Over het verborgen leven van een joods meisje

De Bezige Bij, Amsterdam 2018
...

De Bezige Bij, Amsterdam 2018302 blz., ? 22,99 ISBN 978 94 031 1820 8Alweer een boek met persoonlijke herinneringen van een joodse overlevende?, hoor ik u zuchten. Zeker, maar ditmaal bijzonder en zeer succesvol, tot grote verbazing van de schrijver overigens. Het is het verhaal van de Haagse Hesseline (Lien) de Jong, die als jong meisje door haar ouders werd toevertrouwd aan de zorgen van Jans en Henk van Es, de grootouders van de schrijver en woonachtig in Dordrecht. Na veiliger onderduik in Bennekom keert ze na de oorlog naar Dordrecht terug en wordt pleegkind in het gezin Van Es. Het komt later tot een breuk tussen hen en weer later gaat Bart van Es op zoek naar dit joodse meisje. Gelukkig blijkt Lien nog te leven. Hij neemt contact met haar op en na enig aarzelen schenkt zij hem haar vertrouwen en vertelt hem haar verhaal. Dat is zo traumatisch en aangrijpend dat hij op basis van wat Lien hem toevertrouwt zich begint te verdiepen in de vraag hoe Nederland zich tijdens de oorlog heeft verhouden met haar joodse medemensen. 'Vergeetmij-niet' vertelt dus eigenlijk een dubbel verhaal; enerzijds hoe de oorlog het leven van een individu de rest van haar hele leven heeft getekend, anderzijds de existentiële vraag welke keuze iemand gedwongen is te maken onder bijzondere omstandigheden. Kies ik, misschien wel tegen beter weten in, voor het goede, kies ik voor het eigen gewin ongeacht het leed wat ik anderen aanricht of kijk ik gewoon de andere kant op? De wijze waarop Bart van Es met als zijn muze Lien beide verhalen in woorden vertaalt dwingt diep respect af.