Dinsdagvoormiddag buigt het Brits parlement zich over het tijdskader van de wetgeving over het terugtrekkingsakkoord dat de regering maandagavond presenteerde. De zogenaamde Withdrawal Agreement Bill, kortweg WAB, is erg gedetailleerd en kan duidelijk maken of er nog onverwachte lijken uit de kast vallen met betrekking tot het akkoord tussen de Britse regering en de Europese Unie.

De wetgeving telt 115 bladzijden en de parlementsleden hebben welgeteld een nacht om tegen dinsdag het ingrijpende document door te nemen. Ter vergelijking: voor de goedkeuring van het Verdrag van Lissabon kreeg het Britse parlement ongeveer zes maanden de tijd om de documenten uit te pluizen. Een economische impactstudie van het huidige brexitakkoord krijgen de parlementsleden niet. Volgens de regering-Johnson is dat niet belangrijk genoeg in vergelijking met de belofte om de Europese Unie tegen 31 oktober te verlaten.

Dinsdagmiddag beginnen de debatten. Dinsdagavond om 20.00 uur volgt een eerste principestemming over de volledige wet. Tot en met donderdag kunnen ze eventuele aanpassingen (zie verder, nvdr.) eisen. Bovendien stemt het parlement over het tijdskader waarin de wet de komende dagen wordt gedebatteerd. Dat tijdskader is cruciaal voor de belofte van Johnson om voor 31 oktober de Unie te verlaten.

Het is voorlopig niet duidelijk of Westminster voor zal stemmen. Zaterdag verloor Johnson met 322 stemmen tegen en 306 stemmen voor. Dat geeft een voorzichtige indicatie van de voorkeur van het Britse parlement over de WAB. De Noord-Ierse Unionisten zullen tegenstemmen, dus moet Johnson rekenen op dissidenten binnen de Labourpartij. Het is niet ondenkbaar dat Johnson voldoende steun zal vinden. Als de WAB wordt goedgekeurd, buigt het Britse Hogerhuis zich vanaf vrijdag over de wetgeving.

Wat staat er in de wetgeving?

Er zijn meerdere passages die van belang zijn. De Withdrawal Agreement Bill bepaalt dat het Verenigd Koninkrijk tijdens de transitieperiode - tot minstens eind 2020 - aan de Europese Europese regels gebonden blijven. Bovendien blijkt uit de WAB dat het Brits parlement een verlenging van de transitieperiode enkel kan goedkeuren, maar niet zelf kan eisen. Wanneer de Britse regering aan het einde van de transitieperiode, eind 2020, zonder handelsakkoord zou beslissen om niet verder te onderhandelen, verlaat het Verenigd Koninkrijk de Unie nog steeds op een erg harde manier. Waarschijnlijk zal het parlement zich daar niet bij willen neerleggen.

Bovendien heeft het Brits parlement weinig zeggenschap over de inhoud van het toekomstige handelsakkoord en de daaraan gekoppelde rechten voor werknemers.

Stok achter de deur

Wat kan de oppositie nog doen? De Britse parlementsleden zijn bij machte om vanaf dinsdagnamiddag amendementen op de WAB zelf in te dienen. Dat kan voor de nodige problemen zorgen en zal waarschijnlijk de voortgang van de hele brexitsaga bepalen. Labour wil een verplicht tweede referendum, terwijl de Noord-Ierse Unionisten meer zeggenschap eisen eenmaal het akkoord in werking treedt.

Anderen ijveren er dan weer voor om het Verenigd Koninkrijk, in tegenstelling tot wat de huidige overeenkomst voorziet, in de Europese douane-unie te houden. Als sommige amendementen - die het akkoord dus indringend veranderen - worden goedgekeurd, zal de Britse regering de wetgeving naar alle waarschijnlijkheid terugtrekken.

Intussen zijn er al enkele amendement door verschillende oppositiepartijen ingediend.

Uitstel?

Voor Johnson wordt het dus allerminst evident om zijn belofte na te komen dat het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie zonder pardon op 31 oktober zal verlaten. Het Britse parlement verplichtte Johnson er zaterdag toe om verlet te vragen aan de Europese Unie. Hoewel Johnson de wetgeving niet in detail respecteerde, houden de Europese regeringsleiders en staatshoofden die aanvraag momenteel in beraad. Vermoedelijk zullen ze wachten tot er deze week meer duidelijkheid komt over de specifieke gang van zaken.

Als het tot uitstel komt - het is momenteel onduidelijk hoe lang dat zou duren - is alles opnieuw mogelijk. Vermoedelijk komen er nieuwe verkiezingen. Als de Labourpartij, die in de peilingen op ruime achterstand van de Conservatieve Partij volgt, een overwinning uit de brand kan slepen, dan volgen mogelijk een tweede referendum over het huidige akkoord of nieuwe nieuwe onderhandelingen met de Europese Unie.