Op 19 mei 1940 nam president Paul Reynaud deel aan een processie die de relikwieën van Genoveva, beschermheilige van Parijs, naar de Notre-Dame droeg om er goddelijke bescherming af te smeken tegen het oprukkende Duitse leger. Voor hij zelf de wijk nam, benoemde Reynaud de Amerikaanse ambassadeur William Bullitt tot gouverneur van de stad. Die trok op zijn beurt naar de Notre-Dame om er een gebedsdienst bij te wonen. Getuigen zagen hem 'huilen voor de stad en het land waarvan hij zo veel hield'.
...

Op 19 mei 1940 nam president Paul Reynaud deel aan een processie die de relikwieën van Genoveva, beschermheilige van Parijs, naar de Notre-Dame droeg om er goddelijke bescherming af te smeken tegen het oprukkende Duitse leger. Voor hij zelf de wijk nam, benoemde Reynaud de Amerikaanse ambassadeur William Bullitt tot gouverneur van de stad. Die trok op zijn beurt naar de Notre-Dame om er een gebedsdienst bij te wonen. Getuigen zagen hem 'huilen voor de stad en het land waarvan hij zo veel hield'. Bij de brand van de gotische kathedraal, vorig jaar, donderden de relikwieën van Genoveva (een bovenarm en enkele vingerkootjes) van 96 meter hoog naar beneden. Ze zaten in de koperen haan die, samen met de torenspits waarop hij stond, 'als een gloeiende bal door de lucht wervelde, landde en heel bleef'. De volgende ochtend raapte Philippe Villeneuve hem bij toeval uit de goot. De hoofdarchitect van de dienst Historische Monumenten besefte dat hij niet kon rusten eer de haan zijn rechtmatige plaats zou innemen op een nieuwe spits. De geschiedenis van de Notre-Dame bulkt van dat soort onwaarschijnlijke verhalen. De meeste zijn niet zo onschuldig als dat van de torenhaan, maar passen evengoed bij het soort Frans nationalistisch theater dat al meer dan 850 jaar in de kathedraal op het Île de la Cité wordt opgevoerd. De historisch knap geduide relazen van de optredens van koningen, generaals, revolutionairen, presidenten, een paus en zelfs een keizer in de Onze Vrouwe van Parijs vormen het gedenkwaardigste part in het boek Notre-Dame: de ziel van Parijs. Journaliste Agnès Poirier, een geboren Parisienne en ooggetuige van de brand, hoedt er zich wel voor om ideologische voorkeuren te laten blijken. Een uitgesproken mening heeft ze wel over de keuze van een nieuwe torenspits: net zoals Villeneuve wil ze een trouwe kopie van de vernielde flèche in neogotische stijl. Die werd in 1859 ontworpen door Eugène Viollet-le-Duc ter vervanging van de kleine klokkentoren die in 1792 wegens instortingsgevaar was weggehaald. De architect, een autodidact, zag dat als de bekroning van zijn grootse restauratiecampagne, geleid door de principes van helderheid en rationaliteit in de middeleeuwse bouwstijlen. Tevoren had Victor Hugo met zijn roman De klokkenluider van de Notre-Dame (1831) de natie bewust gemaakt van de noodzaak om de in deplorabele staat verkerende kathedraal te herstellen. Voor de meeste staatsdragers die er zich lieten fêteren stond er weinig op het spel. Ze voerden er een - meestal vrij grotesk - schouwspel op ter bevestiging van hun macht, zoals Napoleon Bonaparte, die er in 1804 in het bijzijn van de paus de keizerskroon op zijn eigen hoofd zette en opstapte voor de mis begon. Maar voor anderen was het een riskante onderneming. Begerig naar de kroon had Hendrik IV zijn protestantse geloof afgezworen en het katholicisme omarmd. In 1583 liet hij zich kronen in de kathedraal van Chartres, omdat de machtige katholieke fundamentalisten in Parijs hem rauw lustten. Een jaar later waagde hij het om ongewapend de hoofdstad binnen te rijden en wist zich pas zeker van zijn zaak toen de klokken van de Notre-Dame begonnen te luidden en er een Te Deum voor hem werd opgedragen. Op 25 augustus 1944 deed generaal Charles de Gaulle, leider van de Franse regering in ballingschap, het kunststukje nog eens over. Nog voor de Duitsers goed en wel vertrokken waren, maakte hij zijn triomfantelijke intocht in Parijs en bleef onbewogen bij het geweervuur waarop hij bij zijn aankomst voor de Notre-Dame en tijdens het Te Deum in de kerk werd vergast. Een dag later vormde hij een regering.