Het zijn onzalige tijden waarin musea meer van zich doen spreken wanneer men denkt ze te kunnen betrappen op onregelmatigheden dan wanneer ze kwaliteitsvolle tentoonstellingen brengen. Er viel een donkere schaduw over de bruikleen van de collectie Toporovski aan het MSK Gent toen er twijfel werd gezaaid over de echtheid van sommige werken uit de historische avant-garde in Rusland. Tot nog toe heeft niemand gezegd over welke werken het precies gaat, en de kans is verkeken dat er klaarheid over komt. Noch de internationale kunstkenners, noch de Vlaamse museumdirecteuren die via de media een algemene veroordeling uitspraken - de ene vanwege het dubieuze karakter van de Toporovski-verzameling, de andere vanwege het tentoonstellen ervan door hun Gentse...

Het zijn onzalige tijden waarin musea meer van zich doen spreken wanneer men denkt ze te kunnen betrappen op onregelmatigheden dan wanneer ze kwaliteitsvolle tentoonstellingen brengen. Er viel een donkere schaduw over de bruikleen van de collectie Toporovski aan het MSK Gent toen er twijfel werd gezaaid over de echtheid van sommige werken uit de historische avant-garde in Rusland. Tot nog toe heeft niemand gezegd over welke werken het precies gaat, en de kans is verkeken dat er klaarheid over komt. Noch de internationale kunstkenners, noch de Vlaamse museumdirecteuren die via de media een algemene veroordeling uitspraken - de ene vanwege het dubieuze karakter van de Toporovski-verzameling, de andere vanwege het tentoonstellen ervan door hun Gentse collega - kwamen met bewijzen. De beslissing om een grondig onderzoek door onafhankelijke experts in te stellen werd voortijdig afgeblazen. Dat kwam de meeste betrokkenen in deze zaak niet slecht uit. Als de echtheid van de werken zou zijn bewezen, dan stond iedereen die in de campagne had meegespeeld in zijn hemd. Waren er wel degelijk valse stukken aan het licht gekomen, dan zouden alleen Igor Toporovski en MSK-directrice Catherine de Zegher voor schut hebben gestaan. Door de waarheid geen kans te geven om aan het licht te komen, viel er slechts één slachtoffer, De Zegher, die zich had ingelaten met iets wat ondertussen de proporties van een Russische kwal had aangenomen. Ze werd op non-actief gezet. Goed, ze had voorzichtiger moeten zijn, en laten onderzoeken of al die in glanzende staat verkerende schilderijen in abstraherende, geometrische stijl wel degelijk van de hand van Kazimir Malevitsj en co. zouden kunnen zijn. Dat De Zegher zich op haar kennersoog beriep, was schijnbaar wat ongelukkig. Het connoisseurship is een nobele kwalificatie die het moet afleggen tegen moderne, materiële onderzoeksmethodes, al bieden ook die geen volledige garantie voor authenticiteit. De klappen kwamen hard aan, niet alleen bij de directrice maar ook bij het museum en de stad Gent. De keuze, nu vijf jaar geleden, om het MSK in handen te geven van iemand met een ijzersterk profiel in de hedendaagse kunst leidde tot spannende tentoonstellingen en interne spanningen. Het is misschien geen toeval dat het struikelblok uiteindelijk een zaak van authenticiteit bleek, een criterium dat conservatoren van oude en moderne kunst doorgaans strikter opvatten dan collega's met een cv in de actuele kunst. Inmiddels is de rust weergekeerd in het MSK. Cathérine Verleysen, die de tijdelijke leiding waarneemt, komt uit de eigen stal en bezit de degelijkheid die iedereen bij de legendarische MSK-directeur Robert Hoozee (1949-2012) zozeer bewonderde dat er een parkje rond het museum naar hem is genoemd. Op zijn eigen discrete wijze bouwde hij ook al bruggen tussen de kunst van het verleden en het heden, zonder openlijk te kiezen voor het avontuur, het sterke maatschappelijke engagement en het feminisme dat men spontaan associeert met Catherine de Zegher. De subtiele kant in haar keuzes bleef onderbelicht. Neem nu de lopende, intimistische tentoonstelling Medardo Rosso (1858-1928), groot bruggenbouwer tussen klassieke en moderne beeldhouwkunst. Hij liet de monumentaliteit en de hoogverheven onderwerpen achter zich, en koos voor het alledaagse. In een gedempt licht komen zijn overwegend kleine, gevoelig gemodelleerde koppen en figuren, zijn mysterieuze foto's en tekeningen over als een oproep tot zorgvuldig kijken, tot inkeer en stilte. Daar is het museum sowieso aan toe, wil het de grote tentoonstelling rond Jan van Eyck in 2019 tot een goed einde brengen.?