Magda Aelvoet is een echte groene: ze praat niet graag over wat er na de verkiezingen komt. Eerst moeten de groenen stemmen behalen en - als het even kan - bewijzen dat de dioxinebonus die ze vier jaar geleden kregen helemaal niet zo zwaar weegt als hun coalitiepartners graag laten doorschemeren. Amper een half jaar geleden nam Aelvoet ontslag als minister van Volksgezondheid omdat ze niet achter de regeringsbeslissing over de wapenleveringen aan Nepal kon staan. Een beslissing waar ze ook zelf verantwoordelijk voor was. Vandaag is ze strijdvaardiger dan ooit en vastbesloten om nog een regeerperiode aan te vatten. In de meerderheid of in de oppositie, als minister of als kamerlid. Ze wordt lijsttrekker in Vlaams-Brabant, speelt nog altijd een belangrijke rol in de partij en wordt zelfs internationaal gerespecteerd. Zand over het recente verleden , zo lijkt het.
...

Magda Aelvoet is een echte groene: ze praat niet graag over wat er na de verkiezingen komt. Eerst moeten de groenen stemmen behalen en - als het even kan - bewijzen dat de dioxinebonus die ze vier jaar geleden kregen helemaal niet zo zwaar weegt als hun coalitiepartners graag laten doorschemeren. Amper een half jaar geleden nam Aelvoet ontslag als minister van Volksgezondheid omdat ze niet achter de regeringsbeslissing over de wapenleveringen aan Nepal kon staan. Een beslissing waar ze ook zelf verantwoordelijk voor was. Vandaag is ze strijdvaardiger dan ooit en vastbesloten om nog een regeerperiode aan te vatten. In de meerderheid of in de oppositie, als minister of als kamerlid. Ze wordt lijsttrekker in Vlaams-Brabant, speelt nog altijd een belangrijke rol in de partij en wordt zelfs internationaal gerespecteerd. Zand over het recente verleden , zo lijkt het. Of toch niet? Want wat ze ook doet, incidenten als het telefoontje van de premier tijdens een persconferentie in haar tuin en het vermeende verbod op chocoladesigaretten blijven Aelvoet achtervolgen. En Nepal natuurlijk, een zaak waar ze vandaag zuchtend, maar uiterst sec over praat: 'Die hele episode heeft me natuurlijk wel gekwetst, en heeft me gedwongen dossiers uit handen te geven die ik graag zelf had afgemaakt. Maar ik sta nog steeds achter mijn keuze. In internationale rapporten, zoals die van Human Rights Watch, vind ik niets wat mijn overtuiging ontkracht. Integendeel. 'Voor mij is het heel belangrijk dat er toch iets positiefs uit dat droeve verhaal is gekomen: de wet op wapenexport is verscherpt. Dankzij die aangepaste wet zal België in soortgelijke situaties niet meer kunnen handelen zoals in de Nepal-zaak.'MAGDA AELVOET: Tja, dat betreur ik heel erg. Ik heb aanvankelijk zelfs nog even gehoopt dat de leveringen toch niet zouden doorgaan. Maar in de politiek is het nu eenmaal oneindig veel moeilijker om een genomen beslissing ongedaan te maken dan om er een tegen te houden. AELVOET: Als de VS dat soort dingen doen, krijgen ze over het algemeen weinig kritiek. Destijds leverden ze bijvoorbeeld wapens aan Irak, die onder meer tegen Koerdische dorpen werden ingezet. Maar daar werd niet fors tegen geprotesteerd omdat Irak en het Westen toen een gemeenschappelijke vijand hadden: Iran. De VS hebben de neiging om ongeremd in actie te schieten op basis van een snelle analyse. En dan gaan ze soms uit de bocht, zoals nu in verband met Irak. Alles is begonnen met de war on terrorism na 11 september 2001. Natuurlijk begrijp ik dat ze na die aanslagen íéts moesten doen, maar ze verliezen daarbij wel de ruimere context van het probleem uit het oog. De Europese Unie is op dat vlak genuanceerder. Meteen na de aanslagen heeft Europa zich solidair verklaard met de strijd tegen de verantwoordelijken voor dergelijke terreurdaden, maar er ook op gewezen dat men het hele plaatje moest bekijken: het gaat om landen die worden geteisterd door armoede en regionale conflicten en die vaak het gevoel hebben dat ze permanent gekoloniseerd worden. AELVOET: Zonder Europa was de kwestie-Irak niet in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties terechtgekomen. Zonder Europa was er geen druk geweest om de rapporten van de