In België regeert koning Pint: 84 procent van de Belgen ouder dan vijftien jaar drinkt af en toe. Niet al die drinkers zijn verslaafd aan alcohol. Maar ook met mate drinken is niet onschuldig, beweert de Nederlandse psychiater René Kahn in het boek Op je gezondheid? Over de effecten van alcohol. Zelfs het eerste glas schaadt, geheelonthouding zou in feite meer regel dan uitzondering moeten zijn. 'We hebben de neiging ons te fixeren op de probleemdrinkers en dat is begrijpelijk, want die mensen spelen inderdaad met hun leven. Te weinig beseft men dat drank letterlijk vanaf de eerste druppel alcohol onze gezondheid aanvreet' zegt Kahn, in Nederland een veelgevraagde gast in allerlei panelshows.
...

In België regeert koning Pint: 84 procent van de Belgen ouder dan vijftien jaar drinkt af en toe. Niet al die drinkers zijn verslaafd aan alcohol. Maar ook met mate drinken is niet onschuldig, beweert de Nederlandse psychiater René Kahn in het boek Op je gezondheid? Over de effecten van alcohol. Zelfs het eerste glas schaadt, geheelonthouding zou in feite meer regel dan uitzondering moeten zijn. 'We hebben de neiging ons te fixeren op de probleemdrinkers en dat is begrijpelijk, want die mensen spelen inderdaad met hun leven. Te weinig beseft men dat drank letterlijk vanaf de eerste druppel alcohol onze gezondheid aanvreet' zegt Kahn, in Nederland een veelgevraagde gast in allerlei panelshows. RENÉ KAHN: Dat is dus onzin, en gevaarlijke onzin bovendien. De bron voor die misvatting ligt in slecht geïnterpreteerde onderzoeken uit de jaren tachtig. Uit sterftecijfers bleek dat wie niet drinkt sneller doodgaat dan wie een beetje drinkt. De laatste jaren zijn we die data naderbij gaan bestuderen en trekken we heel andere conclusies. In die groep die niet drinkt, vind je namelijk meer mensen die ziek zijn en daarom niet drinken, of gewezen alcoholici die hun gezondheid eerder al met drank hadden ondermijnd. In de groep die een beetje drinkt, zitten veel mensen die buitengewoon gezond leven: niet roken, aan sport doen, en sterk op hun eten letten. Wanneer je die twee effecten eruit filtert, dan blijkt dat weinig drinken absoluut niet gezonder is dan niet drinken. Wetenschappelijk is daar consensus over. De Nederlandse Gezondheidsraad raadt alcoholgebruik daarom voortaan volledig af. Alcohol is best een gevaarlijk stofje en begint al kwalijk te zijn vanaf glas één. De bron van de alcohol maakt trouwens amper verschil. Wijn is niet beter dan bier of sterke drank. KAHN: Veel te veel. Een vrouw die zich aan die richtlijn houdt, verhoogt haar risico op borstkanker met twintig procent. Per extra glas komt daar nog eens tien procent bij. Als ik een vrouw was, zou ik daar toch even bij stilstaan. Niet dat mannen de dans ontspringen. Er bestaat een rechtstreekse link tussen alcoholgebruik en kanker van de keel, de slokdarm, de mond en de lever - ook bij matig gebruik. Dat is allemaal allang onweerlegbaar bewezen, alleen weet de consument het niet. Een overheid die zegt dat drie glazen per dag nog wel kan, is wat mij betreft nalatig. KAHN: De alcoholindustrie bezit zeker macht, maar mij lijkt het vooral een gebrek aan interesse bij de beleidsmakers. Ze beseffen de omvang van het probleem niet. KAHN: Sinds 1960 is de consumptie per hoofd met een derde toegenomen in Nederland: een sluipende evolutie die niemand opmerkt. We zijn beginnen te drinken bij het eten, wat we vroeger amper deden, en een avondje uit wordt nu begeleid door sloten bier. Vooral vrouwen consumeren