De Compagnie Het Zoute probeert nogmaals het Duinendecreet te laten wijzigen om enkele van haar kostbare gronden bouwrijp te kunnen maken.
...

De Compagnie Het Zoute probeert nogmaals het Duinendecreet te laten wijzigen om enkele van haar kostbare gronden bouwrijp te kunnen maken. GEORGES DE GRAEVE werd zopas 69 jaar. Hij geniet vooral faam als de zelfstandige petroleumhandelaar die het, als trader, tot aan de top van BP Belgium en de Belgische Petroleum Federatie schopte. De Graeve ging ook zetelen in de raad van bestuur van de Banque de Paris et des Pays-Bas (Paribas), de Assurances Générales de France (AGF)-Assubel en andere hoekstenen van de francité internationale. Lid van de ultraconservatieve en soms zelfs loense Cercle des Nations et du Royal Automobile Club werd hij minder omwille van zijn bestuursmandaten in de grootste Interparking-parkeergarages van het land, dan wel als wheeler and dealer in roerend- en onroerend goed. Hij is een man met een zwierig profiel, sjieke auto's, Franse haute couture-pakken en een vaste stek in het Parijse hotel Le Crillon aan de al even selecte Place de la Concorde. Daarentegen was Georges De Graeve helemaal niet bekend als voorzitter gedelegeerd bestuurder van de International Development Activities and Trading Company (IDAT), gevestigd in het Brussels Hotel aan de Louisalaan, waar hij trouwens nog enkele van zijn vennootschappen onderbracht (zie kader). Het is nochtans als voorzitter van IDAT-Immofrer Immobiliën met contactadres in Bierbeek, bij Leuven dat Georges De Graeve sinds 1994 ?als optiehouder en projectontwikkelaar? discreet ijvert om enkele betwistbare verkavelingen van de Compagnie Het Zoute van de Knokse burgemeester, graaf Leopold Lippens (Gemeentebelangen/CVP) bij de Vlaamse regering aan te kaarten. Daarbij worden zonder scrupules enkele afwijkingen op het Duinendecreet en de opmaak van een al eerder door de Vlaamse overheid afgewezen Bijzonder Plan van Aanleg beoogd. Als ervaren trader en countertrader probeert Georges De Graeve met de beroepsmisvorming van de ruilhandelaar dit keer enkele voor hém zeer winstgevende wetswijzigingen bij de Vlaamse regering af te dwingen. Hij belooft daarbij dat de Compagnie Het Zoute al haar juridische procedures en de daaraan verbonden schadeclaims ten overstaan van de Vlaamse Gemeenschap zal annuleren. Deze claims werden tijdens de voorbije zeven jaar door burgemeester Lippens' Compagnie in zijn eigen gemeente artificiëel opdreven tot 3,250 miljard frank. Volgens Georges De Graeve is het ?in het belang van alle partijen om een definitieve en globale oplossing te zoeken in een geest van wederzijdse verstandhouding en dit tevens in het algemeen belang van de Vlaamse Gemeenschap.? Zo blijft hij althans beweren in herhaalde brieven aan de Vlaamse minister-president Luc Van den Brande (CVP) en aan de Vlaamse ministers van Leefmilieu, Ruimtelijke Ordening en Monumenten en Landschappen sinds februari 1995. Het is echter zeer de vraag of de gemeenschap wel gediend is met de koehandel van Georges De Graeve, de Compagnie Het Zoute en haar aandeelhouders, de families Lippens, de Kerckhove de Denterghem, 't Serstevens, Osterrieth, de Crombrugghe de Looringhe, del Marmol en Boël. Tijdens het voorbije jaar werd de Vlaamse minister-president Van den Brande wel De Graeves gepriviligieerde gesprekspartner, maar nu wordt het toch uitkijken naar de reacties van de echt bevoegde Vlaamse ministers : in casu die van Leefmilieu Theo Kelchtermans (CVP) en zijn collega van