De Kroonraad van Knack bestaat uit Mark Eyskens, Paul Muys, Jacques Rogge, Erik Suy, Monika Van Paemel en Etienne Vermeersch.
...

De Kroonraad van Knack bestaat uit Mark Eyskens, Paul Muys, Jacques Rogge, Erik Suy, Monika Van Paemel en Etienne Vermeersch.Mijnheer Suy, het parlement heeft vice-premier Di Rupo niet in beschuldiging gesteld. Vrijgepleit, zegt de PS. Cassatie kan verder onderzoeken, zegt de CVP. Doofpot in, zegt de oppositie. ERIK SUY : De ontwikkeling in deze zaak is niet erg verkwikkelijk voor de democratie en de rechtstaat. Enkele maanden geleden heeft het parlement zichzelf aan de zijlijn gesteld. Niet alleen voor de begroting, in feite voor alles. Constitutioneel gezien, moet de wetgevende macht wetten uitvaardigen en, vooral, controle uitoefenen op de uitvoerende macht. Het huidige parlement doet geen van beide, maar werpt zich wel op als controle-instantie voor de rechterlijke macht. Ik vind dat het parlement daarvoor niet gemaakt is. Het parlement heeft zich zelfs in de plaats van de rechterlijke macht gesteld door Di Rupo vrij te pleiten. Want wat men ook zegt : dat is de teneur van de beslissing in de speciale commissie en in de plenaire vergadering. De reactie van Di Rupo zelf illustreert dat. Ik denk niet dat Cassatie nu nog de mogelijkheid heeft om de uitspraak van de Kamer om te keren. Ik vind dit een gevaarlijk precedent. De mensen begrijpen niet meer wat voor een spel er gespeeld wordt. Men schuift dossiers ongeopend door van de ene naar de andere. Het parlement neemt een beslissing, maar sluit niet uit dat de rechterlijke macht in dezelfde zaak ook haar functie uitoefent. Ook mensen die een beetje constitutioneel recht geleerd hebben, krijgen er geen kop of staart meer aan. Door de zaken-Di Rupo en -Grafé komt er eindelijk een uitvoeringswet voor artikel 103 van de grondwet, maar sommige specialisten spreken ronduit van klungelwerk. SUY : Ik vind dat ministers en parlementsleden niet zomaar mogen worden vervolgd voor feiten gepleegd in de uitoefening van hun ambt. Maar voor alle andere feiten moeten ze op dezelfde voet behandeld worden als iedere andere burger. Dat gelijkheidsbeginsel staat ook in de grondwet. Men heeft nu opnieuw vastgesteld dat artikel 103 te grote politieke schade aanbrengt. Dus wordt er in zeven haasten een wet doorgejaagd die dan bovendien nog retro-actief wordt toegepast voor Di Rupo. Wat is dat voor gesjoemel ? Dat is een onwaardige manier van handelen voor een staat die beweert een rechtstaat te zijn. Er zijn nog andere artikelen in de grondwet die politiek moeilijk liggen. Dat betekent niet dat die daarom meteen gewijzigd moeten worden. Het is benauwend als wetten uit politieke noodzaak aangepast worden. Het is nog maar een jaar geleden dat Willy Claes op basis van datzelfde grondwetsartikel wel naar Cassatie is verwezen. Voor hem werd er niet holderdebolder een wet gemaakt. Ook dat is aanstootgevend. In al wat we de voorbije weken hebben meegemaakt, zitten tal van feiten en ontwikkelingen die ik wansmakelijk vind. De oppositie wijt het seponeren van de zaak-Di Rupo aan de macht van de PS en de druk van de regering. SUY : Dat kan ik als buitenstaander moeilijk beoordelen, maar als ik de uitslag van de stemming in de Kamer zie, ben ik geneigd over een zuiver politiek spel te spreken. En over een operatie om het vel van de regering te redden, cru gezegd. Minder dan een week voordien had de Kamervoorzitter een Staten-Generaal samengeroepen om de nieuwe politieke cultuur weer eens wat aan te blazen. SUY : De bedoeling van die Staten-Generaal heb ik nooit begrepen. Wat heeft de voorzitter van de Kamer plotseling bezield om deze scène op te voeren ? Een Staten-Generaal in België bestaat voor mij uit al diegenen die verantwoordelijkheden dragen in de maatschappij. Dat is een veel ruimere groep dan alleen maar partijvoorzitters of fractieleiders. Als je een beetje representatief wil zijn, heb je een Staten-Generaal met meer dan honderd personen nodig. Wat