slechts een voorbereidende bouwaanvraag waarmee meteen een mogelijke weigering vermeden of uitgesteld wordt.maart. Het SP-CVP-stadsbestuur van Ronse, onder impuls van schepen van Economische Expansie en Leefmilieu Luc Dupont (CVP), geeft in verband met de drie bovengenoemde aanvragen een gunstig advies. De buurtbewoners trekken met hun bezwaarschriften naar het provinciebestuur. Hierdoor breekt de stad de overeenkomst die zij in mei 1990 aanging met de buurtbewoners en de collega's van Utexbel. Al is het zeer de vraag of het stadsbestuur überhaupt zo'n overeenkomst kon afsluiten. Als jurist weet burgemeester Dupont vandaag maar al te goed hoe hij destijds de buurtbewoners met een kluitje in het riet stuurde en er niet op aandrong dat Utexbel die overeenkomst zou ondertekenen. juni. De bestendige deputatie van Oost-Vlaanderen geeft Utexbel desondanks een milieuvergunning tot januari 2011. De buurtbewoners gaan daar tegen in beroep bij minister van Leefmilieu en Huisvesting Norbert De Batselier (SP). september. Lode De Zaeytijd, de adjunct van de gemachtigde ambtenaar van de Administratie van Ruimtelijke Ordening, Huisvesting en Leefmilieu (AROHM) , geeft een ongunstig advies voor de bouw van de metalen opslagloods aan de Maghermanlaan en herinnert daarbij terecht aan het gewestplan. De gemachtigde ambtenaar verwijst ook naar de verborgen agenda van Utexbel, die duidelijk groter wil bouwen dan aangekondigd en in strijd is met het stedebouwkundig attest-nr.2 oktober. Na dit ongunstig advies kan de stad Ronse niet anders dan de bouwvergunning weigeren. De brief van de stad met de weigering blijft met opzet op het kantoor van schepen (nu burgemeester) Dupont liggen en wordt niet naar AROHM in Gent gestuurd, hoewel de stad daartoe verplicht is. Zolang de weigering niet bij de gemachtigde ambtenaar belandt, bestaat immers de kans dat die tot andere inzichten wordt gebracht. Intussen vraagt Utexbels bestuurder Guido Bernagie aan de stadsdiensten in Ronse dat zij bij AROHM in Gent zouden aandringen om contact te nemen met het hoofdbestuur van AROHM in Brussel, in casu met de heer Sagon. De stad Ronse begreep deze vraag maar al te goed en vraagt zelf aan de gemachtigde ambtenaar van AROHM in Gent om zijn ongunstig advies van 27 september te herzien. De stad Ronse vergeet hierbij als bij toeval te verwijzen naar haar eigen achtergehouden bouwweigering van 3 oktober. Enkele dagen later slikt de adjunct van de gemachtigde ambtenaar Lode De Zaeytijd zijn vorig ongunstig advies in en verleent hij een gunstig advies voor de bouw van de metalen loods. Wat vroeger strijdig werd geacht met het stedebouwkundig attest-nr.2 wordt nu 'in overeenstemming met' of 'in de geest van' genoemd. Het gewestplan wordt zonder meer buiten werking gesteld en de stad Ronse kan zonder verpinken de bouwvergunning verlenen voor 'het oprichten van een stapelplaats'. In het kader van de milieuvergunningsaanvraag stuurt het hoofdbestuur van AROHM in Brussel aan AROHM in Gent een kopie van het advies van de Gewestelijke Milieuvergunningscommissie. Daarin staat onder andere: 'Gelet op de grootschaligheid van de inrichting lijkt bij de voorgenomen uitbreiding de ruimtelijke draagkracht van het gebied te zullen worden overschreden. De vraag kan gesteld worden of het wenselijk is thans op deze locatie nog belangrijke investeringen (nieuw magazijn en waterzuiveringsstation) te honoreren met een milieuvergunning, die de bedrijvigheid daardoor voor onbepaalde duur zullen bestendigen. Mijn bestuur is van oordeel dat een milieuvergunning voor beperkte duur met het oog op een herlocalisatie veeleer is aangewezen mits de hinder tot een voor de omgeving aanvaardbaar niveau kan worden beperkt.'december. Vlaams minister De Batselier verklaart het beroep van de omwonenden tegen de nieuwe milieuvergunning van juni gedeeltelijk gegrond, maar staat tegelijk de milieuvergunning toe. Weliswaar niet zonder strikte voorwaarden ter bescherming van de omgeving. Zo moet het geluidsniveau ter hoogte van de woningen rond Utexbel, zowel aan de Zonnestraat als aan de Maghermanlaan, beperkt worden tot respectievelijk 40 en 35 decibel. 