De man van wie wordt gezegd dat hij de machtigste mens op aarde is, de president van de Verenigde Staten, getuigt volgende maandag voor een jury over zijn vermeende relatie met een jonge vrouw die enige tijd in zijn omgeving werkte. Hij zal niet rechtstreeks verschijnen, maar desalniettemin moeten antwoorden op een aantal pijnlijke en intieme vragen, want de vrouw heeft de relatie voor net zo'n jury toegegeven en ze is daarbij in detail getreden.
...

De man van wie wordt gezegd dat hij de machtigste mens op aarde is, de president van de Verenigde Staten, getuigt volgende maandag voor een jury over zijn vermeende relatie met een jonge vrouw die enige tijd in zijn omgeving werkte. Hij zal niet rechtstreeks verschijnen, maar desalniettemin moeten antwoorden op een aantal pijnlijke en intieme vragen, want de vrouw heeft de relatie voor net zo'n jury toegegeven en ze is daarbij in detail getreden. Van belang is niet wat er zich tussen die twee mensen in de beslotenheid van het Oval Office, of waar ook, heeft afgespeeld, maar dat de president dat eerder onder eed heeft ontkend. Nu toegeven, betekent dat hij meineed heeft gepleegd en daar wordt in Amerika niet mee gelachen. Als de jury daarvan overtuigd is, kan ze Bill Clinton naar de Senaat verwijzen, die dan een procedure kan opstarten om de president tot aftreden te dwingen. De kans dat het zo'n vaart loopt, is alsnog gering. Elke vergelijking met het lot van Richard Nixon is voorlopig voorbarig. Nixon was de president die in het midden van de jaren zeventig het Witte Huis moest ontruimen, nadat duidelijk werd dat hij tijdens de verkiezingscampagne een inbraak in de kantoren van zijn politieke tegenstanders had helpen toedekken. Niet alleen had hij daarover gelogen, uit het beluisteren van bandjes van gesprekken met zijn medewerkers bleek bovendien dat Nixon groffer in de mond was dan puriteins Amerika kon verdragen. Richard Nixon was wellicht een beter politicus dan Clinton ooit zal zijn, maar hij was het vertrouwen van het land kwijt - en dat wil de huidige bewoner van het Witte Huis nog wel wat vergeven. Dat neemt niet weg dat Bill Clinton de kelk tot het bittere einde zal moeten ledigen. Aan het besturen van zijn land of wat dan ook komt hij dezer dagen allicht nauwelijks toe. Hij is in het tweede jaar van zijn ambtstermijn, wat door een president doorgaans wordt gebruikt om zijn beleid gestalte te geven - voor zover Clinton dat tenminste nog heeft. Daarna glijden de VS langzaam weer in de volgende campagne. Clinton hoeft natuurlijk niet meer herkozen te worden, maar hij moet er wel zorg voor dragen dat zijn geplande opvolger, vice-president Al Gore, kansrijk aan de start komt. Het verwerken van de besmuikte commentaren op zijn verklaringen, als die bekend worden, is nog het minste van wat hem boven het hoofd hangt. Nog maar op het vlak van de buitenlandse politiek vraagt de aanslag op twee ambassades in Oost-Afrika, waarbij Amerikaanse levens te betreuren vielen, om een respons. Er is aandacht nodig voor de nieuwe herrie met Bagdad - de vorige opstoot leidde ei zo na tot een tweede Golfoorlog. Het door de Verenigde Staten gepatroneerde vredesoverleg in het Midden-Oosten ligt al tijden op apegapen. Het conflict in Midden-Afrika houdt zeker ook Washington bezig, dat de opmars van Laurent Kabila anderhalf jaar geleden zeker niet ongunstig gezind was. De aanhoudende Aziatische crisis moet de sterkste economie ter wereld permanent zorgen baren. Wat wil zeggen: het is goed om vast te stellen dat ook de machtigste mens op aarde niet boven de wet staat. Maar aangeschoten wild kan zich eigenaardig gedragen. En dan gaat het niet meer om de vraag wat Bill Clinton nu precies onder het bedrijven van seks verstaat - ook als zijn zonden hem straks grootmoedig worden vergeven.De kans om een groot president te worden, verkeek Clinton wellicht al tijdens zijn eerste ambtsperiode, toen hij zijn plan om de Amerikaanse sociale zekerheid te hervormen na wel erg weinig strijd opgaf. Hoewel hij precies daarmee grote verwachtingen had gewekt; ook in West-Europa. Op menselijk vlak is Monica Lewinsky vast een groter slachtoffer van deze zaak - het meisje dat zo graag dicht bij de zon kwam en haar vleugels schroeide. Toen de affaire enkele maanden geleden losbarstte, miste het weekblad Newsweek de scoop van het jaar. Een verslaggever van het blad had de hele story - tot en met de geluidsopnamen die een vriendin van Monica van gesprekken met haar maakte. Het enige wat ontbrak, was een reactie van Lewinsky zelf. Een dag en een nacht wachtte de man op toestemming van zijn bazen om het telefoontje te plegen. Die beslisten na lang beraad om de publicatie een week uit te stellen, kwestie van toch nog een en ander na te trekken. Drie dagen later bracht een krant het verhaal, en was Newsweek er aan voor zijn moeite. Toen het verscheen, was het artikel in Newsweek hechter en vollediger dan de andere, maar de scoop was weg. In een begeleidend stukje lichtte de hoofdredacteur zijn beslissing toe: "Ons verhaal was goed genoeg", schreef hij, "maar als we het brachten, moesten we de naam van het meisje prijsgeven: haar leven zou daarna nooit meer hetzelfde zijn. We konden dus geen enkel risico lopen." Een overweging die getuigt van respect. Want Bill Clinton mag zich ten eeuwigen dage president van de Verenigde Staten noemen. Maar wat gebeurt er met Monica Lewinsky als het licht van de schijnwerpers dooft?Hubert van Humbeeck