Ruimtelijke Ordening Eddy Baldewijns (SP). Burgemeester graaf Leopold Lippens, zijn broer Maurice beter bekend als de grote baas van Fortis AG , en compagnie zijn immers niet aan hun proefstuk toe. MILJARDENSLAG.De zogeheten ?globale oplossing? waarop Georges De Graeve als voorzitter van IDAT-Immofrer aanstuurt, beoogt drie hoogst betwistbare wetswijzigingen. Primo, willen De Graeve en de Compagnie Het Zoute de ruïnes van haar zwembadencomplex langs de wandeldijk in het Zoute aan de bescherming van het Duinendecreetlaten onttrekken, en de bestemming van deze gronden zo wijzigen dat villabouw temidden van de Zwinbosjes aan de rand van het Zwin-natuurreservaat, dus toegelaten wordt. Secundo, vechten De Graeve en de Compagnie de bescherming van die Zwinbosjes verder aan. Tertio, proberen De Graeve en de Compagnie ook landinwaarts afwijkingen op het Duinendecreet af te dwingen om haar duinweiden, -akkers en -bosjes langs de Zoute- en de Blinckaertlaan te verkavelen en ook daar een aantal villa's op te trekken : dit keer aan de noordrand van het beschermde Blinckaertbos, waarvan het gemeentelijk Koningsbos deel uitmaakt. Door het coördineren van hun vastgoedmanoeuvres hopen zij nog eens een miljardenslag te slaan, nadat vroegere manoeuvres werden verijdeld. Dit is namelijk de derde poging van Lippens' Compagnie om op de ruïnes van de Swimming Pool, die zij sinds eind 1980 bewust laat verkrotten, een immobiliënproject in de Zwinbosjes te realiseren. Begin van de jaren tachtig wou de Ontwikkelings- en Investeringsmaatschappij (OIM), met een spookadres in Damme en een tachtiger aan het hoofd, op de terreinen van en rond het zwembadencomplex een compleet artificiële jachthaven uitgraven : Port Grimaud achterna. Toen een en ander daarover uitlekte, rees alom protest. Temeer omdat deze marina van ongeveer 150.000 vierkante meter (15 hectaren) de bestaande bufferzone tussen het vroegere zwembad en het Zwin ongeveer zou halveren. ?De cruciale vraag moet nog beantwoord worden of een van 's werelds uniekste vogel- en natuurreservaten het levenswerk van vader Lippens niet bedreigd zal worden door de nabijheid van een waterdorp, waar zoon Lippens en zijn schepenen nu voor ijveren.? Zo stond hier op 15 september 1982 te lezen. Twee maanden later liet toenmalig gemeenschapsminister van Ruimtelijke Ordening Pol Akkermans (CVP) in de Vlaamse Raad weten dat het Gewestplan de bouw van een jachthaven en van woningen in de Zwinbosjes verbiedt. De Compagnie Het Zoute zou het daar echter niet bij laten. VLUCHTROUTE.Eind van de jaren tachtig begon het zogeheten Zoute European Congress Center vorm te krijgen. Op de plaats van de ruïnes van het zwembadencomplex en het aanpalend restaurant (samen goed voor zo'n 70.000 vierkante meter) zou een tot negen bouwlagen oplopende en over 23.000 vierkante meter uitgezakte Aztekentempel opgetrokken worden : een luxehotel vol suites, shops, vergaderzalen en minstens vijfhonderd ondergrondse autostandplaatsen. Burgemeester Lippens en zijn medestanders (van oppositie is in Knokke-Heist nauwelijks sprake) probeerden tevergeefs daartoe een Bijzonder Plan van Aanleg (BPA nr.22) door de Vlaamse Gemeenschap te laten goedkeuren : ?voor verblijfsrecreatie met als hoofdaccent een congresfunctie met bijhorende accommodatie...? De Compagnie Het Zoute associëerde zich daarvoor met de Antwerpse bouwgroep Van Wellen. Toen Knack op 11 september 1991 ook nog onthulde dat het hele project via een Rotterdamse fiduciaire uitmondde op een fiscale vluchtroute naar