Terwijl de grenswachters van het koninkrijk een rondje extra lopen, werkt de regering aan het inpassen van niet-Belgen in de samenleving. Het onderwerp staat hoog op de agenda voor 2000. Dat heeft onder meer met de nakende gemeenteraadsverkiezingen te maken, maar ook met de aanwezigheid van groenen in de coalitie - voor wie er veel aan een fatsoenlijk vreemdelingenbeleid gelegen is. Nog voor de maand januari om is, zullen we er veel over hebben gehoord. De vraag daarbij is of het ook voor de doorsnee Belg nog duidelijk is wat er allemaal gebeurt.
...

Terwijl de grenswachters van het koninkrijk een rondje extra lopen, werkt de regering aan het inpassen van niet-Belgen in de samenleving. Het onderwerp staat hoog op de agenda voor 2000. Dat heeft onder meer met de nakende gemeenteraadsverkiezingen te maken, maar ook met de aanwezigheid van groenen in de coalitie - voor wie er veel aan een fatsoenlijk vreemdelingenbeleid gelegen is. Nog voor de maand januari om is, zullen we er veel over hebben gehoord. De vraag daarbij is of het ook voor de doorsnee Belg nog duidelijk is wat er allemaal gebeurt.Met minder drama dan bij de eerste poging enkele maanden geleden ging vorige maandag de periode van drie weken in tijdens welke mensen die illegaal in het land verblijven een dossier kunnen indienen om hun situatie te regulariseren. Dat wil zeggen dat ze een papier kunnen krijgen waarop staat dat ze op dit moment wel degelijk in België mogen zijn. Voor dat beetje vastigheid moeten ze zich kenbaar maken en uit de schaduw treden. Het risico dat ze daarbij lopen, is niet gering: als hun dossier niet deugdelijk wordt bevonden, worden ze meteen uitgewezen. Hoeveel vreemdelingen, die illegaal in het land zijn, zich de komende dagen zullen melden, is een vraagteken; er wordt voorzichtig aan enkele duizenden gedacht. Vorige herfst werd er nog voor een stormloop van tienduizenden mensen gevreesd. De organisaties die zich om de opvang van mensen zonder papieren bekommeren, waken er - voor zover ze kunnen - wel over dat wie zich aanbiedt ook een redelijke kans maakt. Er zullen ook na afloop nog vreemdelingen overblijven die zich niet op het grondgebied mogen bevinden, maar er zal misschien in een aantal gevallen een oplossing zijn gegeven aan soms schrijnende humanitaire problemen. Onder meer daarom was deze operatie ook noodzakelijk geworden. Nog voor de maand voorbij is, begint het parlement dan aan de bespreking in algemene vergadering van het wetsontwerp dat het verkrijgen van de nationaliteit versoepelt. Die zogenaamde snel-Belg-wet, die voor een goed begrip niets met de hierboven beschreven regularisatie te maken heeft, leidt tot controverses omdat de voorgestelde wijziging drastisch is: wie drie jaar in België verblijft, komt in aanmerking. De overheid heeft daarna een krappe maand de tijd om de aanvraag te beoordelen. Afgezien daarvan wil de Vlaamse regering dit voorjaar werk maken van inburgeringscontracten, waarmee immigranten moeten of kunnen aantonen dat het ze menens is met hun wens om in ons land te blijven. Daar is op zichzelf veel voor te zeggen, als daarmee bedoeld wordt dat nieuwe burgers worden begeleid en gestimuleerd om, bijvoorbeeld, de taal te leren. Een sikkeneurige VLD, die het moeilijk heeft met de snel-Belg-wet, wou aan de naleving van die contracten op zeker ogenblik sancties verbinden - zoals het intrekken van OCMW-steun. Dat was vreemd, omdat het zo leek alsof er aan het verblijf in België voorwaarden zouden worden verbonden die niet overal gelden - Wallonië en Brussel zien de goede zin van inburgeringscontracten namelijk niet in. Er zou zo bovendien ook een onderscheid worden gemaakt tussen armere en rijkere immigranten. Het is alles bij elkaar niet bijster overzichtelijk.Het liberale parlementslid Herman Vanderpoorten blokkeerde in 1982 in zijn eentje de naturalisatie van stervoetballer Juan Lozano, die daarmee het wereldkampioenschap voetbal in Spanje met de Rode Duivels miste. Lozano woonde al sinds zijn prilste jeugd in België, en kwam zeker voor naturalisatie in aanmerking. Maar Vanderpoorten (zelf overigens een groot voetballiefhebber) wou niet van een spoedprocedure voor de vedette weten: ter wille van het gelijkheidsbeginsel. De migratie en wat daarbij komt kijken, staat sinds vorige week ook in een ander daglicht. De Verenigde Naties maakten de rijke Europese landen, waaronder België, in een rapport duidelijk dat ze zich over afzienbare tijd diep over het vraagstuk zullen moeten bezinnen. Ze zullen jonge en vooral ook hooggeschoolde werknemers moeten aantrekken om hun welvaart op peil te houden. De veroudering van de bevolking en het lage geboortepercentage zullen hen daartoe dwingen. Dat vraagt om een heel andere benadering, die voor een keer niet doordrongen is van de politieke belangen van het moment. Het kan voor een regering die komaf wil maken met het verleden een uitdaging zijn om, toekomstgericht, een regeling uit te werken die in al haar aspecten voor iedereen ten minste klaar en duidelijk is. Voor de oude én de nieuwe Belgen.Hubert van Humbeeck