VN-wapeninspecteurs op een serieuze manier te bekijken. Nu heb ik de indruk dat de inspecteurs hun werk grondig doen en wel degelijk wijzen op problemen aan Iraakse kant. Gelukkig maar. Want telkens als er iets bekend raakt over de wapeninspecties, schreeuwen de VS van de daken: 'Zien jullie wel: Wij hadden gelijk!' Onder meer daardoor was iedereen een paar weken geleden aan het speculeren wat er zou gebeuren zodra de Veiligheidsraad het licht op groen zou zetten voor een aanval. Met andere woorden: men ging er bijna van uit dat het licht op groen zou worden gezet. Maar ondertussen ziet de situatie er beter uit. China en Rusland verzetten zich tegen een aanval. Frankrijk overweegt zijn vetorecht tegen een oorlog te gebruiken en ook de houding van Duitsland liegt er niet om. AELVOET: Hij heeft zijn standpunt toen inderdaad genuanceerd. Soms is zo'n tactische zet nodig om niet geïsoleerd te raken. Vergeet niet dat Duitsland sinds 1 januari in de VN-Veiligheidsraad zit en er straks zelfs even voorzitter van wordt. Ondertussen hebben zowel hij als bondskanselier Gerhard Schröder klaar en duidelijk gezegd dat ze een oorlog niet zien zitten. AELVOET: Agalev is van nature een vredelievende partij - ik zeg bewust 'vredelievend' en niet 'pacifistisch' omdat we realistisch genoeg zijn om in sommige omstandigheden militaire acties te aanvaarden. Daarom is een eventuele oorlog tegen Irak een fundamentele bekommernis van de partij en is het dus normaal dat wij in dat verband het woord nemen. Maar dat betekent niet dat we alleen staan met onze overtuiging: in heel Europa, het Verenigd Koninkrijk incluis, zijn ontzettend veel mensen zich ervan bewust dat we met vuur spelen als we Irak aanvallen. AELVOET: Wat staat er in dat standpunt? Als er een nieuwe VN-resolutie komt, zullen we punt na punt bekijken wat we ermee aanvangen. Wat de hele tijd wordt vergeten, is dat geen enkel land verplicht is om een gevolg te geven aan de eventuele oproep van de VN. Het enige wat we niet mogen doen, is landen hinderen die er wél gevolg aan geven. Maar verder hebben we een heel grote appreciatievrijheid. België zit op een duidelijke lijn: we sturen niet op oorlog aan, we willen op een verantwoorde manier met de VN samenwerken, maar we bepalen zélf wat we wel of niet doen. Als de kwestie-Irak één ding aantoont, is het wel dat de verdere versterking van het Europese project onvermijdelijk is. Een gemeenschappelijk buitenlands beleid is in Europa altijd al een zwak broertje geweest. Daar moeten we iets aan doen. Want kleine landen als België kunnen in hun eentje onmogelijk wereldprocessen beïnvloeden. Daarom was ik ook zo ontgoocheld - maar niet verbaasd - toen de SP.A eerder dit jaar afstand nam van het Europese project. Het weegt ontzettend zwaar als zo'n grote politieke beweging, die een belangrijke rol heeft gespeeld bij het tot stand komen van het Europese model, dat soort uitspraken doet. AELVOET: Het is net dankzij het Europese integratieproces dat bijvoorbeeld de scheiding van Cyprus misschien opgelost zal worden. De Turkse bevolking van Cyprus komt nu tegen zijn eigen leiders op straat. Die mensen geloven dat ze in Europa een betere toekomst zullen hebben, en die kans willen ze niet missen. Op die manier blijft er ook een brug bestaan naar Turkije, en dat is voor ons een belangrijk land. AELVOET: Daar ben ik het helemaal niet mee eens. Turkije maakt niet alleen op geografisch vlak deel uit van Europa, het land zit ook in onze geschiedenis ingebakken. Akkoord, op dit moment beantwoordt het niet aan de politieke criteria om tot de Unie toe te treden. Maar de Europese Raad heeft heel duidelijk gezegd dat de deur open blijft: zodra wél aan die criteria wordt voldaan, moet Turkije een kans krijgen. Wie dat a priori afwijst, verwijst daarbij meestal naar het islamkarakter van de Turkse samenleving. Vooral christen-democraten gebruiken dat argument graag. AELVOET: In het Westen hebben wij het altijd maar over waarden als democratie, gelijkheid, vrijheid, sociale ontwikkelingskansen en duurzaamheid. Maar als mensen in de zogenaamde moslimwereld zich verzetten tegen de autoritaire