In 1614 verbood de Spaanse Inquisitie alle heksenprocessen. Dat is de verdienste van een moedige priester: Alonso de Salazar y Frías.

Het uitgestrekte Bourtangermoor in het noordoosten van Nederland werd in vroeger eeuwen zoveel mogelijk gemeden. Het was een duivelsland, waar heksen rondvlogen en witte wieven boven het moeras zweefden. Deze duistere wereld is vastgelegd in talloze volksverhalen.

Tussen 1626 en 1630 kwam het in Duitsland tot de meest gruwelijke heksenvervolgingen ooit in Europa. Hoe de massahysterie opkwam - en hoe zij eindigde.

In 79 n.Chr. zien mensen een kilometers hoge rookzuil uit de Vesuvius opstijgen. In de uren erna stort deze in elkaar en verspreidt 's nacht een stille gifwolk over de hellingen. Duizenden bewoners stikken en worden onder de lavavloed bedolven. Stukje bij beetje komen we meer te weten over deze unieke versteende Romeinse cultuur.

Het vergt grote moed, maar hier en daar proberen juristen en theologen het vuur van de brandstapel uit te trappen.

In de 18de eeuw keert de Verlichting zich steeds nadrukkelijker tegen de heksenwaan - niet overal met succes.

Ruim drie eeuwen vervolging, marteling en brandstapels in Europaen nog altijd kost 'hekserij' vele onschuldigen de kop.

Ook in zijn ondeugden legde hij een grote veelzijdigheid aan de dag. Misschien dat er daarom slechts zijdelingse blikken op 'de bekwaamste etser van Europa' werden geworpen en er beperkte aandacht was voor zijn werk. Alsof omzichtigheid nog steeds geboden was: deze biografie komt voort uit een eerdere uitgave in het Engels.

Wie honderd jaar na het einde van de Grote Oorlog door de Vlaamse Westhoek rijdt, passeert voortdurend Britse begraafplaatsen. Van de Duitse begraafplaatsen is nauwelijks een spoor te bekennen. Toch stierven tijdens de Eerste Wereldoorlog in België meer dan 200.000 Duitse soldaten. De meesten ervan liggen nog altijd in België begraven. Maar waar?

Franz Peter Schubert (1797-1828) leefde in de woelige periode die een einde maakte aan het ancien régime. Schubert weerspiegelt de nieuwe maatschappelijke verhoudingen. Al dan niet (zelf) bewust heeft hij, onafhankelijk van kerkelijke of adellijke opdrachtgevers, steeds muziek gemaakt voor de middenklasse waaruit hij zelf voortkwam. Knockaert noemt hem daarom de eerste vrije, 'burgerlijke' componist.

In de winter van 1854 zat de 34-jarige Cyrus Field, schatrijk geworden in de papierhandel, om een nieuwe uitdaging verlegen. Zijn broer Matthew, een ingenieur, introduceerde hem bij een jonge Canadees, Frederick Newton Gisborne. Die was wanhopig op zoek naar fondsen om een vastgelopen project nieuw leven in te leven: de aanleg van een telegraaflijn van Newfoundland naar New York.

Niet alleen katholieke geestelijken hitsen op tegen heksen, maar ook reformatoren en staatsrechtsgeleerden van formaat.

'Het is voor ons als het ontdekken van een nieuwe Rembrandt', zo typeert Museum Boerhaave in Leiden enkele teruggevonden bladen met vier gedroogde plantjes van Georg Rumphius (1627-1701). De losse vellen werden gevonden in een herbarium van Paul Hermann, VOC-arts in Ceylon.

Een van de documenten die het Nationaal Archief heeft geselecteerd voor de tentoonstelling Topstukken in perspectief - van Plakkaat van Verlatinge tot Abdicatie is de Vrede van Münster uit 1648. Een heel belangrijk document voor de geschiedenis van Nederland, maar hoe origineel is de tekst van deze vrede eigenlijk?