De Europese ministers van Buitenlandse Zaken werden het eind vorige week niet eens. Kan de EU zich ertoe beperken de Chinese leiders op te roepen om het geweld in Tibet te stoppen, of moet ze toch een of andere boycot van de Olympische Spelen afkondigen? Van de openingsceremonie, bijvoorbeeld, want tot een echte boycot van de Spelen komt het zeker niet. Daarvoor weegt Peking op dit moment toch te zwaar. De Chinese leiders proberen ondertussen wel om de diplomatieke schade te herstellen. Het biedt de dalai lama, de 71-ja...

De Europese ministers van Buitenlandse Zaken werden het eind vorige week niet eens. Kan de EU zich ertoe beperken de Chinese leiders op te roepen om het geweld in Tibet te stoppen, of moet ze toch een of andere boycot van de Olympische Spelen afkondigen? Van de openingsceremonie, bijvoorbeeld, want tot een echte boycot van de Spelen komt het zeker niet. Daarvoor weegt Peking op dit moment toch te zwaar. De Chinese leiders proberen ondertussen wel om de diplomatieke schade te herstellen. Het biedt de dalai lama, de 71-jarige geestelijke leider van Tibet, rechtstreekse onderhandelingen aan - op voorwaarde dat hij niet meer naar de onafhankelijkheid voor Tibet streeft. Dat doet hij overigens al lang niet meer: het gaat hem om meer autonomie en meer culturele en religieuze vrijheid voor zijn volk. Een gesprek in de Noord-Indische stad Dharamsala, waar hij nu al bijna vijftig jaar in ballingschap verblijft. DALAI LAMA: Als ze dat geloven, dan vergissen ze zich. Er staat een nieuwe generatie jonge Tibetanen klaar. Sommigen zijn helaas ook zeer militant. Maar de geest blijft zeker leven. Als ik nu met de Chinese leiders zou praten, zou ik Deng Xiaoping citeren: 'Zoek naar de waarheid in de feiten.' Ik zou ze vragen om uit te zoeken wat er in Tibet echt aan de hand is. DALAI LAMA: Toen werd er alleen in Lhasa geprotesteerd. Nu komen Tibetanen in heel China op straat. Als de Chinezen ons echt gelijkwaardig zouden behandelen, zou dit niet gebeuren. Ook Tibetanen die het goed hebben, voelen de voortdurende subtiele discriminatie. DALAI LAMA: Zolang ik leef, zal ik me tegen het gebruik van geweld verzetten. Enkele Chinese studenten vroegen me vorig jaar in Wash- ington of ik kon garanderen dat Tibet zich nooit van China zou afscheuren. De enige echte garantie daarvoor is dat de Tibetanen tevreden zijn. Ze moeten geloven dat het voor hen beter is om bij China te blijven. De Chinese regering wil me altijd laten zeggen dat Tibet al eeuwen een deel van China is. Het gaat er niet om of dat waar is of niet. Mijn devies is: kijk niet naar het verleden maar naar de toekomst. DALAI LAMA: Tot de grote opstand in 1959 werden Han-Chinezen in Tibet met respect behandeld. Dat veranderde toen er meer soldaten kwamen, die zich ook agressiever gingen gedragen. Maar ook toen nog hadden we het over 'slechte communisten', nooit over 'slechte Chinezen'. Dat is nu anders. Zelfs in de gevangenis zijn Tibetanen en Chinezen niet gelijk. Dat moet stoppen. Niet door nog harder op te treden, maar door vertrouwen te ontwikkelen. Echte autonomie kan daarbij helpen. © Newsweek Vertaling en bewerking: Hubert van Humbeeck