structuren in hun land - vaak is er geen aflossing van de politieke elite meer geweest sinds de onafhankelijkheid - en die oppositie in een islamitische context vorm krijgt, bekijkt datzelfde Westen hen argwanend of steunen we zelfs de tegenpartij. Dat kunnen die mensen toch onmogelijk begrijpen? Op den duur gaan we uit angst voor mogelijke ontsporingen situaties verdedigen die nu al ontspoord zijn. AELVOET: (fijntjes) Zoals u weet, heeft Agalev geen vertegenwoordiger in de Conventie. Maar volgens leden zoals de Oostenrijkse groene Johannes Voggenhuber zal de Conventie instrumenten opleveren om de Unie in de toekomst bestuurbaar te houden. Daarnaast heeft Commissievoorzitter Romano Prodi een denktank samengesteld van twaalf mensen met een totaal verschillende achtergrond die zich zullen buigen over een 'duurzaam project voor Europa in de 21e eeuw'. Dat zal niet over structuurtjes gaan, maar over het politieke project van de Unie op langere termijn. De eerste vergadering vindt eind deze maand plaats en het is de bedoeling om in het late najaar te landen. AELVOET: De gewezen Franse minister van Financiën Dominique Strauss-Kahn zal de vergaderingen leiden. De leden zijn onder meer de Atheense burgemeester Dora Bakoyianni, de Italiaanse professor Tito Boeri, de Poolse ex-minister Bronislaw Geremek, de filosoof Jürgen Habermas, Nobelprijswinnaar Literatuur José Saramago en Bundesbank-voorzitter Hans Tietmeyer. En ikzelf ben als enige Belgische gevraagd. AELVOET: In alle eerlijkheid: ik weet het niet. In de brief die hij me heeft gestuurd, staat dat ik door mijn ervaring en werk op het vlak van milieu en duurzame ontwikkeling een ' eminently suitable figure' voor de denktank ben. Als voorzitter van de groenen in het Europees parlement heb ik Prodi ooit een nogal harde brief geschreven omdat ik vond dat hij - toen hij zich aan het parlement had voorgesteld - te veel was blijven hangen in klassieke pistes en te weinig oog had voor nieuwe evoluties. Hij heeft me toen uitgenodigd voor een gesprek. Maar het is ook goed mogelijk dat hij positieve dingen over me heeft gehoord van de commissarissen Margot Wallström en David Byrne, met wie ik tijdens het Belgische voorzitterschap heel goed heb samengewerkt. AELVOET: Ja, maar schrijf nu niet dat Aelvoet naar het Europees parlement wil terugkeren, hè. AELVOET: (lacht) Ook niet. Ik heb geen behoefte om daar nu uitspraken over te doen. Eerst wil ik me volop inzetten voor de verkiezingscampagne. AELVOET: Dat hoop ik. Op 15 februari wordt die knoop op onze poll-vergadering doorgehakt. AELVOET: Begin vorig jaar heb ik dat in de partij ter sprake gebracht. Daar was niet meteen een directe aanleiding voor, het was gewoon iets wat mijn gevoel me ingaf. Ik weet heel goed dat er een tijd van komen en een tijd van gaan is, en ik ben echt niet van plan om tot mijn zeventigste in de politiek te blijven. Maar op dit moment heb ik het gevoel dat ik er nog een stuk aan moet breien. AELVOET: Zowel Fauzaya Talhaoui als Jacinta De Rouck, die waarschijnlijk respectievelijk in Antwerpen en Limburg de kamerlijst zullen trekken, zijn er sinds 1999 in geslaagd om bekendheid te verwerven. Dat is een groot succes, want het is tegenwoordig bijlange niet gemakkelijk om als parlementslid in de kijker te lopen. Vandaag moet je bijna op tv komen om in de politiek op te vallen. We vergeten vaak dat er nog een andere vorm van roem bestaat: netwerken. Neem ACV-vakbondssecretaris Rudi Reynaert, die op onze senaatslijst staat: hij komt niet op tv, maar is bekend bij ontzettend veel mensen en allerlei organisaties. Het is heel belangrijk dat politici het evenwicht tussen hun bekendheid en de inhoud van hun boodschap blijven bewaken. Zeker met het oog op al die malheuren die gebeuren als bekende koppen gekke toeren beginnen uit te halen. Daarbij denk ik aan de strapatsen van senator Jean-Marie Dedecker (VLD) met zijn campagne tegen de hoge boetes, waarin hij zijn partijgenote Margriet Hermans ook nog eens heeft meegesleurd. Ik hoop echt dat de verkiezingen érgens over zullen gaan en meer zullen zijn dan een soort keeping up appearances. AELVOET: (denkt na) De media vinden zelf geen dingen uit, maar veel hangt wel af van wat zij oppikken. Niemand kan op dit moment met zekerheid weten wat het thema van de verkiezingen wordt. Dat valt ook niet te orkestreren. AELVOET: Voor mij zijn er twee grondstromen: enerzijds milieu en gezondheid, anderzijds de sociaal-economische problemen. Mensen worden zich er immers steeds beter van bewust dat het milieu van vandaag morgen in ons lijf terug te vinden is. En met het oog op de moeilijke economische situatie waarin Europa zich bevindt, vind ik werkgelegenheid en de kwaliteit daarvan een belangrijk thema. Vorige week verscheen nog een onderzoek waaruit bleek dat veel 45-plussers zich uitgeblust voelen: ze vinden dat de werkdruk te groot is en dat ze te weinig erkenning krijgen. Dat is natuurlijk een groot probleem omdat Europa net vraagt dat we langer blijven werken. Uit diezelfde enquête blijkt dat ook veel jonge mensen vinden dat ze te hard moeten werken. Eigenlijk is dat een heel ruim probleem: omwille van het economische belang moet de zaak de klok rond draaien en werknemers worden dan maar in dat systeem ingepast. Op termijn is dat niet houdbaar. Daarom moeten we nu nadenken hoe ver we in die flexibiliteit willen gaan. AELVOET: Ik wil van de VLD absoluut geen karikatuur maken. De hele wereldeconomie evolueert in de richting van meer flexibiliteit. Het is normaal dat een partij waar economische belangen zwaar doorwegen daar op korte termijn rekening mee houdt. Dat betekent echter niet dat er met de liberalen niet te praten valt. In de drie jaar dat ik in de regering zat, is het vaker gebeurd dat de MR zich niet aan afspraken hield dan dat er problemen waren met de VLD. In de Senaat heb ik gezien hoe de Franstalige liberalen zich en bloc onthielden bij de stemming van de wet op de patiëntenrechten. Nota bene een regeringsinitiatief. Idem dito voor het homohuwelijk. AELVOET: De kopstukken van de SP.A doen meestal geen uitspraken over de regeringsvorming. Louis Tobback heeft een paar scherpe dingen gezegd, maar die zijn ontstaan uit zijn ergernis over de CD&V. Een ergernis die ik trouwens geregeld deel. Maar omdat Louis zich een paar jaar geleden zo krachtig tegen samenwerking met de liberalen afzette, heeft dat natuurlijk wel impact. Wat de VLD betreft, heeft de premier laten weten dat hij een voortzetting van paars-groen indien mogelijk wel ziet zitten. Maar het is ondertussen duidelijk dat de partijleiding de zaken niet graag op die manier voorstelt. Ach, volgens mij illustreert dat allemaal dat het verhaal van CD&V niet klopt. Zij laten uitschijnen dat de huidige regeringspartijen samen verder gaan, wat er ook gebeurt. Zo kunnen ze de underdog uithangen, en dat is in Vlaanderen een populaire rol. AELVOET: Onze achterban is inderdaad uitgesproken kritisch. Maar wij zijn dan ook geen mainstream partij. Agalev is een partij die geen problemen heeft met haar gedachtegoed. Wij streven noodzakelijke maar niet altijd gemakkelijke veranderingen na, en daardoor roepen we zowel begrip als weerstand op. In het geval dat we straks uitgenodigd worden voor de regeringsonderhandelingen - want ik ga er niet van uit dat we de grootste partij van het land zullen worden - zal onze achterban zeker weer een zeer duidelijk onderhandelingspakket vragen. AELVOET: In de peilingen blijft de partij nu al de hele regeerperiode stabiel, ook nadat de dioxinebonus was uitgespeeld. Kijk, op dit moment wijst niets erop dat het louter een dioxinebonus was. Het enige reële antwoord zal tijdens de verkiezingen gegeven worden. AELVOET: Meteen na de verkiezingen wordt er een globale evaluatie gemaakt. Dan pas zullen we weten hoe de kaarten liggen en in welke constellatie Agalev op een geloofwaardige manier kan functioneren. Laat de kiezer beslissen. AELVOET: Als ik gevraagd word, sluit ik dat niet a priori uit. Op dat vlak ben ik heel flexibel: er zijn veel manieren om aan politiek te doen. AELVOET: Jos zou een goede minister zijn, maar hij is ook een uitstekend politiek secretaris. Hij kan het allebei. Ann Peuteman'Wij hebben geen enkel probleem met ons gedachtegoed.'