Voor het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) vormen die cijfers een aanleiding om, samen met het Intermutualistisch Agentschap (IMA), de werkzaamheid en de veiligheid van deze chirurgie te onderzoeken. Daarnaast werd nagegaan of de terugbetaling uitgebreid moet worden. Vandaag worden dergelijke ingrepen terugbetaald voor volwassenen met een BMI van minstens 40, of minstens 35 in combinatie met onder andere type 2-diabetes.

De huidige voorwaarden voor terugbetaling van zo'n operatie, in het jargon metabole en bariatrische chirurgie (MBS), zijn meer dan tien jaar oud, en volgens KCE 'misschien aan herziening' toe. Om dat te bepalen, onderzocht het KCE dus de werkzaamheid en veiligheid van zo'n ingreep. Daaruit blijkt dat MBS leidt tot een aanzienlijk en duurzaam gewichtsverlies bij de meeste patiënten, vooral in de eerste twee jaar (gemiddeld 28 kg na 2 jaar). Het gewicht neemt nadien wel weer beperkt toe.

Toch raken niet alle problemen opgelost: een gunstig psychologisch effect tot twee jaar na de ingreep kan na verloop van tijd weer afnemen en depressieve stoornissen kunnen aanhouden. Mensen met diabetes hebben na twee jaar weer normale bloedsuikers, al kampt de helft van deze groep na vijf jaar opnieuw met abnormale bloedsuikers. Dat geldt ook voor diabetespatiënten met een BMI van 30 tot 35.

In afwachting van nog lopende studies adviseert het KCE om ook voor deze patiënten 'een terugbetaling te voorzien onder strikte voorwaarden, namelijk een nauwgezette selectie en opvolging door een multidsciplinair team'. Ook bij 16-17-jarigen met ernstige of morbide obesitas leidt de ingreep tot gewichtsverlies, maar het KCE merkt ook hier op dat er nog maar weinig goede studies beschikbaar zijn. Voor deze groep beveelt het KCE terugbetaling aan, maar een ingreep moet 'een zeer grote uitzondering' blijven.

Een MBS kost de Belgische ziekteverzekering, afhankelijk van de soort ingreep, 3.500 tot 5.000 euro. De patiënt betaalt 1.000 à 1.200 euro uit eigen zak. Het KCE stelt dit bedrag niet in vraag, omdat de investering 'relatief laag is in verhouding tot de verkregen gezondheidswinst'. De economische evaluaties wijzen op 'mogelijk gelijkaardige gunstige resultaten' voor de uitbreiding van de terugbetaling naar adolescenten en mensen met type 2 diabetes en een BMI van 30 tot 35.