1995 februari. Nog voor het verstrijken van de beroepstermijn bij de Raad van State, begint Utexbel het terrein voor de nieuwe metalen stapelplaats aan de Maghermanlaan bouwklaar te maken.De omwonenden dienen vijf verzoekschriften in bij de Raad van State: een eerste om de werken bij hoogdringendheid te laten stilleggen, een tweede om de bouwvergunning voor de metalen loods aan de Maghermanlaan te schorsen, een derde om deze bouwvergunning te vernietigen, een vierde om de milieuvergunning van minister De Batselier te schorsen en een vijfde om deze milieuvergunning te vernietigen. maart. De Raad van State volgt de auditeur niet en weigert de stad Ronse te bevelen de werken ter oprichting van de stapelplaats stil te leggen. Utexbel beweert nochtans dat het, in uitvoering van de bouwvergunning, de twee voordien illegaal opgerichte boogloodsen heeft afgebroken. Het bedrijf zegt lettelijk: 'Wij hebben geen enkele bouwintentie.' mei. De Raad van State schorst de bouwvergunning van oktober 1994 voor de oprichting van de metalen loods. De Raad is van oordeel dat een loods van 2800 vierkante meter bestemd als stapelplaats van een industrieel bedrijf niet kan worden beschouwd als een inrichting voor handel, dienstverlening, ambacht of kleinbedrijf. Het gewestplan is geen bevestiging van de bestaande toestand, zegt de Raad, en als een bedrijf niet in overeenstemming is met de bestemming van het gebied waarin het ligt, moet het, 'eens de termijn van de exploitatievergunning verstreken, zijn installaties overbrengen naar een andere plaats'. Intussen geeft de rechtbank van Oudenaarde Utexbel de toestemming verder te bouwen onder het mom van 'beveiligingswerken'. De maandenlange gerechtelijke mallemolen, waarover Knack toen berichtte (14/6/1995), valt stil, maar intussen had Utexbel wel zijn nieuwe metalen loods opgetrokken. juni. De Raad van State beveelt de schorsing van de milieuvergunning van december 1994. De door Utexbel andermaal opgeworpen exceptie van onwettigheid van het gewestplan wordt door de Raad van State op dezelfde gronden verworpen als in zijn arrest van 9 mei 1995. 1996 maart. De Raad van State vernietigt de bouwvergunning van oktober 1994, nadat het verweer van Utexbel aangaande de zogezegde onwettigheid van het gewestplan werd afgewezen. De Raad van State is van oordeel dat Utexbel geen ambacht of kleinbedrijf maar een industrieel bedrijf is. september. Utexbel dient bij de stad Ronse opnieuw een bouwaanvraag in voor dezelfde loods aan de Maghermanlaan en vraagt de stad zich opnieuw uit te spreken. Zo wordt de hele procedure overgedaan, met alle voor- en tegenstanders. 1997 juni. Ondanks de vernietigende argumenten van de Raad van State verleent de gemachtigde ambtenaar Patrick Casteele een gunstig advies. Een maand later verleent de stad Ronse aan Utexbel een regularisatie-bouwvergunning, nota bene voor de intussen reeds gebouwde loods. In de heropgestarte procedure worden overigens identiek dezelfde stukken als in de vorige aangewend. Samengevat was dit bouwproject tussen 1994 en juli 1997 het voorwerp van: een ongunstig advies van de gemachtigde ambtenaar in Gent, een bouwweigering door de stad Ronse, een herwerkt en gunstig advies van de gemachtigde ambtenaar, een bouwvergunning van de stad Ronse, een schorsing en vernietiging van deze bouwvergunning door de Raad van State en uiteindelijk weer een gunstig advies van de gemachtigde ambtenaar en een nieuwe bouwvergunning van de stad Ronse. s eptember. De omwonenden verzoeken de Raad van State de hernieuwde bouwvergunning opnieuw te schorsen en te vernietigen. 