Langendries heeft opgevoerd, in de opstoot van ?wij moeten ons gezicht ook eens tonen?, heeft niet het minste belang. Ondertussen heeft een minister ontslag genomen omdat hij van strafbare pedofiliedaden wordt verdacht. Vindt u niet dat daar weinig commotie over ontstaan is ? SUY : Ik ken het dossier niet. Maar indien Grafé overtuigd zou zijn geweest van zijn eigen onschuld, zou hij geen ontslag hebben genomen. Dat dat niet tot grotere opschudding leidt, is nog zo een van die zaken die mij verbaast. De opvolger wordt voorgesteld en we gaan over tot de orde van de dag. Tja, ik stond erbij en ik keek ernaar. De zaak-Di Rupo toont aan dat het nut van een anonieme klachtenlijn, zoals onderzoeksrechter Connerotte ze in extremis heeft geïnstalleerd, twijfelachtig is. SUY : Wanneer men een zekere geloofwaardigheid belooft aan geruchten, verdachtmakingen, anonieme brieven of telefoons, vraagt men om moeilijkheden en misbruiken. Maar anonieme klachten of getuigenissen zullen in een rechtszaak nooit bewijskracht hebben. Er is nu iets losgeweekt bij de bevolking dat ernstige gevolgen kan hebben. Om het even wie kan naar die groene telefoonlijn grijpen en om het even wat beweren. Daarmee verbonden heb je het hele probleem van postbodes of taxichauffeurs die de politie zouden inlichten. In Zwitserland heeft elke burger het recht de politie te bellen en, bijvoorbeeld, te signaleren dat de auto met die of die nummerplaat zestig reed waar hij maar dertig mag. Ik heb lang genoeg in Zwitserland geleefd om te weten dat in nagenoeg iedere Zwitser een politieman huist. Dat heeft soms zijn voordelen, als het politieel apparaat het laat afweten. Wie een misdrijf ziet gebeuren, is trouwens verplicht het te melden, of hij begaat zelf een misdrijf. Maar prinicpieel is het verkeerd en gevaarlijk om met anonieme klachten en verklikkers te werken. Ondertussen heeft minister Herman Van Rompuy zijn begroting '97 in het parlement verdedigd voor tien aanwezigen. En dat was dus dé begroting van de Maastrichtnorm, waarrond het in onze politiek vijf jaar lang heeft gedraaid. SUY : Het bevestigt wat ik al zei : het parlement heeft zichzelf buitenspel laten zetten door de regering. En dat via een methode die mij doet denken aan maart 1933, toen in de Duitse Reichstag het fameuze Ermächtigungsgesetz werd uitgevaardigd. Wie volmachten geeft, moet niet verbaasd zijn dat er met hem geen rekening meer wordt gehouden. Deze begroting had voor het parlement inderdaad een aanleiding moeten zijn om met een kritisch oog te bekijken wat de regering de voorbije maanden met haar volmachten heeft gedaan. Het feit dat het parlement dat niet heeft gedaan, bewijst eens te meer dat er iets mank loopt met deze rechtstaat. In de commissie-Dutroux gaat het defilé van fouten, tekortkomingen en nalatigheden tegen een hoog tempo door. Denkt u dat die commissie ooit tot een werkbaar besluit zal komen ? SUY : Indien dat niet weldra het geval is, zal ook dat een nefast effect hebben op de openbare opinie. En dat geldt niet enkel voor de commissie-Dutroux. De openbare opinie blijft vervelende vragen stellen. Hoe zit het met het dossier- Cools, bijvoorbeeld ? De rechterlijke macht zit in een moeilijke situatie. Politieke benoemingen, de jarenlange achterstand in de dossiers, het negentiende-eeuwse reilen en zeilen binnen het gerecht dat niet modern is uitgerust. Dat zijn zaken die een grote wrevel verwekken, ook binnen de rechterlijke macht zelf. Die macht moet hervormd worden, en men is er al mee bezig zoals bijvoorbeeld met het toegangsexamen voor magistraten. Maar het effect van deze maatregelen zal pas over vele jaren voelbaar zijn. Een zo belangrijke hervorming mag ook niet overhaast gebeuren. Intussen groeit bij de bevolking wel het ongenoegen en de onzekerheid. In het buitenlandse nieuws staat de verkiezing van de Ghanees Kofi Annan als nieuwe secretaris-generaal van de VN voorop. Komt Frankrijk als verliezer uit deze verkiezing ? SUY : Ik denk niet dat we mogen