Curaçao én dat de Compagnie van de burgemeester aan zijn gemeente op de koop toe Van Wellens ondergrondse Parking Minigolf wou aansmeren, konden de bevoegde Vlaamse ministers dergelijke kuiperijen niet langer dulden. Intussen zwol ook het protest van de VZW Natuurreservaten aan, toonde de SP haar groene kant en wou de CVP in Brussel althans niet onderdoen. Op 9 december 1992 herinnerde de Vlaamse minister voor Ruimtelijke Ordening Theo Kelchtermans (CVP) er in dit blad aan dat de terreinen waarop het Zoute European Congress Center werd gepland, volgens het gewestplan in een zone van dagrecreatie liggen. En hij voegde er voor het eerst aan toe dat ?zelfs als de burgemeester en de Compagnie Het Zoute daar een nieuw centrum voor dagrecreatie zouden optrekken, dat al problemen zou opleveren. Laat staan dat zij daar een congrescentrum zouden bouwen. Daarvoor zou bovendien een wijziging van het gewestplan nodig zijn, van dag- in verblijfsrecreatie. Het Milieu Effecten Rapport (MER) dat nu voorligt, waarschuwt voor nogal wat negatieve gevolgen van zo een bouwproject. Ik zie dan ook geen enkele reden om van standpunt te veranderen. Als het gebied bovendien toch zo belangrijk is, dan moeten wij met de betrokkenen maar overeenkomen om daar een natuurgebied van te maken. Als wij het congrescentrum, met het MER in de hand, afwijzen dan kunnen wij beter nieuwe projecten voor dagrecreatie vermijden en het geheel een definitieve ecologische bestemming geven.? Aldus minister Kelchtermans in december 1992. Nog geen jaar later werden de gronden van en rond de Swimming Pool (evenals voordien, de omliggende Zwinbosjes) op hun beurt beschermd door de toenmalige Vlaamse minister van Leefmilieu Norbert De Batselier (SP). Dat gebeurde in het kader van het Duinendecreet. De Compagnie Het Zoute stapte daarop in kortgeding naar de rechter om te verhinderen dat de Vlaamse Raad dit beschermingsbesluit zou bekrachtigen. Tevergeefs. De Raad van State en het Arbitragehof hebben bovendien alle verzoekschriften van de Compagnie Het Zoute en aanverwanten tot op heden verworpen. Op zaterdag 11 september 1993, daags nadat het Duinendecreet van kracht werd maar er nog geen uitvoeringsbesluiten waren getroffen, verklaarde Roel Vanhaeren, een kabinetsmedewerker van De Batselier, op een Zwin-studiedag in Knokke, dat zowel de Zwinbosjes als de noordrand van het Blinckaertbos nu definitief zouden beschermd worden en dat ?het Zwinbosjescomplex op die manier definitief tegen speculatieve bedreigingen kan worden gevrijwaard.? Daarop citeerde professor Eckhart Kuijken van het Instituut voor Natuurbehoud van de Vlaamse Gemeenschap de gronden van en rond de vroegere Swimming Pool als voorbeeld van mogelijke verduining en van ?actieve maatregelen van natuurontwikkeling en -herstel.? Zo hebben de Compagnie Het Zoute en andere vastgoedspeculanten het evenwel nog altijd niet begrepen. Zoals volleerde strategen gingen zij echter een tijd lang ondergronds, en stuurden vervolgens opnieuw een verkenner-ontmijner uit. DE GRENS.De architecten Etienne Declercq uit Kortrijk en Guy Peeters uit Antwerpen probeerden wel om hun Aztekentempel te doen vergeten door de Zwinbosjes voor de gelegenheid in Sea Gardens te herdopen en lage apartementsgebouwen voor te stellen in de stijl van de Tennis Gardens, waarvoor de Compagnie en Van Wellen de aloude Royal Zoute Tennis Club halveerden. Het mocht niet baten. En toch bleef het plan bestaan om aan de vroegere Swimming Pool een gelijkaardig condominium uit te bouwen. Het