Hoewel de peilingen nog geen beterschap aangeven, hopen de Duitse christen-democraten weer dat het mirakel van 1994 zich zal herhalen. Toen waren de prognoses even rampzalig, maar toch slaagden CDU en CSU erin om krap van de SPD te winnen. Een daverende speech van kanselier Helmut Kohl op het verkiezingscongres van zijn partij bracht toen de ommekeer.
...

Hoewel de peilingen nog geen beterschap aangeven, hopen de Duitse christen-democraten weer dat het mirakel van 1994 zich zal herhalen. Toen waren de prognoses even rampzalig, maar toch slaagden CDU en CSU erin om krap van de SPD te winnen. Een daverende speech van kanselier Helmut Kohl op het verkiezingscongres van zijn partij bracht toen de ommekeer. Met bange harten en grote verwachtingen maakten de partijkaders vorige week in Bremen hun opwachting voor het nieuwe congres. Zou Kohl het opnieuw klaren? Twee uur stond de kanselier, die zopas 68 werd, op het spreekgestoelte en leverde daarmee het bewijs dat hij nog altijd in goede doen is. Hij liet ook weten dat hij er opnieuw zin in heeft. Voor hem is de kiesstrijd blijkbaar een levenselixir. Er was trouwens reden tot een beetje optimisme. De werkloosheid daalde vorige maand, waaruit Kohl concludeerde dat de trend nu definitief is omgebogen. "Daarvoor hebben we hard moeten knokken en we zullen niet toelaten dat de sociaal-democraten dit allemaal kapotmaken." Nooit heeft Kohl met de SPD geregeerd en het is hem toevertrouwd om in kiescampagnes hard naar de socialisten uit te halen. In Bremen was het niet anders. Gretig gooide hij zich op de kluif die hem uit Sachsen-Anhalt werd toegegooid. Tegen de wens van kandidaat Gerhard Schröder koos de lokale SPD opnieuw voor een alliantie met de voormalige communisten (PDS). "Met radicalen ongeacht of ze van links of rechts zijn," aldus Kohl, "is geen alliantie mogelijk. Ze hebben dit land slechts ongeluk gebracht." Die uitspraak was goed voor enthousiast applaus, maar dat was slechts een opwarmertje. Na zijn toespraak bedacht het congres de godfather met een ovatie van tien minuten. Volgens waarnemers een record in de geschiedenis van de partij. Kohl, die zelf de kleinste details van een CDU-congres regisseert, deed alsof hij totaal verrast was door zoveel spontane bijval. En toen plots een meterslang spandoek Mach's noch einmal Helmut! werd ontrold, pinkte hij zelfs een traan weg. Na zijn optreden heerste in de wandelgangen van de Stadthalle in Bremen algemene opluchting. Een nauwe medewerker van de kanselier dankte de hemel. "Der Alte war wirklich gut drauf."HETE ADEM VAN UITERST RECHTSKohl heeft nog vier maanden de tijd om de circa negen procentpunten achterstand op zijn uitdager Schröder weg te werken. Of hij daar zoals in 1994 opnieuw zal in slagen, is meer dan twijfelachtig. De toenmalige SPD-kandidaat Rudolf Scharping was in vergelijking met Schröder een zachtgekookt ei. Schröder is erg populair en het tegendeel van een dogmaticus, want uitzonderlijk wendbaar. Kohl en de CDU zullen de volgende maanden fors op dat beeld inhakken. In Bremen was het al prijs. Volgens Kohl antwoordde Schröder op alle beslissende vragen waarmee het land sinds 1980 werd geconfronteerd met een jein. Zowel rond het Navo-dubbelbesluit, de hereniging als de euro maakte Schröder inschattingsfouten. "Zo iemand kan geen kanselier van Duitsland worden", luidde het voorspelbare vonnis. Ook het privé-leven van de uitdager die vorig jaar voor de vierde maal trouwde, zal "terloops" aan bod komen. T-shirts met daarop "Drie vrouwen kunnen zich niet tegelijkertijd vergissen" zijn al in omloop. Het uitgelezen thema om de SPD onderuit te halen, wordt echter de alliantie met de PDS in Sachsen-Anhalt. "De SPD wil een volksfront met de communisten, de vijanden van de democratie. Dat is dwaas, onverantwoord, dodelijk. We zullen nooit vergeten wat er in Auschwitz, Dachau en Bergen-Belsen is gebeurd, maar evenmin zullen we de schande van de Berlijnse muur vergeten. Met extremisten is geen vergelijk mogelijk." Woorden van een bevlogen Theo Waigel, minister van Financiën van de federale regering maar ook partijvoorzitter van de Beierse CSU, op een bijeenkomst van zijn partij, waarop hij zero-tolerantie tegenover criminele vreemdelingen verdedigde. Verder bepleitte hij een migratiestop en bedankte hij voor de multiculturele samenleving. "Nog altijd zijn we een Duitse natie." De CSU, die zich geen concurrentie op haar rechterzijde kan veroorloven, voelt de hete adem van uiterst rechts. Op 13 september zijn er in Beieren deelstaatverkiezingen en de partij dreigt er haar absolute meerderheid kwijt te raken. Onder invloed van de CSU zal het gemeenschappelijk kiesprogramma van CDU-CSU veel aandacht schenken aan binnenlandse veiligheid en migrantenproblematiek. Harde klemtonen zullen niet ontbreken. Toch wil de CDU vooral op werkgelegenheid focussen. Volgens de regering daalde het aantal werklozen vorige maand met 202.000 en zouden er nu echt betere tijden in aantocht zijn. Nog steeds zitten 4,2 miljoen Duitsers - 11,4 procent - zonder baan en dat recordcijfer dreigt Kohl in september fataal te worden. Ondertussen krijgt de kanselier in de Duitse media steeds meer tegenstand. In een zopas verschenen boek laat hoofdredacteur Konrad Adam van de conservatieve Frankfurter Allgemeine Zeitung zich zeer somber over Duitsland uit en predikt hij een opstand tegen de partijen. Er heerst stagnatie en apathie. Volgens Adam is Kohl de hoofdverantwoordelijke voor de malaise, want hij is de architect van een systeem waarin de partijen slechts in hun eigen machtspositie geïnteresseerd zijn. Paul Goossens