Dominer pour servir: Het Belgische koloniale bestuur

Dominer pour servir: Het Belgische koloniale bestuur

Ruim vijftig jaar lang oefende het Belgische koloniale bewind rechtstreeks gezag uit over Belgisch-Congo. De Belgen richtten zich daarbij op de economische ontsluiting van het gebied, maar zagen voor zichzelf ook een 'beschavingsmissie' weggelegd. Ambitieuze doelen, die een ingrijpend koloniaal bestuur vereisten.

Union Minière. Een Belgische reus in Katanga

Union Minière. Een Belgische reus in Katanga

Geografisch is Katanga een perifere regio, maar de aanwezigheid van ertsen en mineralen maakte van de provincie het economische hart van Belgisch-Congo. Het Belgische bedrijf Union Minière groeide dankzij de Katangese bodemrijkdommen uit tot een internationale mijngigant.

Uranium voor de atoombom

Uranium voor de atoombom

Het Belgische mijnbedrijf Union Minière leverde het leeuwendeel van de splijtstof voor de Amerikaanse atoombommen die op Hiroshima en Nagasaki werden gedropt. Het uranium was afkomstig uit de Congolese bodem.

Verdoken apartheid

Verdoken apartheid

Congolezen hadden in Belgisch-Congo de Belgische nationaliteit, maar ze hadden niet dezelfde rechten als andere Belgen. Er gold geen officiële rassenscheiding, maar de gelijkheid was ver zoek. Verdoken apartheid, die veruitwendigd werd in de ruimtelijke ordening.

Vrouwelijke profeten

Vrouwelijke profeten

Congolezen werden eeuwen geleden al geconfronteerd met andere dan hun eigen geloofsovertuigingen. Dat resulteerde in een grote religieuze diversiteit, met onder meer zwarte missionarissen en allerhande nieuwe religieuze bewegingen.

Op de schoolbanken in Congo

Op de schoolbanken in Congo

Miljoenen Congolese kinderen groeiden op tijdens het koloniale bewind. Tegelijk kwamen er steeds meer gezinnen met kinderen onder de tienduizenden Belgen in de kolonie. Hoe was het om op te groeien en naar school te gaan in Belgisch-Congo?

Gezondheidsmirakel of bron van ziekten? Geneeskunde in Congo

Gezondheidsmirakel of bron van ziekten? Geneeskunde in Congo

De koloniale overheid bouwde in Congo een uitgebreid netwerk voor gezondheidszorg uit. Zo bracht ze de voordelen van westerse geneeskunde naar Afrika. Maar tegelijk was het koloniale systeem juist zelf verantwoordelijk voor de verspreiding van ziekten zoals slaapziekte en mogelijk aids.

Een catalogus van rassen

Een catalogus van rassen

De koloniale overheid wilde precies weten welke mensen er in Belgisch-Congo woonden. Dat was voer voor antropologen en etnografen die de bevolking bestudeerden. Soms deden ze dat van thuis uit, soms trokken ze met een fototoestel de uitgestrekte kolonie in. Steeds werd hun blik gekleurd door de heersende wetenschappelijke opvattingen over rassen en stammen.

4 Wedloop om de bodem.

4 Wedloop om de bodem.

De exploitatie van Congo's natuurlijke rijkdommen

De hand van Epondo

De hand van Epondo

Begin jaren 1900 startten twee Britten een grootscheepse campagne tegen het geweld in Leopolds Kongo-Vrijstaat. Een Congolese jongen stond in het centrum van de aandacht. Zijn naam? Epondo.

Van slavenhandelaar tot koloniale sultan

Van slavenhandelaar tot koloniale sultan

Kongo-Vrijstaat onderdrukte de Congolese bevolking. Niet elke Congolees was echter een slachtoffer. Voor mensen als Djabir bood Leopolds kolonisatieproject heel wat opportuniteiten.

Kongolezen bij de paus

Kongolezen bij de paus

Lang voor de eerste Belg een voet zette in Afrika onderhield Congo al nauwe relaties met Europa. In de 16de eeuw bekeerde het machtige Kongokoninkrijk zich tot het christendom. Gezanten reisden naar Rome om trouw te zweren aan de paus.

Afrika: het 'vergeten' continent

Afrika: het 'vergeten' continent

Eeuwenlang hadden de Europeanen geen oog voor het Afrikaanse binnenland. Afrika was nochtans het eerste continent dat ze verkenden. Hoe komt het dat Afrika in vergelijking met Azië en Amerika zo laat werd gekoloniseerd en waarom ging het in de 19de eeuw opeens zo snel?

De Coburgs op zoek naar land

De Coburgs op zoek naar land

Leopold II had de koloniale ambities van zijn vader geërfd. De verwerving van Congo was dus geen plotse ingeving. Voor het vorstenhuis van de Coburgs was het de bekroning van een vijftigjarige zoektocht naar een kolonie.

Santo Tomás: een paradijselijke hel

Santo Tomás: een paradijselijke hel

In Guatemala kan je al eens een Vandenberg of een Haegendoren ontmoeten. Het zijn afstammelingen van Belgische kolonisten die het fiasco van Santo Tomás overleefden. Dat was Leopold I's meest ambitieuze en tegelijkertijd meest desastreuze koloniale project.

Met de olifant door het oerwoud

Met de olifant door het oerwoud

Transport was een van de belangrijkste hindernissen voor het kolonisatieproject van Leopold II. Wanhopig zocht de koloniale administratie haar heil in olifanten. Uiteindelijk bleek stoomkracht de oplossing voor het Congolese transportprobleem.