Mijnheer Rogge, laten we deze zitting beginnen met een thema uit het Belgische voetbal: de slechte resultaten van Anderlecht.
...

Mijnheer Rogge, laten we deze zitting beginnen met een thema uit het Belgische voetbal: de slechte resultaten van Anderlecht.JACQUES ROGGE: De sport is onderhevig aan cycli. Gelukkig maar, want de variatie van ploegen en generaties vormt precies de aantrekkingskracht ervan. De ene kampioen verjaagt de andere, niemand kan eindeloos aan de top blijven. De grootste Europese clubs verdwijnen wel eens een tijdje van het toneel. Kijk naar AC Milan of Paris Saint-Germain. Anderlecht zakt wat weg, maar de fundamenten van de club zijn stevig genoeg om aan een nieuwe hoogconjunctuur te bouwen. Anderlecht heeft een groot hinterland, een sterke budgettaire structuur, en een voortreffelijke eigen infrastructuur. Wat ontbreekt, is een goed aankoopbeleid, en misschien moet de bedrijfscultuur wat worden bijgesteld en meer aan de spelers opgedrongen: eerst werken, dan pas vedettenallures. Op het Europese niveau probeert de Uefa de afscheuring van enkele grote topclubs af te weren.ROGGE: Het plan voor een Europese Superliga is een kwalijke zaak. Het is een kopie van het Amerikaanse basketbal en ijshockey, waarin een paar grote eigenaars alles bepalen, en de winsten incasseren. Die topcompetities bieden spektakel en genereren veel geld, maar dat vloeit niet terug naar de basis, zoals in het piramidaal opgebouwde Europese sportmodel. Het Bosman-arrest steekt stokken in de wielen, maar toch willen de meeste federaties dat piramidaal systeem behouden. Het vormt de kern van heel onze sportbeleving. De Amerikanen hebben op hun scholen en universiteiten uitstekende sportfaciliteiten, maar daarna kunnen alleen de allerbesten aan de slag in de profcompetities. Amerika kent geen netwerk van sportclubs, zoals dat hier bestaat. Het Engelse voetbal staat op zijn kop nu Rupert Murdoch, Manchester United gaat opkopen.ROGGE: Een club die zijn aandelen op de beurs wil verhandelen, moet aanvaarden dat er vreemde meesters in huis kunnen komen. Ik denk niet dat dit op zich een bedreiging is voor het voetbal. Dat wordt het pas als iemand in meerdere clubs de plak zwaait. Want dan komt het eerlijk verloop van de competitie in het gedrang. Vandaar dat de Uefa heeft willen ingrijpen tegen het Engelse investeringsbedrijf ENIC, dat zowel AEK Athene als Slavia Praag bezit, en participeert in Glasgow Rangers. Het Tribunal Arbitral du Sport in Lausanne moet daarover een uitspraak ten gronde doen. Maar de doelstelling van Murdoch is dezelfde als die van het huidige Manchesterbestuur: een zo goed mogelijk elftal tussen de lijnen brengen en zoveel mogelijk wedstrijden winnen. Murdoch zit wel aan beide kanten van de tafel als er over het televisiecontract onderhandeld wordt.ROGGE: Hij kan invloed uitoefenen om de rechten van de Premier League aan zijn eigen televisiestation te verkopen, maar dat is bijkomstig. Uiteindelijk bepaalt de markt waar en tegen welke prijs men iets wil zien of kopen. Als Murdoch zijn matchen via pay-per-view aanbiedt, en het publiek wil dat niet of vindt de prijs te hoog, dan zal hij dat snel ondervinden en zijn strategie moeten bijstellen. De Europese Commissie wil een lijst maken van grote manifestaties die op een open net moeten te zien zijn, maar dat is een verkapte bescherming van de openbare omroepen. Als de VRT uitzendrechten van zo een competitie verkrijgt, wordt dat ook betaald door de kijker. Via een dotatie met belastinggeld, of rechtstreeks met het kijk- en luistergeld. De Olympische Spelen van Sydney komen niet rechtstreeks op de Belgische televisie.ROGGE: Dat is jammer voor België, maar het IOC ligt daar niet van wakker. Er is mij gevraagd te bemiddelen om voor België een goedkoper tarief te bedingen, maar ik krijg terecht lik op stuk: op basis van het bbp hoort België bij