Patrick Heiniger weet precies hoe laat het is : gesprek met de directeur-generaal van Rolex. ?Onze uurwerken zijn nog Zwitsers.?
...

Patrick Heiniger weet precies hoe laat het is : gesprek met de directeur-generaal van Rolex. ?Onze uurwerken zijn nog Zwitsers.?EEN BERICHT UIT GENEVEDe zandloper is het zinnebeeld van de dood geworden : het laatste zandkorreltje dat wegglijdt, meldt dat de tijd verstreken is. Het mechanisch uurwerk daarentegen symboliseert het leven, de eeuwigheid zelfs. Die trouwe wijzers blijven, op het ritme van ons hart, onze dagen en nachten dirigeren. Zeker als het gaat om een zelfopwindend mechanisme. Het woord Rolex, de bijna onomatopoëtische merknaam die Hans Wilsdorf (1881-1960), de Zwitserse uurwerkmaker in 1908 verzon, betekent op zich niks. Wel evoceert de klank ?de seconden die voorbij glijden als de druppels van de eeuwigheid.? Zo wordt het trouwens in de ontroerende en internationaal bekroonde bedrijfsfilm van Rolex gezegd. Er heerst een monachale maar gezellige sfeer in het moederhuis in Genève. Daar worden per jaar wel 680.000 Rolex-uurwerken van verschillende types met micro-chirurgische precisie geassembleerd en getest op hun weerstand tegen oergeweld. Zo'n twaalfhonderd werknemers, bijna allemaal met witte kielen, maken er in de siderale stilte van met zonlicht overgoten ateliers enkele van de meest exclusieve uurwerk-tuigen ter wereld. Het imago dat het publiciteitsagentschap J. Walter Thompson sinds 1946 aan Rolex geeft, zou niet stand houden, mochten ook de elegantste modellen niet opgewassen blijken tegen de brutale omstandigheden waarin het uurwerk, met zijn perpetual rotor in de waterdichte oyster, de mens overleeft. Het aantal tests dat elk Rolex-onderdeel en dan nog eens het afgewerkte polshorloge ondergaat, is niet bij te houden. Het aantal onderdelen al evenmin, trouwens. Geen wonder dat Rolex zijn eigen specialisten vormt. Zo'n achthonderd stuks, ze zitten verspreid over de hele wereld in 24 zogenaamde ?ambassades?, zoals die aan de Louisalaan in Brussel. Daar wordt even veel aandacht besteed aan het onderhoud van de kleinoden als de makers ervan in Genève en Bienne. Omdat de prijs van de modellen varieert van 69.000 tot 6.273.500 frank (voor een met smaragden bezet exemplaar), is Rolex als individueel merk nog altijd de uurwerkfabrikant met de grootste omzet ter wereld. En wellicht ook het meest discrete huis. Directeur-generaal Patrick Heiniger (46), voordien een gewaardeerd zakenadvocaat, heeft sinds 1992 de leiding overgenomen van zijn vader, voorzitter André Heiniger (75). Die stond dertig jaar lang aan het hoofd van de Montres Rolex SA. Ter inleiding van Patrick Heinigers vierde interview sinds zijn aantreden, eerst de vraag wat de naam Rolex bij hem oproept. PATRICK HEINIGER : Rolex staat sinds zijn ontstaan voor duurzaamheid, betrouwbaarheid, precisie, perfectie en prestige. En dat zal zo blijven. Een Rolex is voor sommigen het antwoord op de bijna metafysische angst om op een cruciaal ogenblik niet meer te weten hoe laat het is. HEINIGER : Anderen beweren schertsend dat je geen Rolex koopt om te weten hoe laat het is. Maar het is waar dat bepaalde van onze modellen, die voor de meest extreme gebruiksomstandigheden bestemd zijn, zelfs dan nog uitzonderlijk betrouwbaar blijven. Het feit dat het mechanisme van elke Rolex en niet zomaar een willekeurig exemplaar uit een reeks door de Contrôle Officiel Suisse des Chronomètres (COCS) getest en voorzien wordt van het zo begeerde rode zegel, is niet niks. Wij nemen jaarlijks bijna 90 procent van de COCS-certificaten voor ons rekening. Behalve de degelijkheid van onze uurwerken is er ook een zeker niet te verwaarlozen affectieve band tussen een Rolex-uurwerk