Ondanks de felle protestacties en een advertentiecampagne in Duitse bladen, lijkt de sloop van het enorme pand in het historische stadscentrum van Berlijn onafwendbaar. Ook de wanhoopspoging van de Groenen, om het afbraakmoratorium voor het Palast te verlengen, werd eind vorige week door de Bundestag verworpen. Het laatste belangrijke erfgoed uit het DDR-tijdperk zal weldra uit het straatbeeld verdwenen zijn.
...

Ondanks de felle protestacties en een advertentiecampagne in Duitse bladen, lijkt de sloop van het enorme pand in het historische stadscentrum van Berlijn onafwendbaar. Ook de wanhoopspoging van de Groenen, om het afbraakmoratorium voor het Palast te verlengen, werd eind vorige week door de Bundestag verworpen. Het laatste belangrijke erfgoed uit het DDR-tijdperk zal weldra uit het straatbeeld verdwenen zijn. In de beroemde boulevard Unter den Linden zal dan een enorm gat gapen. De overheid beschikt immers niet over de benodigde 1,2 miljard euro om op de lege plek de geplande reconstructie van het vroegere Stadtschloss te realiseren. Daarin moet het 'Humboldt Forum' onderdak krijgen, een huis voor cultuur en wetenschap. Dat het parlement desondanks groen licht geeft voor de afbraak, verraadt volgens de tegenstanders een ideologische ontkenning van het verleden. De oprichting van het Palast der Republik was zelf ook een ideologisch statement. De laatste sterke man van de DDR, Erich Honecker, koos de stek voor zijn volkspaleis dat het communistische Duitsland een modern gezicht moest geven niet toevallig. Het Palast, met zijn kleurrijke glasgevels en het platte dak, verrees in de periode 1974-1976 op de plaats waar zich vroeger het koninklijke Stadtschloss bevond. De schade die het paleis van de Hohenzollern-dynastie door bombardementen tijdens de Tweede Wereldoorlog had opgelopen, was voor het communistische bewind in 1950 een voldoende reden om het op te blazen. Meteen waren ook de sporen van het decadente ancien regime weggeveegd. Vijfentwintig jaar later bood het gloednieuwe Palast niet alleen onderdak aan de Volkskammer van de DDR, maar ook aan een bowling en een discotheek. Dagelijks liepen vijftienduizend mensen naar binnen. Velen gingen hun honger stillen of dorst lessen in een van de dertien restaurants of cafés. In de volksmond heette het Palast met de duizenden lampen in de foyer 'Erichs Lampenladen'. In die lampenzaak van Honecker moesten om de haverklap nieuwe peertjes worden ingedraaid. Van de schittering is niets meer over. Na de val van de Muur bleek dat het gebouw vol asbest zat. Pas in 1998 begon de sanering, die duurde tot het voorjaar van 2003. Daarbij werd het hele interieur gestript. Alleen vloeren, daken en dragende constructies bleven onaangetast. Toch bewees het Palast der Republik in zijn laatste, naakte jaren nog zijn nut. Kunstenaars gebruikten het lege, asbestvrije gebouw voor installaties, concerten, theatervoorstellingen en opera's. De tegenstanders van de afbraak, die zich in 2003 verenigden, gaven er ook rondleidingen en party's met dj's. Op dat moment had de Bondsdag al met een nipte meerderheid besloten dat het Palast der Republik plaats moest maken voor de reconstructie van het Stadtschloss. Tegelijk ging een afbraakmoratorium in tot eind vorig jaar. De in oktober 2005 opgerichte Bündnis für den Palast zorgde ervoor dat het Palast geen stille dood stierf. De actiegroep heeft niet alleen de steun van schrijver Günter Grass, Nobelprijswinnaar Dario Fo en de met de Pritzkerprijs bekroonde architecte Zaha Adid, maar ook van veel vroegere Oost-Berlijners die een belangrijk referentiepunt verliezen. E.B.