Elk jaar opnieuw sterven wereldwijd 310.000 vrouwen aan baarmoederhalskanker, erger het is een voorkombare ziekte. Recent onderzoek, in de Lancet of Oncology gepubliceerd, toont aan dat de vereiste maatstaf, om binnen de 40 jaar baarmoederhalskanker uit te roeien, een algemene vaccinatie en screening is. Deze studie spitst zich toe op baarmoederhalskanker. Maar het is inmiddels duidelijk dat HPV ook aan de basis ligt van andere kankers en andere ziektes, waarbij alle leeftijden en beide geslachten betrokken zijn: een vierde van de kankers in België veroorzaakt door HPV treft ook mannen.

Voor de Belgische en de wereldgezondheidszorg is de uitdaging gigantisch. Om baarmoederhalskanker definitief uit te roeien, zijn HPV-experten en ook de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) overtuigd dat, zowel voor meisjes als voor jongens, minimaal 80% nationale vaccinatiedekking de regel dient te zijn. We verwachten dat België binnen 40 jaar haar doelstelling om HPV-infecties uit te roeien kan bereiken. Daarvoor zijn evenwel acties, ter verhoging en behouden van de vaccinatiedekking en ter promotie van inhaalvaccinaties, vereist.

Volgens ons is de voornaamste uitdaging voor Wallonie en de Brusselse gemeenschap ontegensprekelijk een snelle toename van de vaccinatiegraad, voor Vlaanderen is dit het behouden van de vaccinatiedekking. Deze bedraagt momenteel ongeveer 36% voor meisjes in Wallonië. In Vlaanderen wordt er dankzij een uniforme vaccinatiepolitiek, reeds 91% dekking voor meisjes bereikt.

De volgende uitdaging ligt bij de inhaalvaccinatie. Onze gemeenschapsregeringen hebben reeds extra investeringen aangekondigd: HPV-vaccinatie wordt uitgebreid naar jongens vanaf september 2019. In België is het vaccin dan gratis en een onderdeel van het schoolprogramma tot en met de leeftijd van 14 jaar. Maar jammer voor de talrijke jongeren die niet de kans kregen om zich te laten vaccineren vóór hun 14e. We menen dat met deze beperkte keuze de uitroeiing van door HPV geïnduceerde ziekten vertraging zal oplopen.

De federale overheid zou HPV-vaccinatie tot de leeftijd van 26 jaar moeten vergoeden en liefst zelfs op 9 jaar starten. Dit is althans de aanbeveling van de Hoge Gezondheidsraad van juli 2017. Tijdens de vaccinatieweek roepen we zowel de regionale als de federale overheid op om hun verantwoordelijkheid op vlak van volksgezondheid niet uit de weg te gaan.

Het voorbeeld van Australië is inmiddels veelbelovend. Door een reeks krachtige maatregelen, waaronder een inhaalvaccinatie, zal Australië het eerste land zijn dat tegen 2028 baarmoederhalskanker heeft uitgeroeid.

Universele vaccinatie redt levens en garandeert het terugschroeven van de uitgaven van het gezondheidsbudget. Met een actieve vaccinatiestrategie, dus ook met een "catch-up" politiek, zouden we anus-, penis-, vulva-, vagina- en mondkeelholte kankers drastisch kunnen terugdringen, d.w.z. meer dan 1000 kankergevallen per jaar in België.

Inmiddels heeft wetenschappelijke evidentie de veiligheid van het vaccin bevestigd, anti-vaccin activisten zorgen voor wantrouwen en de trieste gevolgen van dergelijke roddels blijven niet uit.

Wat onze gezondheidszorg dient te waarborgen is preventief beleid om zonder onderscheid een optimale gezonde toekomst te waarborgen voor elk van ons: een inhaalvaccinatie voor HPV en een hoge dekkingsgraad horen daarbij.

In naam van:

Dr. Birgit Carly - Hoofd Borstkliniek Isala Departement Gynaecologie en Obstetrie - UMC St. Pieter

Dr. Mireille Merckx - MD PhD & Hoofd Pediatrische en adolescente gynaecologie - Vrouwenkliniek UZ Gent

Prof. Dr. Sandra Nuyts - Waarnemend diensthoofd Radiotherapie-Oncologie - UZ Leuven / KU Leuven

Prof. Willy Poppe - Kliniekhoofd Verloskunde-Gynaecologie - UZ Leuven

Prof. Wiebren Tjalma - Borstkankerspecialist en gynaecologisch oncoloog - UZ Antwerpen

Prof. Vincent Vander Poorten - Hoogleraar Otorhinolaryngologie - Hoofdhalsheelkunde KU Leuven Hoofd sectie Hoofdhalsoncologie van het departement Oncologie UZ Leuven