spreken van winnaar of verliezer. De keuze van Annan is voor alle partijen aanvaardbaar. De Fransen hadden gelijk om te eisen dat de secretaris-generaal Frans zou kunnen. Maar Annan heeft een Franstalige opleiding gehad en spreekt behoorlijk Frans. Zijn eerste probleem is dat hij te uitgesproken de kandidaat, zeg maar de pion, van de Amerikanen is. Dat zal Frankrijk, en ik vermoed ook China, blijven dwarszitten. Maar de houding van de Amerikanen is te begrijpen. Mocht ik in hun plaats zijn, had ik hetzelfde gedaan. De Verenigde Naties zijn een instrument van buitenlandse politiek. Als je, als enige supermogendheid in de Veiligheidsraad, dat instrument kunt gebruiken, moet je het ook doen. Die tactiek loopt als een rode draad door de buitenlandse politiek van Clinton, maar ook al door die van Bush. En Madeleine Albright laat er zeker geen twijfel over bestaan : met de VN als het kan, zonder de VN als het moet. De Fransen en de Amerikanen staan op heel wat terreinen tegenover mekaar. Onder meer in verband met de uitbreiding van de Navo, die de Amerikanen er absoluut willen doordrukken. SUY : Ik vermoed dat er een begin van uitbreiding zal komen, met een paar landen die niet te dicht bij Rusland liggen. Tsjechië en Hongarije, mogelijk Polen, maar verder zie ik het niet gaan. Tenzij die eerste fase geen enkele moeilijkheid oplevert, maar dan nog zal de verruiming gradueel verlopen. Er stellen zich economische problemen, onder meer voor de wapenproducenten uit Oost-Europa. Die zullen zich moeten aanpassen aan de Navo-normen, terwijl de westerse wapenfabrieken onderling allang geharmoniseerd zijn. Op lange termijn denk ik dat het in het belang van de Russen is om zelf tot de Navo toe te treden. Dat is beter dan permanent door een potentieel militair, economisch of politiek conflict te worden bedreigd. De Russische bevolking zal minder inspanningen moeten leveren tegenover een vriendelijke dan tegenover een afstandelijke of vijandige Navo. De vraag is of we de Navo dan nog moeten in stand houden. Want tegen wie is het dan een verdediging ? Maar goed, ik denk niet dat er al ooit een militaire alliantie zichzelf heeft opgeheven. Ofwel wordt ze vernietigd, ofwel gaat ze een stil leventje leiden. In Belgrado groeit het protest in de straten aan. Wie loopt het grootste gevaar in deze krachtmeting : president Milosevic of de betogers zelf ? SUY : De betogers niet. Ik ben er vast van overtuigd dat de periode waarin een regime op een betoging kan schieten voorbij is. En dat sinds de dag dat er in de DDR niet werd opgetreden tegen demonstraties voor de hereniging met West-Duitsland. Mocht de regering in Belgrado toch geweld gebruiken, dan zijn de dagen van Milosevic geteld. Dan vrees ik zelfs voor een interventie, want de Navo-troepen staan op enkele tientallen kilometers van de grens. Milosevic is een geslepen vos. Hij moet hier zien uit te geraken. Ofwel door op te stappen, wat hij niet zal doen. Ofwel door een democratische oplossing te zoeken en mee te gaan met de trend, wat goed zal zijn voor zijn eigen imago en dat van zijn regering. Hij heeft tenslotte zelf het Dayton-akkoord onderhandeld en ondertekend, mede namens de Bosnische Serviërs. Als hij daarin akkoord gaat met vrije verkiezingen, kan hij die niet meer met methodes uit het vroegere regime naar zijn hand proberen te zetten. In Zagreb is vorige maand ook massaal gedemonstreerd. De minister van Binnenlandse Zaken is ondertussen wel door president Tudjman de laan uitgestuurd. Zonder dat er een haan naar kraait. SUY : Tudjman weet dat hij de internationale publieke opinie achter zich heeft. Hij is niet de boeman die Milosevic wel is, al is hij een even grote dictator. Tudjman heeft in de voorbije oorlog meer gewonnen dan Milosevic. Hij heeft zijn Kroatische staat, en hij heeft niet te veel grondgebied in Bosnië moeten afstaan. Hij heeft meer oog voor het Westen gehad, en dat verklaart misschien waarom zijn misstappen door de vingers worden gezien. Koen Meulenaere