1998 maart. Utexbel slaagt erin om de Raad van State een prejudiciële vraag te laten stellen aan het Arbitragehof in verband met de samenstelling van de kamer van de Raad alvorens hem te laten uitspreken over het annulatieberoep van de milieuvergunning. Zo stuurt Utexbel een vermoeden van partijdigheid van de Raad van State de wereld in en kan het bedrijf een uitspraak ten gronde uitstellen.1999 februari. Het Arbitragehof ziet geen problemen wat betreft de samenstelling van de Raad van State bij de verdere behandeling van de zaak-Utexbel. maart. De buurtbewoners van Utexbel dienen bezwaarschriften in tegen de sinds juli 1998 door de Vlaamse regering geplande wijziging van het gewestplan-Oudenaarde/Ronse. september. De Raad van State weigert de tenuitvoerlegging van de regularisatie-bouwvergunning van juli 1997 te schorsen omdat Utexbel de metalen stapelplaats intussen toch al gebouwd en in gebruik genomen had. Kamervoorzitter Herman De Croo begint bij Vlaams minister Van Mechelen de belangen van Utexbel te bepleiten. Bovengenoemde brieven volgen elkaar snel op.oktober. De Vlaamse regering wijzigt het gewestplan op maat van Utexbel. Aan kamervoorzitter De Croo faxt het kabinet van Vlaams minister van Economie, Ruimtelijke Ordening en Media Van Mechelen: 'Wij laten u hierbij weten dat we voor de hiernavolgende discussiepunten een akkoord hebben bereikt en zodoende tegemoetkomen aan uw verwachtingen. Punt 1. Wijziging van site Utexbel naar regionaal bedrijventerrein met openbaar karakter...'2000 mei. De omwonenden vragen de Raad van State het gewijzigde gewestplan te schorsen en te vernietigen. september. De auditeur bij de Raad van State adviseert de schorsing van de gewestplanwijziging. november. De Raad van State beveelt de schorsing van het besluit van de Vlaamse regering van 29 oktober waarbij de bestemming in het gewestplan van (een deel van het ) 'woongebied met culturele, historische en/of esthetische waarde' wordt gewijzigd in 'regionaal bedrijventerrein met openbaar karakter' - lees: voor vervuilende en milieubelastende industrieën. De Raad is van oordeel dat 'het zeer de vraag is of in de gegeven omstandigheden geen bufferzone (tussen het overgebleven woongebied met culturele, historische en/of esthetische waarde en het regionaal bedrijventerrein met openbaar karakter vereist is'. 2001januari. Utexbel dient opnieuw een prejudiciële vraag in bij de Raad van State, andermaal voor te leggen aan het Arbitragehof. november. De auditeur bij de Raad van State verwerpt de vraag van Utexbel om een (andere) prejudiciële vraag aan het Arbitragehof te stellen. De auditeur adviseert de Raad de milieuvergunning van Utexbel te vernietigen. Utexbel vraagt wel aan de Raad dat alle Nederlands- en Franstalige kamervoorzitters, in algemene vergadering bijeen, zich zouden buigen over de wettigheid van het oude gewestplan van 1977, niettegenstaande de Raad van State deze exceptie al herhaaldelijk had opgeruimd. 2002 februari. Het blijft wachten op het arrest van de Raad van State aangaande het verzoek tot vernietiging van de gewestplanwijziging; op het arrest aangaande de vernietiging van de milieuvergunning van Utexbel; op het arrest aangaande de vernietiging van de aan Utexbel opnieuw verleende bouwvergunning voor de al bestaande metalen loods aan de Maghermanlaan. Omdat Utexbel alle mogelijke procedures en pleitbezorgers aanwendt om de ruimtelijke ordening naar zijn hand te zetten, moeten de buurtbewoners na dertig jaar juridische strijd recht blijven zoeken bij de Raad van State. Misschien zullen ze het ooit ook vinden. Frank De MoorDe buurtbewoners moeten na 30 jaar strijd recht blijven zoeken bij de Raad van State.