meer dan vroeger, wat helder af te lezen valt in de kankerstatistieken. Drinken is de laatste dertig jaar aanvaardbaar geworden. Kun je je nog een feest indenken zonder alcohol? De positieve effecten van drank wil ik niet bagatelliseren. Je voelt je minder angstig en sociaal soepeler. Je stapt op mensen af die je anders niet zou durven aan te spreken, omdat je minder verlegen bent en je minder zorgen maakt. De sociale rol van drank is ontzettend groot. KAHN: Ik ken geen cijfers, maar ik vermoed dat u gelijk hebt. Daar staat tegenover dat een hoop koppels uit elkaar gaan wegens alcoholmisbruik. De link tussen drank en echtscheidingen, mishandeling en huishoudelijk geweld is zonneklaar. Per saldo zou ik zeker niet beweren dat alcohol positief uitpakt voor ons liefdesleven. Dertig jaar geleden werd er een stuk minder gedronken dan nu. Ook toen maakten mensen vrienden en werden ze verliefd. KAHN: Dat ligt niet voor de hand. Wanneer je uitgaat, kijken de omstanders raar op als je niet drinkt. 'Ben je ziek? Is er iets mis?' Of vraag maar eens een alcoholvrij biertje: de ober denkt ongetwijfeld dat je een alcoholprobleem hebt. Drinken is de norm, geheelonthouding de uitzondering en dat moeten we omdraaien. Zoiets verandert niet van de ene dag op de andere, maar onze omgang met tabak bewijst dat het kan. In Nederland rookte in de jaren zeventig negentig procent van de volwassen mannen. Nu is dat nog maar een vierde. We zijn het in almaar meer situaties ongepast gaan vinden dat iemand een sigaret opsteekt. Je kunt het je nu bijna niet voorstellen, maar ik hoop dat met alcohol uiteindelijk hetzelfde gebeurt. Een eerste stap zou kunnen zijn dat we het niet langer dulden dat iemand dronken is wanneer er kinderen in de buurt zijn. KAHN: Op twaalf al? O jee, daar moeten jullie niet trots op zijn. Jongeren zijn bijzonder gevoelig voor de schadelijke invloed van alcohol op de hersenen. Hoe jonger je drinkt, hoe groter ook de kans op latere alcoholproblemen. Dat minderjarigen het tegenwoordig cool vinden om dronken te zijn, is een enorme bedreiging voor de volksgezondheid. We moeten af van het idee dat alleen de zware alcoholici een probleem hebben. 'Ja, die verslaafden: dáár doet drank veel kwaad.' Dat is me te makkelijk. Ook wie matig drinkt, schaadt zijn gezondheid. KAHN: Ik hou van bier en rode wijn. Alcohol is natuurlijk lekker, al vinden beginnende drinkers dat gek genoeg nooit: je moet er als het ware aan wennen. Ik let wel goed op wanneer ik drink, dat is een truc om mijn gehele gebruik laag te houden. Ik doe het vrijwel enkel bij een maaltijd buitenshuis of op een feest, en bijvoorbeeld zeker niet wanneer ik een avondje alleen thuis ben. Wanneer ik drink, beperk ik me tot een of twee glazen. Het is dus niet zo dat ik een rabiate tegenstander ben. Ik zou ook nooit pleiten voor een verbod. Dat werkt gewoon niet. Dan krijg je illegale stokerijen en jaag je consumenten de criminaliteit in. Nee, je moet mensen terdege voorlichten, dan maken ze doorgaans verstandigere keuzes. De overheid heeft de plicht om alcoholgebruik terug te dringen. Er zijn drie bewezen manieren waarop je dat kunt: drank moet een stuk duurder worden, je moet het aantal verkooppunten terugdringen en reclame verbieden. DOOR JEF VAN BAELEN'Een vrouw die twee glazen alcohol per dag drinkt, verhoogt haar risico op borstkanker met twintig procent.' 'We zijn het in almaar meer situaties ongepast gaan vinden dat iemand een sigaret opsteekt. Ik hoop dat met alcohol uiteindelijk hetzelfde gebeurt.'