De mazelen verspreiden zich als een lopend vuurtje in ons land. Hun timing kon (helaas) niet beter zijn in aanloop naar de Europese Vaccinatieweek (24-30 april). Positieve noot: het debat rond het belang van vaccinaties mag best opnieuw wat aangewakkerd worden. Het was dan ook weer hetzelfde liedje in oktober. 'Moeten we ons echt laten inenten tegen de griep? Dat helpt toch niet', 'Ik heb die spuit gehad, en ben toch ziek geworden', 'Pff, een griepje is toch niet zo erg', 'Ik ben nooit ziek, ik heb dat niet nodig', 'Die spuiten verzwakken je afweer', en ga zo maar door.

Wat heeft men de laatste jaren toch tegen vaccinaties? Hoeveel mensenlevens zijn er niet door gered. En toch blijven er tal van misvattingen circuleren, soms zelfs mee in de hand gewerkt door een aantal dokters zelf.

Voorstanders van de natuurgeneeskunde en homeopathie vinden dat vaccinatie onnatuurlijk is en dat het afweersysteem van het lichaam zelf zijn werk moet doen. Dat is nu net wat vaccinaties doen. Het afweersysteem wordt blootgesteld aan verzwakte of geïnactiveerde micro-organismen, en maakt er komaf mee zonder de vervelende bijwerkingen zoals ziek worden, blijvende letsels krijgen, of, tja, dood gaan.

Mazelen-bof-rodehond

Algemeen beschouwd valt het in België nog best mee. 96,2 procent van de kindjes is op 12 maanden tegen mazelen, bof en rubella gevaccineerd. Er is wel een regionaal verschil, zoals bij de mazelenepidemie in 2017 nog duidelijk werd. Van de 369 gevallen kwamen er meer dan 300 uit Wallonië. De oorzaak? De vaccinatiegraad is in sommige regio's langzaam aan het dalen, omdat ouders het nut ervan niet willen inzien. Dat is het nadeel van succesvolle preventie. Men vergeet hoe erg het was, en men wordt nonchalant.

Er zijn bovendien persisterende verdachtmakingen van het mazelen-bof-rodehond-vaccin, waarbij wordt beweerd dat dit het optreden van autisme in de hand zou werken en inflammatoire darmaandoeningen zou veroorzaken. Zulke kwaadsprekerij is volledig uit de lucht gegrepen. Het vaccin veroorzaakt slechts zelden bijwerkingen (in minder dan 0,5% van de gevallen) en die bijwerkingen zijn bovendien licht.

Net zoals het griepvaccin zou de werkgever het mazelenvaccin kunnen aanbieden.

De rol van werkgevers

Volgens het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) zijn de 20 tot 40-jarigen het slechtst beschermd tegen de mazelen, omdat een aantal van hen als kind slechts één vaccin hebben ontvangen. Zij zouden er absoluut mee gebaat zijn zich nu nog te laten vaccineren. In principe zou de werkgever het mazelenvaccin kunnen voorzien, analoog aan de griepvaccinaties. Niet verplicht, maar voor wie het wenst. Food for thought, nu werkgevers stilaan aan hun bestellingen moeten denken voor de vaccinaties van het najaar. Die werkgevers die jaarlijks griepvaccins aanbieden aan hun medewerkers mogen we gerust ook bedanken, want mensen die de griepprik krijgen op het werk zijn 12% minder ziek tijdens het griepseizoen.

Sterftecijfer door griep 80% lager dankzij vaccinaties

Wat maakt een onschuldig griepje nu uit, wordt wel eens gezegd. Nochtans overlijden er in ons land elk jaar enkele honderden mensen ten gevolge van complicaties. De doeltreffendheid van het vaccin uit zich voornamelijk in een vermindering van die verwikkelingen: het aantal hospitalisaties daalt met 70% en het sterftecijfer met 80%.

En dan heb ik het nog niet eens over de indirecte effecten. Toen ik in een lang vervlogen tijd nog op de lesbanken zat, toonde de viroloog prof. Van Ranst in een sprekende grafiek hoe in Japan eind jaren '80 de mortaliteit van ouderen piekte, nadat de verplichte griepvaccinatie bij kinderen onder politieke druk werd afgeschaft.

Populism trumps science.

Het is van alle tijden...

Ik hoop alleszins dat we het fake news over 'het gevaar' van vaccinaties kunnen indijken, en de mensen én werkgevers kunnen blijven overtuigen van het nut ervan.