In het onderzoek naar de moord op André Cools tekende zich een doorbraak af. Met de aanhouding van Alain Van der Biest staan de cel-Cools en Véronique Ancia te kijk. Komt de waarheid nu boven ?
...

In het onderzoek naar de moord op André Cools tekende zich een doorbraak af. Met de aanhouding van Alain Van der Biest staan de cel-Cools en Véronique Ancia te kijk. Komt de waarheid nu boven ?TOEN de kopstukken van de PS juli 1991 bedremmeld rond mekaar stonden op de crematie van André Cools, was het Philippe Moureaux die het gezelschap deed opschrikken met de nauwelijks ingehouden en twee keer herhaalde kreet : ?De moordenaar bevindt zich in dit gezelschap.? De scène, zo geknipt uit een goedkope thriller, bleef bij getuigen tot op de dag van vandaag beklijven. Misschien had Moureaux het in het wespennest van speculaties en wilde gissingen de dagen, maanden en later zelfs jaren na de moord op de Luikse socialist als enige bij het rechte eind. Want met de aanhouding vorige week van Richard Taxquet, Cosimo Solazzo, Domenico ?Mimo? Castellino, Carlo Todarello en als apotheose ook Alain Van der Biest schrijft het Luiks gerecht wellicht een definitief hoofdstuk in een affaire waarin ze vijf jaar aanmodderde. STILTE.Nochtans had de Luikse procureur-generaal Anne Thily het graag anders gezien. Pas maandag moesten de arrestaties bekend geraken van vijf verdachten, waarbij niet Van der Biest het kwintet zou vervolledigen, wel diens vroegere chauffeur Pino di Mauro. Door het vroegtijdig uitlekken van de informatie, moest Thilly niet alleen ijlings de festiviteiten verlaten van de Luikse politie, maar erger : het verhinderde de aanhouding van Di Mauro. De gevangenisbewaarder was normaal in de loop van het weekend teruggekeerd van een zuiderse vakantie en prefereert nu wellicht iets minder rustiger oorden dan een afzonderingscel in Lantin. Vandaar ook dat er nogal wat improvisatie bij de weekendoperatie kwam kijken, met een overhaast ophalen van de vroegere minister, zijn op secreetstelling en het ijlings organiseren van een duikploeg die een 7.65 als vermoedelijk moordwapen uit een Luiks kanaal viste. In feite vormde dit de enige misser in een merkwaardig luik van het onderzoek, dat volledig buiten medeweten van de chef van de zogenaamde cel-Cools gevoerd werd, door individuele onderzoekers, waarbij de Bijzondere Opsporingsbrigade van de rijkswacht een grote rol kreeg toebedacht. In een zoveelste poging het volledig doodgebloede dossier-Cools te redden, trokken ze al een tijd lang details na uit vroegere verklaringen. Onder meer die van Carlo Todarello, de aangetrouwde oom van Richard Taxquet, Van der Biests vroegere kabinetssecretaris, ex-rijkswachter en nu (geschorst) politieman in Grâce-Hollogne. Todarello wees bij onthullingen in 1992 Taxquet ?en zijn bende? (en dus ook Alain Van der Biest) aan als organisatoren van de moord op Cools, trok later die beweringen weer in, maar had intussen de naam ?Mimo? laten vallen als de man die de huurmoordenaars via Frankrijk terug naar het Siciliaanse Catania zou hebben gereden. Zonder officieel mandaat van onderzoeksrechter Véronique Ancia, noch van substituut Jean-Louis Rasir legden onderzoekers dezelfde weg af. Ook de rest van de enquête met uitgebreide observaties van de verdachten, discrete ?afstappingen? en vooral kostbare hulp vanuit het milieu werd in de grootste stilte uitgevoerd, tot en met de aanhouding vorige week donderdag van Todarello en de tot dan onbekende Castellino. Deze ontbrekende schakel bleef bij de eerste verkenning van het spoor-Van der Biest, de arrestaties en de latere vrijlatingen van Taxquet con suis, volledig buiten schot. Zowel Alain Van der Biest, die de afgelopen maanden over dit dossier taal noch teken had gekregen vanuit gerechtelijke kringen, als zijn vroegere kompaan en pas hertrouwde ex-collega Guy Mathot (PS), vernamen het nieuws van de arrestaties via de media. Ongeveer op dezelfde manier als hoofdcommissaris