Wat het gebruik van alcohol, tabak en drugs betreft, is binnen alle leeftijdscategorieën en op nagenoeg alle vlakken een gunstige trend op te merken en zijn de beleidsdoelstellingen gehaald. Dat neemt niet weg dat er nog punten voor verbetering zijn. Zo rookt nog een vijfde van de Vlamingen en is het aantal 15- en 16-jarigen dat het afgelopen jaar cannabis heeft gebruikt, licht gestegen van 19 procent in 2007 naar 20 procent in 2011.

Daarnaast is er een flinke toename van het problematisch alcoholgebruik. In 2004 dronk 6 procent te veel, terwijl dat tien jaar later maar liefst 10 procent was. Opvallend is dat vooral bij mannen die negatieve trend zich fors doorzet: van 8 procent in 2004 tot 15 procent in 2013. Het problematisch alcoholgebruik is bij mannen daarmee drie keer zo groot als bij vrouwen.

"Ondanks het feit dat 90 procent van de Vlamingen niet te veel alcohol consumeert en 80 procent niet rookt, is het van belang om aan deze thema's blijvend aandacht te schenken. Het is namelijk zo dat iets meer dan 13,5 procent van alle overlijdens toe te schrijven is aan tabak, tot 3,5 procent aan alcohol en tot 1 procent aan illegale drugs", reageert Vlaams minister van Welzijn en Volksgezondheid Jo Vandeurzen.

Binnen de categorie beweging is de trend ook overwegend gunstig. Zowat alle leeftijdsgroepen halen de aanbevelingen voor fysieke activiteit en het aantal Vlamingen dat te vaak en te lang stilzat, nam af. Daartegenover staat wel dat we nog te vaak voor een computer- of tabletscherm zitten en dat het aantal Vlamingen met overgewicht of obesitas in de lift zit. Die trend is overigens niet enkel in Vlaanderen, maar internationaal op te merken.

We eten minder ongezond

Tot slot eten we ook gezonder. We eten veel fruit en drinken meer water, terwijl we minder ongezonde voeding eten. Op het vlak van groenten en melkproducten en calciumverrijkte sojaproducten halen we de doelstellingen echter niet.

De studie naar het gezondheidsgedrag werd uitgevoerd door het Agentschap Zorg en Gezondheid van de Vlaamse overheid in samenwerking met het adviesbureau Möbius. Ze peilt niet alleen naar het gezondheidsgedrag, maar formuleert ook aanbevelingen op het vlak van beleid en dient als voorbereiding op de gezondheidsconferentie van 16 en 17 december waarop de Vlaamse gezondheidsdoelstellingen worden hernieuwd. Bij de nieuwe doelstellingen zal de focus niet enkel op "kwantificeren" liggen, maar zal er meer ingezet worden op engagementen. "Er zullen wel nog meetbare doelstellingen zijn, maar uit ervaring weten we dat gedrag beïnvloeden een trager proces is dan vroeger soms werd vermoed", zegt Vandeurzen. "Je kan wel zeggen dat iets goed of niet goed is, maar daarmee breng je nog geen verandering teweeg."

Een van de zes aanbevelingen die uit de studie naar voren komen, is dat er moet worden ingezet op "health-in-all-policies". Daarmee wordt bedoeld dat gezondheid ook een belangrijke overweging moet zijn bij beslissingen in andere beleidsdomeinen, zoals onderwijs, mobiliteit, werk en leefmilieu. "Binnen de Vlaamse regering merk ik dat er veel belangstelling is voor dergelijke aanpak", verzekert Vandeurzen. (Belga/TE)