en de persoon die het draagt. Enkele maanden geleden ontvingen wij hier een aantal Amerikaanse Young Leaders. Een van hen droeg de Rolex, die zijn vader om de pols had toen hij in een vliegtuigongeval omkwam. Wij zien trouwens hoe langer hoe meer jonge mensen die de Rolex-uurwerken van hun ouders verder dragen en laten onderhouden. Dit geeft een uurwerk een hart en een beetje van de eeuwigheid. Ook daarom is ons netwerk van Rolex-specialisten over de hele wereld zo belangrijk. Bent u zelf gepassioneerd door het begrip tijd ? HEINIGER : Naarmate ik ouder word, probeer ik minder oog te hebben voor de tijd. Hij loopt nu eenmaal te snel. Bovendien ben ik van huize uit meer getekend door het imago van Rolex dan door het begrip tijd en de tijdmeting. Waar situeert u Rolex in het debat tussen de voorstanders van mechanische uurwerken en die van het kwartshorloge ? HEINIGER : Begin van de jaren zeventig heeft mijn vader beslist dat Rolex op één model na geen kwartshorloges zou ontwikkelen. Precies deze bewuste keuze ligt mee aan de basis van ons succes en geeft ons nu enkele lengtes voor op onze concurrenten, die terugkeren naar het mechanisch uurwerk. Zij moesten vaststellen dat kwartshorloges niet echt geschikt zijn voor het topgamma en nauwelijks of niet kunnen opboksen tegen de Aziatische producenten. Hoe bewaart u de voorsprong op een markt die voor het ogenblik overspoeld wordt met polshorloges : het ene al met een stoerder uitzicht dan het andere, maar allen zogezegd bestemd voor de wildste avonturen ? HEINIGER : Wie Rolex al eens verwijt dat onze modellen nauwelijks of niet veranderen, weet niet hoe onze horloges continu evolueren. Zo werd het staal, waaruit onze kasten geperst worden, een paar jaar geleden vervangen door een uniek soort staal dat, onder andere, voor chirurgische apparatuur wordt gebruikt. Ook het uurwerkmechanisme en de oliën, die de radertjes smeren, worden permanent onderzocht en zo nodig geoptimaliseerd. Bedenkt de afdeling voor onderzoek en ontwikkeling op die manier ook nieuwe modellen ? HEINIGER : Neen, daar zorgen de ontwerpers voor. De R&D-afdeling ontwikkelt nieuwe materialen, nieuwe mechanismen en bepaalde wetenschappelijke experimenten. Zo hebben wij een kwarts onwikkeld, die onder meer in de ruimtevaart zal gebruikt worden. Het is en blijft de bedoeling dat onze R&D- en ontwerpafdelingen tal van projecten klaarstomen maar in hun kluizen bewaren, tot ze marktrijp geacht worden. Wie beslist of er een nieuw Rolex-model komt ? HEINIGER : Ik. En voor de internationale uurwerkenbeurs in Bazel volgend jaar hebben wij enkele verrassingen in petto. Hoe positioneert u zich tegenover al die merken die Rolex volgen, imiteren of zelfs gewoon kopiëren ? HEINIGER : Enkele jaren geleden deden zij mij nog glimlachen. Nu werken zij mij op de zenuwen, omdat bepaalde concurrenten echt van kwade wil zijn. Bekijk sommige publiciteitscampagnes maar eens. De componenten ervan zijn zonder meer sinds dertig of veertig jaar die van ons. Kan u Rolex door een patentenpolitiek tegen namakers en imitatoren beschermen ? HEINIGER : Al onze modellen behoren sinds geruime tijd tot het publieke domein en kunnen dus, uiterlijk althans, gekopieerd worden. Dat betekent echter niet dat wij ons niet beschermen tegen namaak en vervalsingen. Zeker als die copies van almaar betere kwaliteit worden en bovendien nog in Zwitserland gemaakt worden. De verdediging van de eigen industrie is hier lamentabel. Nog niet zo lang geleden hebben wij een geding ingespannen tegen een stel vervalsers in Zwitserland, van wie de producten van voldoende kwaliteit waren om de markt te verstoren. De rechters hebben het dossier echter zo lang en zo vaak doorgeschoven tot de strafvordering