de rijkste twaalf landen ter wereld. Het IOC vraagt geen televisierechten aan Afrika en sommige Oost-Europese staten, maar voor de rijkere landen wordt geen uitzondering gemaakt. Als men vindt dat de Olympische Spelen op de VRT moeten komen, moet de overheid de VRT maar meer geld geven. Dat België zijn deel van de EBU-rechten niet kan betalen, is een gevolg van de te grote versnippering in onze audiovisuele media. Met VRT, VTM, VT4 en Canal Plus heb je vier grote stations voor een populatie van nauwelijks zes miljoen kijkers. Dat is niet leefbaar. Geen enkele van die vier heeft voldoende economische draagkracht. In de bredere actualiteit stonden de perikelen in de VS en Rusland voorop.ROGGE: Het was een historisch weekend, waarin we het gelijktijdige politieke einde hebben beleefd van de machtigste twee politieke leiders ter wereld. Ook als ze beiden hun termijn uitdoen, is het afgelopen met hun macht en hun prestige. Het echte proces van Bill Clinton wordt niet gevoerd in het Congres, maar in de media. De impeachmentprocedure kan wel worden opgestart, maar ze duurt lang en om daadwerkelijk tot de afzetting van de president over te gaan, is in de eindfase een tweederde meerderheid in de Senaat vereist. Ik denk niet dat het zo ver komt. De Republikeinen hebben even weinig belang bij het aftreden van Clinton als de Democraten. Clinton is voor de rest van zijn regeerperiode een lame duck. De Republikeinen zijn er niet mee gebaat om hem te vervangen door een sterkere figuur als Al Gore. De vraag is hoe lang Clinton zelf weerstaat aan de druk. Want de publicatie van het Starr-dossier op Internet, wat ik schandelijk vind, ondergraaft uiteraard het morele gezag van de president. Zijn legitimiteit is meer aan de orde dan zijn legaliteit. Zal het al dan niet aftreden van Clinton de uitslag van de parlementsverkiezingen bepalen?ROGGE: Dat denk ik niet. Veel zal afhangen van hoe het publiek reageert. Keren de Amerikanen zich massaal af van Clinton, dan zullen ook de Democratische kandidaten de nodige afstand nemen. Als het publiek Clinton blijft steunen, kunnen ze wat meer de nadruk leggen op het economisch succes onder een Democratische president. Maar het is niet zeker dat de affaire-Lewinsky wel een thema zal zijn. Amerikaanse verkiezingen worden in grote mate bepaald door plaatselijke factoren. Voor de doorsnee Amerikaan is de eigen staat veel belangrijker dan het nationale of internationale niveau. In Rusland heeft Jeltsin zijn hachje gered door Jevgeni Primakov als premier voor te dragen. Een stap terug?ROGGE: Primakov is een compromisfiguur met wie iedereen vrede neemt. Hij heeft goede contacten met de communisten, al van in de Sovjettijd. Hij komt niet op bij de presidentsverkiezingen, en is dus geen concurrent voor de huidige politieke topfiguren. Verder heeft de financiële nomenclatuur geen problemen met hem, en wekt hij vertrouwen in het Westen, dat hem kent uit vele onderhandelingen. In vergelijking met een week geleden heeft Rusland een stap vooruit gezet. Of Primakov de economie weer op gang krijgt, is minder zeker. Het economisch beleid wordt meer dirigistisch. Dat blijkt uit de aanstelling van Viktor Gerasjtsjenko, een rasechte apparatsjik, tot voorzitter van de nationale bank, en van Joeri Masljoekov, ex-directeur van het Gosplan, tot minister van Economie. De hervormers zijn aan de kant gezet, maar dat kan positief zijn. De overgang van een staatseconomie naar een wild kapitalisme, is veel te bruusk verlopen. Rusland was niet klaar voor een vrijemarkteconomie. Het miste de kennis, de mentaliteit, en de instrumenten. Het staatsapparaat is onbestaande, politie en justitie draaien vierkant, en er is geen afdwingbare wetgeving. Dan heb je beter een vorm van geleide economie. De Chinezen pakken dat verstandiger aan. Gaat de Russische bevolking een hongerwinter tegemoet?ROGGE: Primakov moet