nieuwste project in dit verband heet nu Finisterrae en wordt verdedigd door Georges De Graeve, de baas van IDAT-Immofrer, ?als optiehouder, nopens geschreven overeenkomsten, en projectontwikkelaar van de terreinen gelegen aan de Zeedijk...? De Graeve betrekt trouwens een statige villa om de hoek. Het is de bedoeling ?de bestaande gebouwen, inclusief het overdekte zwembad, af te breken, de grond te saneren als gevolg van bestemmingswijziging van zone voor dagrecreatie naar zone voor open bebouwing (...) om aldus een duidelijke urbanistisch-architecturale meerwaarde te geven aan de huidige vervallen of verouderde bebouwing, waarbij conceptueel een esthetisch verantwoorde overgang met de omliggende omgeving (strand en achterliggende duinen) wordt voorzien.? (sic) Om de voor hem noodzakelijke uitzondering op het Duinendecreet te bekomen, noemt Georges De Graeve het ?een ogenschijnlijke administratieve anomalie? dat de restanten van het zwembadencomplex wél in de bouwstopzone van het Duinendecreet zijn opgenomen, terwijl het aanpalende café-restaurant met zonneterras buiten die zone liggen. Vandaar zijn vraag én die van burgemeester Lippens' Compagnie om het Duinendecreet voor hen eventjes aan te passen en de bouwstop daar helemaal op te heffen. Het Instituut voor Natuurbehoud van de Vlaamse Gemeenschap dat dergelijke manoeuvres uiteraard kent als haar broekzak, heeft De Graeve al op 30 augustus 1994 van antwoord gediend : als repliek op zijn intussen afgewezen bezwaarschrift bij de West-Vlaamse gouverneur tegen de bescherming van deze duinstrook. Het Instituut voor Natuurbehoud repliceerde toen dat het Duinendecreet ?precies tot finaliteit heeft de totnogtoe niet planologisch beschermde gedeelten van de Maritieme Duinstreek tegen de voortschrijdende verstedelijking te vrijwaren. Indien de redenering van het bezwaarschrift zou veralgemeend worden, zou dit bovendien betekenen dat alle in de Maritieme Duinstreek overblijvende open ruimten (inclusief bestaande natuurreservaten...) maar moeten worden volgebouwd, vermits het vaak om door bebouwing omringde restruimten gaat.? Het Instituut adviseerde wel het café-restaurant, de aanpalende parking en de zeedijk buiten het Duinendecreet te houden ?gelet op het actueel gebruik van de voormelde gebouwen en infrastructuur. Het gebouw en de infrastructuur van de niet meer gebruikte zwemdokken dienen daarentegen binnen de perimeter van het beschermd duingebied behouden te blijven. Teneinde natuurherstel mogelijk te maken door afbraak van voormelde gebouw en infrastructuur, is het aangewezen de decretale tekst te amenderen zodat vergunningsplichtige werken ten behoeve van natuurbeheer, natuurherstel, natuurontwikkeling of kustverdediging mogelijk blijven.? Duidelijker kan moeilijk, al kost het Duinendecreet de Compagnie Het Zoute, naar eigen zeggen, minstens een half miljard frank ; zonder de winst die zij op de geplande vastgoedprojecten zou nemen. Er is nochtans geen luchtopname nodig om in te zien dat niet de voorgestelde Finisterrae-villa's maar de verder onaangeroerde duinen en Zwinbosjes, met hun vaak uitzonderlijke fauna en flora, het einde van de bebouwde wereld moeten blijven. Ook het hogervermelde Milieu Effecten Rapport (MER) was in dit verband zeer duidelijk. BUFFERS.Als in het kader van De Graeves ?voorstel tot globale oplossing? verder nog sprake is van de Zwinbosjes, dan houdt dit verband met de vroegere weigering van de Vlaamse overheid om een afwijking te verlenen op het beschermingsbesluit van 9 