'Facebook is al lang niet cool meer voor jongeren', lazen we onlangs in Het Laatste Nieuws. 'Dat blijkt nu ook uit cijfers van NapoleonCat over het socialemediagebruik in ons land: dubbel zoveel 65-plussers - ze zijn met ruim een half miljoen - als jonge tieners zijn actief op Facebook. In december gebruikten 278.960 Belgische 13- tot 17-jarigen Instagram, dat zijn er bijna 6000 meer dan het aantal Facebookgebruikers in die leeftijdsgroep.'

Als je alle Belgen samen neemt, is Facebook met 'maandelijks zo'n 7 miljoen actieve gebruikers' nog dubbel zo populair als Instagram. Maar 'cijfers bewijzen het: Facebook is voor oude mensen', kopte de krant.

Is dat zo?

De cijfers van NapoleonCat, een in Polen gevestigd social media marketing-bureau, zijn alvast de juiste. Selecteer je België uit de landenlijst op de website van het bedrijf, dan blijken er voor december inderdaad dubbel zoveel 65-plussers als 13- tot 17-jarige 'maandelijks actieve Facebookgebruikers' te zijn. Alle senioren samen vertegenwoordigen met 8,1 procent van het totaal een dubbel zo grote groep als de 13- tot 17-jarigen (3,9 procent). Die cijfers gaan over 'geregistreerde Facebookgebruikers die de afgelopen 30 dagen zijn ingelogd en via de website of een mobiel device Facebook hebben bezocht', preciseert Zosia Górska van NapoleonCat. 'Ze komen rechtstreeks van Facebook.'

Instagram wint terrein, maar globaal bekeken blijft Facebook nog altijd een heel populair sociaal medium.

Ze corresponderen ook grofweg met het bereik dat Facebook aangeeft als je via het platform voor die doelgroepen een advertentie aanmaakt: 330.000 13- tot 17-jarigen, versus 600.000 65-plussers.

'Als je Facebook uitsluitend bekijkt vanuit zijn oorspronkelijke missie - een digitaal platform dat mensen laat connecteren, interageren en communiceren - dan klopt de teneur van de claim', zegt communicatiewetenschapper Lieven De Marez (UGent/Imec). 'Jongeren (15- tot 24-jarigen) gebruiken Facebook almaar minder als interactiemedium, en eerder als een broadcastplatform dat ze passief volgen. Ze gaan even kijken wat anderen posten en klikken misschien door naar een nieuwsartikel of filmpje, maar interageren doen ze elders. In de eerste plaats via Instagram, maar ook via Facebook Messenger en - hoewel minder dan vroeger - Snapchat.'

Wat jongeren almaar minder doen op Facebook - bijvoorbeeld reageren op berichten van anderen of aangeven dat ze naar een event komen - doen 65-plussers net meer, zegt De Marez. 'Senioren hebben de digitale kloof stilaan gedicht. Via WhatsApp of Facebook kunnen ze volgen wat hun kinderen en kleinkinderen doen, en daar voelen ze zich heel goed bij.'

Die evoluties haalt De Marez onder meer uit de Digimeter, een representatieve enquête bij Vlamingen over bezit en gebruik van mediatechnologie. Maar je kunt ook andere resultaten eruit beklemtonen, zegt hij, en dat is wat communicatiewetenschapper Michael Opgenhaffen (KU Leuven) doet. 'De penetratiegraad van Facebook is bij jongeren nog altijd veel groter dan bij senioren', benadrukt Opgenhaffen. Van de 15- tot -19-jarigen gebruiken volgens de Digimeter meer dan acht op de tien (84 procent) Facebook. 'Dat is meer dan dubbel zoveel als bij de 65-plussers (41 procent). Instagram wint terrein, maar globaal bekeken blijft Facebook nog altijd een heel populair sociaal medium', concludeert hij. 'Oók bij jongeren.'

Conclusie

Knack beoordeelt de stelling als grotendeels waar. De cijfers waarover Het Laatste Nieuws bericht, kloppen. Maar daaruit concluderen dat 'Facebook voor oude mensen' is, is te kort door de bocht.

Krasse uitspraak, straf cijfer of dito feit in de actualiteit gezien? Stuur uw vraag met exacte bronvermelding van het citaat naar factchecker@knack.be

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.