Raymond Brose, officieel hoofdspeurder van de cel-Cools. Brose, die op goede voet stond met de verdachte Taxquet, bleek de man die het onderzoek naar de moordenaar(s) jarenlang een verkeerde kant opstuurde. Tijdens het weekend en na zijn ontslag werd uur na uur duidelijker dat hij het was die de mediagenieke onderzoeksrechter Ancia stuurde of veeleer afleidde. Naar zijsporen als de affaire- Agusta, maar ook naar het gesjoemel bij de Omob en het financieel gekonkel en geknoei op het kabinet van Van der Biest. Al deze dossiers lagen Ancia bijster goed, want door haar PSC-obediëntie kon ze ongebonden aan de kleine en grote combines van de Luikse PS haar gang gaan. Ancia, toevallig van wacht op 18 juli 1991, toen Cools neergekogeld werd, en sindsdien opgestoten in de vaart der pulpbladen, geraakte in haar onderzoek naar de peetvader van de Waalse socialisten géén stap verder. Ook al omdat Brose en zij dus evenmin wilden ingaan op het spoor dat onderzoeksrechter Jean-Marc Connerotte wel zag zitten. De gevolgen van de weinig verheven juridische esbattementen om Connerotte ten voordele van Ancia van het dossier af te halen, waren voorspelbaar. Luttele dagen nadat Jacques Velu, procureur-generaal bij het Hof van Cassatie, het onderzoek opnieuw toewees aan de Luikse onderzoeksrechter, waren de inmiddels aangehouden Taxquet en zijn maats weer vrij. 18 MILJOEN.De recente ontwikkelingen werpen nog maar eens een vreemd licht op de werking van het gerecht. Met onder meer het ontslag van Brose, nu openlijk beschuldigd van het doorspelen aan Taxquet van een anomieme brief die hij in handen kreeg vlak na de moord op Cools. Een schrijven dat aan duidelijkheid niets te wensen overliet en wees in de richting van het nu opnieuw uitgespitte spoor. Auteur van het epistel was Maurice Demolin, secretaris van de Luikse PS-afdeling en aartsvijand van Van der Biest, een man van wie niemand zich ooit afvroeg hoe hij aan dergelijke informatie kon geraken. Luikse gerechtelijke kringen verdenken er overigens dezelfde Brose of tenminste zijn directe omgeving van het nieuws van de arrestaties vrijdag vroegtijdig te hebben gelekt, uit frustratie wegens feilloos gepasseerd. De zaak zet ook de rivaliteit tussen het gerecht in Luik en dat van Neufchâteau weer op het voorplan, een koude oorlog die zich tot op de dag van vandaag doet gevoelen. Zo wacht procureur-generaal Thily al enige tijd op een verslag van procureur Michel Bourlet (Neufchâteau) om haar eigen evaluatie van het onderzoek naar de affaire- Julie en Mélissa af te ronden. Voor het uitblijven van het verslag roept Bourlet tijdsgebrek in. En tenslotte zorgen de spectaculaire gebeurtenissen voor een serieuze knauw in de reputatie van Véronique Ancia, die evenmin als Brose weet had van wat er zich de afgelopen weken afspeelde en pas te elfder ure werd opgetrommeld om de aanhoudingsbevelen van de eerste twee verdachten uit te schrijven. Dat komt haar bijster slecht uit ; haar laatste speurwerk in de affaire-Agusta raakt maar niet afgerond en het onderzoek naar het smeergeld van Dassault zit volledig in het slop. Ook omdat Serge Dassault halsstarrig weigert zich in Luik of Brussel te melden voor ondervraging. Het enige nieuwe feit dat het Luikse gerecht de jongste tijd in beide dossiers wist op te graven, bestaat in de aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid dat de Vlaamse socialisten niet zoveel geld toegestopt kregen als eerst gedacht. Eén van de betrokken ?bemiddelaars? zou namelijk zo'n achttien miljoen frank naar eigen zak hebben laten afvloeien. MAFFIOZE COMPAGNONS.Dat de verdachten van de moord op André Cools elkaar de Zwarte Piet toespeelden tijdens hun ondervragingen en eerste confrontaties vorige week, ligt voor de hand. Zelfs dat ze hun vroegere baas Van der Biest in de zaak betrokken. Iedereen die Van der Biest van ver of dichtbij kent, twijfelt echter of hij als een Godfather André Cools' doodvonnis zou hebben