februari 1983. Op voordracht van de toenmalige gemeenschapsminister van Leefmilieu Karel Poma (PVV/VLD), rangschikte de Vlaamse regering de Zwinbosjes toen immers als landschap ?om redenen van wetenschappelijke waarde? en bevestigde zij meteen het bouwverbod opgelegd door de gewestplanbestemming natuurgebied : ter ?behartiging van het nationaal belang?. Omdat de Compagnie Het Zoute met haar verzoek tot annulatie van dit beschermingbesluit op 9 november 1989 bot ving bij de Raad van State, probeert zij sindsdien voor de rechtbank van eerste aanleg in Brussel schadevergoeding te bekomen. Door de rangschikking van de Zwinbosjes als landschap mocht zij er zelfs geen golfterrein aanleggen en eist Lippens' Compagnie daarom een schadevergoeding van 37,6 miljoen frank plus een vergoeding voor de inkomsten die zij als uitbater van de geplande golf al die jaren zogezegd moest derven : een schadeclaim die nu tot 1,075 miljard frank is opgelopen en al eerder als louter politiek pressiemiddel werd aangewend. Strikt juridisch is deze zaak echter omzeggens begraven. Intussen heeft de Compagnie Het Zoute echter een derde schadeclaim ten belope van 1,035 miljard frank opgebouwd, waarmee Georges De Graeve andermaal indruk wekt dat hij de minister-president en de Vlaamse Gemeenschap probeert te chanteren. Het is trouwens zeer merkwaardig dat de Compagnie Het Zoute ?een buitenstaander? zomaar met haar schadeclaims laat zwaaien. Het derde luik van de ?globale oplossing? die De Graeve en de Compagnie Het Zoute op die manier hopen af te dwingen, betreft hun geplande verkaveling langs de Zoutelaan : tussen de Blinckaertlaan, de uitlopers van het gelijknamige bos en het zogeheten Fort St.-Pol. Deze 162.500 vierkante meter duinweiden, -akkers en -bosjes (de zogenaamde Zouteduinen) zijn uiteraard eigendom van de Compagnie Het Zoute, haar zustervennootschap de NV Hazegras, enkele van hogervermelde aandeelhouders en burgemeester Lippens persoonlijk. Samen met casinobaas Roger Nellens en een landbouwer, is Leopold Lippens trouwens de enige die in deze oase van rust en groen woont. Precies omwille van deze natuurwaarden heeft het Duinendecreet dan ook, mede op advies van het Instituut voor Natuurbehoud, de Zouteduinen eind 1994 door een definitieve bouwstop beschermd. Zoals in Knack op 1 september 1993 uit de doeken gedaan, had de Compagnie twee weken voordien in allerijl een verkavelingsaanvraag laten uithangen en had de VZW Natuurreservaten daar prompt bezwaar tegen aangetekend. Op 17 september 1993 werd ook op deze plaats de voorlopige bouwstop van kracht die de Vlaamse regering oplegde. In de persmededeling die toen werd verspreid, werd er nogmaals op gewezen dat de Zouteduinen, die ook als bufferzone voor het Blinckaertbos fungeren, heel wat landelijk zeldzame plantensoorten tellen. Deze duinweiden zijn bovendien het foerageergebied van een aantal zeldzaam geworden vogels, die verderop in bos en struweel broeden. Daarbij wordt verwezen naar de kleine bonte specht, de boomvalk, de tortelduif, de nachtegaal, de grote lijster en de matkopmees. MARCHANDEREN.De Compagnie en Georges De Graeve proberen nu vooral de duinweide op de hoek van de Zoute- en de Blinckaertlaan en de akkers verderop langs de Zoutelaan richting Fort St.