Een koningshuis komt van pas in momenten van grote ellende. Het is als een zakdoek, altijd handig voor een land dat huilt. Ook nu weer in Londen, na de vier moordende bomaanslagen in de metro en tegen een lijnbus. Terwijl het verbijsterde publiek via de televisie de gebeurtenissen volgde, schoof opeens, perfect geregisseerd, koningin Elizabeth in beeld die haar onderdanen een hart onder de riem kwam steken. Haar boodschap, en die van haar zoon Charles, kwam hierop neer: 'De terroristen kunnen onze manier van leven niet veranderen.' De koningin klonk een beetje zoals haar moeder op de oude flikkerende filmbeelden van de Blitz. De Luftwaffe zette in die dagen de stad in brand, maar de Queen Mother weigerde haar paleis te verlaten en ging de Londenaars, die beschutting zochten in de metrostations waar de terroristen afgelopen ...

Een koningshuis komt van pas in momenten van grote ellende. Het is als een zakdoek, altijd handig voor een land dat huilt. Ook nu weer in Londen, na de vier moordende bomaanslagen in de metro en tegen een lijnbus. Terwijl het verbijsterde publiek via de televisie de gebeurtenissen volgde, schoof opeens, perfect geregisseerd, koningin Elizabeth in beeld die haar onderdanen een hart onder de riem kwam steken. Haar boodschap, en die van haar zoon Charles, kwam hierop neer: 'De terroristen kunnen onze manier van leven niet veranderen.' De koningin klonk een beetje zoals haar moeder op de oude flikkerende filmbeelden van de Blitz. De Luftwaffe zette in die dagen de stad in brand, maar de Queen Mother weigerde haar paleis te verlaten en ging de Londenaars, die beschutting zochten in de metrostations waar de terroristen afgelopen donderdag hun bommen lieten ontploffen, troost en moed inspreken. Daar dienen een koning en koningin voor, om de natie door moeilijke dagen te loodsen. Ook bij ons. Het was koning Boudewijn die destijds na de grote overstromingen in Ruisbroek de woede van de getroffen bewoners opving. Kniediep in het water luisterde hij geduldig naar hun klachten over al die verantwoordelijken in Brussel die hun dijken jarenlang hadden laten verkommeren. De bewoners kregen voluit de kans om hun gedacht te zeggen. En ze hoopten dat hij, de koning, ze daar in Brussel wel op hun nummer zou zetten - wat Boudewijn overigens met enkelen van zijn ministers heeft gedaan. Zijn broer Albert II zou bij het losbarsten van de affaire-Dutroux, een van die gevaarlijke momenten waarin een gekwetst land de eigen democratische samenleving in twijfel gaat trekken en volkswoede gigantische schade kan aanrichten, de Belgische regering afschermen. Gewoon door voor het oog van de televisiecamera's te luisteren naar radeloze ouders van verdwenen en vermoorde kinderen. Het was een simpele daad die de burgers de zekerheid moest geven dat er iemand naar hen luisterde en dat er oplossingen werden gezocht voor hun problemen. Kroonprins Filip was vorige zomer erg nadrukkelijk aanwezig op rouw- en andere plechtigheden na de gasramp in Gellingen. Hij zou zelfs, zo leren we uit het verhaal over zijn entourage verderop in het blad, samen met prinses Mathilde meermaals slachtoffers discreet hebben opgezocht, na hun eerste door de media druk gevolgde bezoeken. Want de kroonprins, zeggen zijn naaste medewerkers, wil het leven van de Belgen - 'mijn Belgen', zoals hij ze graag noemt - leren kennen zoals het is. Dat aangescherpte plichtsbewustzijn, het besef van 'noblesse oblige', kreeg Filip mee van zijn oom, wijlen koning Boudewijn, die hem als zijn onmiddellijke opvolger zag en hem op die taak voorbereidde. Het laat zich gemakkelijk raden dat in die lange gesprekken tussen Boudewijn en Filip de grondwettelijke grenzen van de monarchie, en welke de middelen zijn om die te omzeilen, ter sprake kwamen. Want op prins-regent Karel en de huidige koning Albert II na, hebben de Coburgs het altijd moeilijk gehad met de constitutionele inperkingen van hun macht. Vooral de kroonprins ziet zijn rol heel wat ruimer dan de grondwet en beschouwt het als zijn missie de Belgen tegen zichzelf te beschermen. Net als bij Boudewijn is de roep naar nog meer autonomie voor de twee grote gemeenschappen hem een gruwel, en hij maakt daar geen geheim van. Verderop zegt Kamervoorzitter Herman De Croo dat Filip koning zal worden in een ander land dan zijn oom Boudewijn. En dat verschil zou wel eens erg groot kunnen zijn. Vooral na de volgende federale verkiezingen die zwaar communautair geladen zullen zijn. Het zal dan om méér draaien dan om Brussel-Halle-Vilvoorde, Brussel en nachtvluchten op Zaventem. Alles komt nu op tafel: de transfers, de gezondheidszorg, fiscale verantwoordelijkheid, werkgelegenheid, de overdracht van nieuwe bevoegdheden en vooral van de economische hefbomen noodzakelijk om het Waalse Marshallplan mogelijk te maken. Ook de sociale partners, steunberen van het unitaire België, zullen hun posities opnieuw moeten bekijken. Want dit kan de ultieme staatshervorming worden - zelfs de altijd voorzichtige Vlaamse christen-democraten lijken zich daar nu bij neer te leggen. Het is dat, of de grote kladderadatsch. De kroonprins heeft reden tot bezorgdheid. Rik Van CauwelaertDe monarchie komt altijd van pas voor een land dat huilt.