getekend. ?Als dat klopt,? beweert één van zijn intimi, ?hebben we ons allemaal in Alain vergist. Wij dachten dat hij niet in staat was wat dan ook georganiseerd te krijgen. Het plannen van de aanslag zou dan de enige uitzondering vormen ; iets wat hij helemaal tot het einde kon afwerken.? Niemand ziet Van der Biest als grote conspirator, ook al bedreigde Cools hem indertijd met verbanning naar het Europees parlement. Uitgesloten is niet dat de gevallen minister als gepatenteerde zuipschuit op nevelige namiddagen en vanop de canapé van zijn kabinet ?overlegd? heeft met zijn chauffeur en secretaris hoe Cools best gekortwiekt werd. Naarmate de fles leger geraakte, kunnen de scenario's wilder geworden zijn, maar even onsamenhangend en onuitvoerbaar als de burleske plannen voor nieuwe heldendichten die Van der Biest daar ter plekke in zijn dronkemansbuien verzon. Zelfs als hij niet op de hoogte was van de plannen van Taxquet, Di Mauro en diens vrienden Todarello, Solazzo of Castellino, dan nog blijft hij verantwoordelijk voor zijn naaste medewerkers en dat lijkt hem nu heel duur aangerekend te worden. Van der Biest liet, gedwongen door de omstandigheden, op zijn ministerieel kabinet alle grote politieke beslissingen over aan vertrouwelingen en pionnen van André Cools. Voor zijn privé-aangelegenheden en lokale affaires in Grâce-Hollogne leunde hij volledig op Richard Taxquet en diens akolieten. Het ging zelfs zo ver dat de minister zijn secretaris een vals alibi bezorgde voor het tijdstip waarop Cools vermoord werd. Taxquet verklaarde namelijk hij op dat moment uitgerekend met Van der Biest gebeld zou hebben, wat zijn baas bevestigde. Helaas trok die later met hetzelfde gemak zijn verklaring weer in, waardoor de secretaris feitelijk zonder alibi kwam te zitten. De Taxquets en de Di Mauro's bleken als des doods voor een eventuele politieke eliminatie van hun baas. Ze waren dus als gevangenisbewaarder en politieman opgeklommen tot de allerhoogste politieke regionen met een minister die zoniet uit hun hand at, dan toch daaruit dronk. Aan de deals die ze samen met hun maffioze compagnons opzetten, aan de hoge bescherming en al de prerogatieven die hun baantje met zich meebracht, zouabrupt een einde komen bij het verdwijnen van Van der Biest. De onderzoekers in Luik hielden daarom tot maandag ernstig rekening met een moord uit zogenaamde ?politico-carrièristische overwegingen?. Maar dat was slechts één van de sporen. Uit de vaak tegenstrijdige verklaringen van de verdachten ontsproten een aantal andere, onduidelijke pistes, met zo ook het scenario van ?hoge PS-mannen? in de hoofdrol. Daarbij viel als vanzelfsprekend ook de naam van Mathot, die alsof er geen vuiltje aan de lucht was, zaterdag het geestdriftige volk van Seraing toesprak ter gelegenheid van de Fêtes de Wallonie. De verdachten die bleven hameren op minstens de medeplichtigheid van Alain Van der Biest, verplichtten het Luiks gerecht ertoe de ex-minister op te pakken en af te zonderen. Vrijdag, volledig uit de lucht vallend en geen 24 uur voor hij vertrok naar zijn zoveelste ondervraging in het Luikse justitiepaleis, toonde hij zich aan de telefoon uiterst combattief. Verschillende PS-cenakels maken zich juist omwille van die strijdlust enige zorgen. Tenslotte praatte onder anderen Van der Biest onderzoeksrechter Ancia de Agusta-affaire aan, door ongevraagd een boekje open te doen over de partijfinanciering. Die kringen vragen zich nu af of hun Alain destijds zijn (beperkte) kennis van feiten en connecties wel helemaal op Ancia's tafel kwakte. Of dat er uit deze hoek, afgezien van andere verwikkelingen, nog een bisnummer komt. Rik van Cauwelaert Jos Grobben Alain Van der Biest met zijn secretaris Richard Taxquet : vals alibi.De plek van de moord op André Cools : kreten van Philippe Moureaux.Pino di Mauro ontsprong vorige week de dans door een vroegtijdig lek.Domenico Castellino : Mimo als ontbrekende schakel in het geheel.