-Pol aan de bescherming van het Duinendecreet te onttrekken. Op die manier zouden dus ook tegenover de bekende hotel-restaurants Duc de Bourgogne en twee van de drie Siska's, residentiële villa's komen ; zoals de Compagnie er tijdens de voorbije vijf jaar tussen beide Siska's, in de buurt van de vroegere manège, liet bouwen en verkocht. Want in Het Zoute moesten niet alleen de zwembaden en de tennisclub maar ook de manège plaats ruimen voor de vastgoedpromotoren. Zoals Georges De Graeve het ziet, betreffen de Zouteduinen slechts ?een resterende zone van ongeveer 16,25 hectaren, waarvan 2,7 hectaren groen, zijnde uitlopers of geïsoleerde boom- en groeneilanden. Het is de bedoeling dat deze groenplaatsen volledig gevrijwaard blijven en een natuurlijke en esthetische overgang voorzien wordt in relatie tot de bouwkavels.? Die zouden, zoals de Compagnie al in augustus 1993 voorstelde, elk ongeveer 2.000 vierkante meter groot zijn en slechts voor 15 procent bebouwd worden : in het kader van de beloofde landscape-benadering. Deze visie op louter decoratieve groenvoorziening komt uiteraard vooral de vastgoedprijzen ten goede en ondergraaft vanzelfsprekend het duinendecreet. Bovendien beroepen Georges De Graeve en de Compagnie zich daarbij op twee dubieuse analyses. Enerzijds is er het onderzoek van de Bodemkundige Dienst van België. Dit privé-landbouwkundig expertenbureau, waarvan de ecologische deskundigheid ernstig kan betwijfeld worden, concludeert dat ?circa 6 van de 16,25 hectaren zonder noemenswaardig verlies aan natuurwaarden kan verkaveld worden.? Maar dat ?we vanuit biologisch standpunt moeten pleiten voor het behoud van ruim 60 procent van het studiegebied in zijn huidige vorm (...) Dit negeren zou met andere woorden betekenen dat we (...) in feite dus het ganse duindecreet volledig op de helling zouden zetten.? Resten dan nog 97.500 vierkante meter mogelijke bouwgrond waarover te marchanderen valt. Het tweede expertenverslag waarmee Georges De Graeve schermt, is van de Knokse notaris Lucas Vanden Bussche. Hij bevestigde op 24 januari 1995 dat de betrokken gronden ?thans gelegen in de rode zone volgens het gewestplan bij verkaveling 75 loten bevat van gemiddeld 1.725 vierkante meter. Deze loten kunnen geschat worden aan 8.000 à 9.000 frank per vierkante meter. Een waardebepaling ad 8.000 frank x 1.725 vierkante meter x 75 = 1.035.000.000 frank ? Behoudens de vraag of het wel de taak van een notaris is dergelijk attest op te maken, waarin bovendien niet verwezen wordt naar de bouwstop die op deze gronden sinds eind 1993 rust, moet ook de onpartijdigheid van deze deskundige betwijfeld worden. Lucas Vanden Bussche is niet alleen de rijkelijk betaalde huisnotaris van burgemeeser Lippens' Compagnie Het Zoute. Notaris Van Den Bussche is tevens burgemeester Lippens' partijgenoot en medestander in de gemeenteraad. Wat niet belet dat de richtprijzen die de notaris vooropstelt, zeker zullen gehaald worden en 18 miljoen frank per perceel aan de rand van het Blinckaertbos een verdedigbare prijs wordt. Op die manier wordt echter nogmaals bewezen dat burgemeester Lippens, de Compagnie Het Zoute en haar lakeien miljarden proberen binnen te rijven ten koste van de gemeenschap. Frank De MoorDe Compagnie Het Zoute blijft verwoede pogingen ondernemen om op de ruïnes van het zwembadencomplex en in de aanpalende Zwinbosjes aan de rand van Knokke-Heist een nog selectere villabuurt in te planten.Ook de beschermde duinweiden tussen de Zoutelaan en het Blinckaertbos moeten volgens de Compagnie Het Zoute plaats ruimen voor exclusieve bouwpercelen.De Compagnie Het Zoute heeft tijdens de voorbije jaren reeds aan de overkant van de vooralsnog beschermde Zouteduinen haar gronden verkaveld en villa's verkocht.Georges De Graeve.