voor alles een sociale explosie zien te vermijden. Want er gaat in Rusland altijd een dreiging uit van het leger, dat deelt in de sociale miserie. De militairen worden slecht of niet betaald, zijn slecht gehuisvest, en hebben geen motivatie en fierheid meer. Ze hebben nog wel wapens. Ik vrees niet voor een echte putch van generaals die het hele leger inzetten, maar beperktere gevechtseenheden zouden bij lokale onlusten een rol kunnen spelen. Er moet snel weer voedsel in de winkels komen, de stabiliteit van de roebel moet worden hersteld, en de lonen en pensioenen weer uitbetaald. Want de Russische bevolking ondergaat misschien lijdzaam de vele dreunen die ze krijgt, maar àls ze in opstand komt, is het zeer gewelddadig. De Amerikaanse en Russische politieke problemen hebben de onrust op de financiële markten vergroot. Zullen alle dominostenen vallen?ROGGE: Ze zijn al gevallen in Zuidoost-Azië en Rusland, in Zuid-Amerika zijn ze aan het vallen, en in de Verenigde Staten wankelen ze. Althans op de beurs, want er is een verschil tussen Wall Street en de reële economie. Die blijft sterk, ook al lopen de winstcijfers lichtjes terug en is de dollar aan het dalen. Er bestaat dus wel degelijk een gevaar voor een echte economische en financiële crisis, ook in Europa. De groeiprognoses worden overal verlaagd, en de Maastrichtnormen dwingen ons een streng begrotingsbeleid te blijven voeren. Die twee factoren samen zullen we met zijn allen voelen. De verkiezingen in Bosnië zijn rustig verlopen, maar hebben de nationalistische standpunten opnieuw in de verf gezet.ROGGE: Ik heb nooit geloofd in het Daytonakkoord, al was het waarschijnlijk het minst slechte compromis. Het was gebaseerd op het hoogstaand ethisch begrip van samenwerking en coëxistentie van verschillende etnische groepen. Maar het verleden heeft bewezen dat die groepen nooit met mekaar hebben kunnen leven. Dayton functioneert voorlopig dankzij een bezettingsleger van dertigduizend soldaten, en de ruime financiële steun van het Westen. Het zal pas gelukt zijn als de Amerikanen weer weg zijn, en de vluchtelingen terug thuis. Daar staan we nog ver af. Ik hoop dat in de beide Bosnische deelstaten de meer gematigde kandidaten het halen. Maar mijn pessimisme op langere termijn blijft. Ik denk dat Bosnië uiteindelijk verdeeld zal worden tussen Servië en Kroatië. Als de verschillende minderheden daarbij garanties krijgen, zullen we al van geluk mogen spreken. De Europese Unie heeft de Serviërs nieuwe sancties opgelegd voor hun optreden in Kosovo.ROGGE: Servië zal Kosovo nooit loslaten, om emotionele en historische redenen. Ook al hebben ze daar een zware nederlaag geleden, toch vormt die streek de basis van hun nationaal gevoelen. De Europese Unie probeert de Joegoslavische president Milosevic onder druk te zetten om Kosovo ruime autonomie te verlenen, maar ook niet meer dan dat. Onafhankelijkheid van Kosovo zou leiden naar een aanhechting bij Albanië, en een groot Albanië is in die regio minstens zo gevaarlijk als een groot Servië. In Noord-Ierland hebben David Trimble en Gerry Adams met elkaar gesproken. De recente aanslagen in Ballymoney en Omagh hebben het vredesproces niet gestopt.ROGGE: Je kan de fanatici niet in één twee drie elimineren, het zullen niet de laatste aanslagen geweest zijn. Maar ik heb de indruk dat Noord-Ierland in de goede richting evolueert. Het terrorisme kan alleen maar gedijen als het een populaire basis heeft. Die zal langzaamaan wegvallen als de grote partijen constructief samenwerken, de economie herstelt, en de rechten van de minderheden vergrendeld worden. Dat is een proces van lange adem, maar een voorzichtig optimisme is gewettigd. Het Noord-Ierse conflict was in oorsprong religieus, maar is dat al lang niet meer. Het is nu vooral een economisch conflict, en dat is makkelijker op te lossen. JACQUES ROGGEKoen Meulenaere