De eerste conferentie van de International Adventure Therapy vond in 1997 in Australië plaats. Adventure Therapy Europe kan terugblikken op een eerste conferentie in 2017 in Spanje en een tweede in 2019 in Duitsland. De aanpak wint dus aan belangstelling en erkenning, maar is in tegenstelling tot wat de benaming doet vermoeden geen therapie op zich. Het is eerder een interventie die reguliere therapieën voor mensen met een psychische of lichamelijke kwetsbaarheid een duwtje in de rug kan geven. Dat duwtje komt er door mensen binnen een avontuurlijk format iets nieuws of uitdagends te doen beleven, waardoor ze inzichten opdoen die hen helpen bij hun groei- en genezingsproces.

In ons land wordt adventure therapy (AT) aangeboden door onder meer Outward Bound België. Dat is een organisatie die sinds 1977 outdoor trainings- en coachingsprogramma's organiseert om bij mensen talenten, drijfveren en blokkades te ontdekken, waardoor ze als individu of team kunnen 'groeien'. Met als uitgangspunt: 'A mind that is streched by a new experience can never go back to its old dimensions.' Concreet zijn er (AT)-programma's voor mensen met of na kanker - in 2020 vindt alvast de 5de expeditie naar de Monte Perdido in de Pyreneeën plaats en komt er ook een speciaal aanbod voor jongvolwassenen. Op vraag van en in samenwerking met Saltare vzw en ANBN (Anorexia Nervosa-Boulimia Nervosa) vzw organiseert Outward Bound België sinds 2010 AT-programma's, of zogenaamde groeicursussen, voor mensen met een eetstoornis of 'complexe band met eten'.

Focus op voedingsbodem

De uitvalsbasis voor de groeicursussen van Saltare vzw is het Outward Bound België-cursushuis in Lustin, een dorpje aan de oevers van de Maas tussen Namen en Dinant. Behalve een van de diëtisten van Saltare vzw - Lieve Pensaert, Emmy Velghe of Dorien Meeusen - gaan ook mee als begeleiders: Els Verheyen, psychologe en voorzitster van ANBN vzw, en Bert Vandenbussche, procesbegeleider bij Outward Bound België.

"Kandidaat-deelnemers worden vooraf in een vertrouwelijke sfeer psychisch en lichamelijk gescreend", vertelt Bert Vandenbussche. "Erg sportief hoef je niet te zijn. Een basisconditie waarbij je gemakkelijk 2 kilometer kunt wandelen volstaat. Elke dag voorzien we in gezonde maaltijden, op jouw maat. Maar praten over voeding, gewicht of eetgedrag doen we alleen als jij er zelf behoefte aan hebt. In deze cursus draait het vooral om het beleven van uitdagende, avontuurlijke activiteiten die iets aan de oppervlakte kunnen brengen van de onderliggende problematiek die je eetstoornis voedt."

Patronen (h)erkennen

Op het programma staan onder meer speelse samenwerkingsopdrachten. Zoals de 'Mohawk Walk' of 'het spinnenweb', waarbij de deelnemers als groep over een touwenparcours of door een web van touwen moeten geraken. Bert Vandenbussche: "Zulke opdrachten brengen je buiten je comfortzone. Je reacties en emoties zijn bijgevolg 'puur' en moeilijker weg te stoppen. Ze komen meer bovendrijven en vormen dus een mooi aanknopingspunt om erover na te praten. Vaak komen deelnemers tot inzichten als: 'Ja, dat is typisch voor mij. Om zo te doen. Of om op die manier naar mezelf of anderen te kijken. Of om ervan uit te gaan dat anderen zus of zo over mij denken.' Ze krijgen dus meer zicht op ingesleten patronen die hen weleens beperken. Die patronen van voelen, denken en doen herkennen en aanvaarden helpt hen om ervan los te komen en het eens over een andere boeg te gooien."

Grenzen exploreren

Om deelnemers voor uitdagingen te triggeren staan ook activiteiten op het programma zoals een rotsbeklimming, een grotafdaling, een wandeling in een spoorwegtunnel, enzovoort. "Maar altijd kies je zelf de moeilijkheidsgraad en hoever je wilt gaan", stelt Vandenbussche gerust. "Ook kun je je altijd veilig voelen én gesteund door de begeleiders en lotgenoten, die als geen ander begrijpen wat je doormaakt. Zo kun je andere, nieuwe manieren van voelen, denken en doen effectief verkennen. Eenmaal je hiervan hebt geproefd, ga je dat ook gemakkelijker in je dagelijkse leven doen. Op terugkomdagen geven deelnemers vaak aan dat het advies van hun diëtist of therapeut sinds de cursus anders 'binnenkomt'. Niet alleen omdat ze met een opener blik naar hun eetproblematiek zijn gaan kijken. Ook omdat de cursus hun een boost gaf op het vlak van zelfwaardering, zelfacceptatie, het verleggen en afbakenen van hun grenzen, en het aangaan van sociale contacten."

Meer info:

internationaladventuretherapy.org; adventuretherapy.eu; outwardbound.be; saltarevzw.be; www.anbn.be;

Tijdschrift voor voeding en diëtiek. 2016, nr. 3, p. 14-16 & 2017, nr. 5, p. 15-18.

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.