verjaard was. Uiteindelijk zijn wij naar de federale rechtbank gestapt. Het blijft nu wachten op een uitspraak. Hebt u met het iets goedkopere Tudor-gamma niet voor eigen imitaties gezorgd ? HEINIGER : Tudor zien we als de infanterie die Rolex moet verdedigen tegen de horden slechte namakers. Tudor is op zich een goed product. Aanvankelijk werd het ontwikkeld voor de markten, die niet de financiële draagkracht hebben die Rolex vereist. Vandaag is Tudor een goedkoper maar volwaardig merk dat zelfs de intense gebruiker een aantal Rolex-kwaliteiten biedt en ons bovendien afschermt. En wat goed is voor Rolex, is goed voor de Zwitserse uurwerkindustrie. HEINIGER : Dat zou mooi zijn, ware het niet dat de Zwitserse uurwerkindustrie uitgezonderd Rolex, Patek Philippe en tot op zeker hoogte de groep SMH nog maar weinig Zwitsers is. Vacheron Constantin, Cartier, Ebel en andere zijn niet langer in Zwitserse handen. Maar zij gebruiken wel het ?Swiss Made? label. HEINIGER : Zeer juist. En de akkoorden die de Zwitserse regering over dit kwaliteitslabel afsloot met, onder andere, Hongkong, bewijzen andermaal dat de Zwitserse uurwerkindustrie door haar eigen regering slecht gediend wordt. Wat kan een regering dan doen om deze toch wel artisanale industrie te beschermen ? HEINIGER : De regering zou de zogeheten Zwitserse merken kunnen verplichten een groter aantal bewerkingen in Zwitserland te laten gebeuren vooraleer de benaming ?Swiss Made? mag gebruikt worden. Momenteel zijn er Zwitserse uurwerken die in Thaïland en elders in elkaar gestoken worden, maar toch ?Swiss Made? heten en desgevallend zelfs een certificaat van de Contrôle Officiel Suisse des Chronomètres (COSC) ontvangen. Wij werden zelfs ooit geconfronteerd met ernstige namakers in Taiwan. Een groot Zwitsers bedrijf liet zijn mechanismen certifiëren door het COSC en verkocht ze nadien aan een Taiwans bedrijf dat op zijn beurt een perfecte copie van een bepaald Rolex-model bood en zo vervalsingen met autentieke COSC-certificaat op de markt bracht. Het schijnt dat de groeicurve van Rolex in verhouding moet blijven met de capaciteit van de ateliers die zelfs de oudste uurwerken verder onderhouden. HEINIGER : Dit is slechts een van de parameters. Maar wij zien inderdaad nauwlettend toe op onze groei. Zelfs het mooiste meisje ter wereld doit se faire désirer...Maar wij zijn nog altijd de uurwerkmaker met de grootste omzet ter wereld. Met een relatief klein aantal exemplaren nemen wij toch een vierde van de Zwitserse export voor ons rekening. Hoe delen de werknemers in de opgang en de bedrijfscultuur van Rolex ? HEINIGER : Zoals u kan vaststellen, zijn de arbeidsomstandigheden bij ons nogal uitzonderlijk. De salarissen en de bijkomende voordelen zijn dat ook, zonder dat de werknemers daarom rechtstreeks delen in de winst. Wij hebben echter allemaal een passie voor ons bedrijf en onze producten. Dit verklaart mee de hartelijke sfeer die hier heerst. Wat is de rol van de Hans Wilsdorf-Stichting in dit alles ? HEINIGER : Zij is alleen maar de bekendste van de overigens anonieme maar Zwitserse aandeelhouders van het bedrijf. Zoals alle aandeelhouders besteedt ook de Stichting haar inkomsten voor haar maatschappelijk doel. Zo steunt de stichting een aantal sociale en humanitaire werken. Voorts zorgt het bedrijf op zich voor de Rolex Awards for Enterprise : een prijs voor mensen uit de hele wereld, van wie de jury vindt dat hun project een wezenlijke bijdrage levert tot de wetenschap en de kwaliteit van het leven. Frank De Moor Patrick Heiniger : Wie een Rolex draagt, heeft er een affectieve band mee. De monachale sfeer bij Rolex evoceert op zich al een stuk eeuwigheid.Het werknemers van Rolex delen de passie voor perfectie.