Donderdag en vrijdag komen de Europese staats-en regeringsleiders samen, grotendeels fysiek, want er ligt serieus wat werk op de plank. De twee meest netelige dossiers, de brexit en het budget, zijn louter defensief geworden en slepen al te lang aan. Deze Europese Top moet ervoor zorgen dat de EU het nieuwe jaar met een schone lei kan beginnen.

Brexit moest, volgens de Vote Leave-campagne, de 'gemakkelijkste deal ooit' worden. Het werd een jarenlange afmattingsstrijd, waarbij we nu op het punt staan te kiezen tussen de pest en de cholera. Voor Europa waren de rode lijnen nochtans altijd publiek bekend: niks mag afbreuk doen aan de eenheid van de interne markt, en niemand mag voordeel behalen door de EU te verlaten die ze niet hadden door erbij te blijven. Logisch, en toch hebben de Britten larenlang rond die evidente vaststelling gefietst.

Het valt nog te bekijken hoe het deze week afloopt. Dergelijke onderhandelingen gaan altijd tot het naadje, maar het is in het belang van beide partijen dat er uiteindelijk een akkoord komt. De chaos bij bedrijven en aan Britse douaneposten doet immers nu al het ergste vermoeden.

Het akkoord dat deze week dan toch bereikt werd over Noord-Ierland geeft hoop dat de rede en de wettelijkheid alsnog zullen zegevieren, en we op een aanvaardbare basis weer kunnen beginnen bouwen.

De Europese Unie moet dit jaar goed doorslikken om goed aan het volgende te beginnen.

Hilde Vautmans, Europarlementslid (Open VLD)

Orbán

Ook de escalatie over het EU budget en het corona herstelfonds is tot een onnodig defensief debat vergleden. In juni nam de Europese Raad een historische beslissing, zowel over de grootte van het herstelfonds als de manier om obligaties uit te geven als EU. Sindsdien gingen Hongarije en Polen op de rem staan, omdat ze niet willen dat er een rechtsstaat-check gebeurt op de uitbetaalde fondsen. Onaanvaardbaar, zowel voor de meeste Europese landen als voor het Parlement.

Maar vergis je niet, Orbán staat vooral onder druk vanuit zijn eigen bevolking. De steun voor EU-lidmaatschap in zijn land is historisch hoog, driekwart zou volgens peilingen zo'n rechtsstaatmechanisme een goede zaak vinden, en 250 Hongaarse en Poolse lokale bestuurders riepen deze week nog op het veto te laten vallen. Polen leek al te twijfelen, en binnen de Poolse coalitieregering gaan stemmen op om nu maar eieren voor hun geld te kiezen.

Over dat rechtsstaatmechanisme valt niet meer te onderhandelen, en de 'interpretatieve verklaring' waarvan sprake is, is niet meer dan een diplomatiek doekje voor het bloeden. De wortel is bekend: de twee landen behoren tot de grootste ontvangers van Europese steun. De stok is dat ook: wij hebben een vorm van versterkte samenwerking voorgesteld, waarbij 25 lidstaten een herstelfonds zouden oprichten, met rechtstaatgaranties, zodat de andere twee dan maar moeten beslissen: meedoen of verliezen, kiezen of delen. Maar het is Orbán die met de rug tegen de muur gezet moet worden - niet de rest van Europa.

Vooruitzien!

Pas als er een akkoord is over brexit, een budget en herstelfonds, kan de EU vooruit kijken. De druk is hoog, want de wereld wacht heus niet op ons. Zo moet deze Europese Top de klimaatambitie van het Parlement en de Commissie bevestigen... en in alle heisa die er over al de rest is ontstaan, lijkt het wel een detail te zijn.

De politiek, die in de eerste plaats stabiliteit moet bieden en vooruit moet kijken, dreigt zélf alsmaar een deel van het probleem te worden. Het heropstarten van globaal klimaatbeleid is maar een van de zaken waarin we de hand kunnen en moeten reiken naar de Biden-administratie in de VS. Handel, veiligheid en defensie, en de nieuwe geopolitieke verhoudingen sinds de coronacrisis zijn andere thema's die de komende jaren zullen bepalen.

Voor Europa is het eigenlijk net als voor zovele mensen, ondernemers of zelfstandigen: we moeten dit jaar volledig doorslikken. Dan pas kunnen we echt goed aan het volgende beginnen.

Donderdag en vrijdag komen de Europese staats-en regeringsleiders samen, grotendeels fysiek, want er ligt serieus wat werk op de plank. De twee meest netelige dossiers, de brexit en het budget, zijn louter defensief geworden en slepen al te lang aan. Deze Europese Top moet ervoor zorgen dat de EU het nieuwe jaar met een schone lei kan beginnen.Brexit moest, volgens de Vote Leave-campagne, de 'gemakkelijkste deal ooit' worden. Het werd een jarenlange afmattingsstrijd, waarbij we nu op het punt staan te kiezen tussen de pest en de cholera. Voor Europa waren de rode lijnen nochtans altijd publiek bekend: niks mag afbreuk doen aan de eenheid van de interne markt, en niemand mag voordeel behalen door de EU te verlaten die ze niet hadden door erbij te blijven. Logisch, en toch hebben de Britten larenlang rond die evidente vaststelling gefietst.Het valt nog te bekijken hoe het deze week afloopt. Dergelijke onderhandelingen gaan altijd tot het naadje, maar het is in het belang van beide partijen dat er uiteindelijk een akkoord komt. De chaos bij bedrijven en aan Britse douaneposten doet immers nu al het ergste vermoeden.Het akkoord dat deze week dan toch bereikt werd over Noord-Ierland geeft hoop dat de rede en de wettelijkheid alsnog zullen zegevieren, en we op een aanvaardbare basis weer kunnen beginnen bouwen.OrbánOok de escalatie over het EU budget en het corona herstelfonds is tot een onnodig defensief debat vergleden. In juni nam de Europese Raad een historische beslissing, zowel over de grootte van het herstelfonds als de manier om obligaties uit te geven als EU. Sindsdien gingen Hongarije en Polen op de rem staan, omdat ze niet willen dat er een rechtsstaat-check gebeurt op de uitbetaalde fondsen. Onaanvaardbaar, zowel voor de meeste Europese landen als voor het Parlement.Maar vergis je niet, Orbán staat vooral onder druk vanuit zijn eigen bevolking. De steun voor EU-lidmaatschap in zijn land is historisch hoog, driekwart zou volgens peilingen zo'n rechtsstaatmechanisme een goede zaak vinden, en 250 Hongaarse en Poolse lokale bestuurders riepen deze week nog op het veto te laten vallen. Polen leek al te twijfelen, en binnen de Poolse coalitieregering gaan stemmen op om nu maar eieren voor hun geld te kiezen.Over dat rechtsstaatmechanisme valt niet meer te onderhandelen, en de 'interpretatieve verklaring' waarvan sprake is, is niet meer dan een diplomatiek doekje voor het bloeden. De wortel is bekend: de twee landen behoren tot de grootste ontvangers van Europese steun. De stok is dat ook: wij hebben een vorm van versterkte samenwerking voorgesteld, waarbij 25 lidstaten een herstelfonds zouden oprichten, met rechtstaatgaranties, zodat de andere twee dan maar moeten beslissen: meedoen of verliezen, kiezen of delen. Maar het is Orbán die met de rug tegen de muur gezet moet worden - niet de rest van Europa.Vooruitzien!Pas als er een akkoord is over brexit, een budget en herstelfonds, kan de EU vooruit kijken. De druk is hoog, want de wereld wacht heus niet op ons. Zo moet deze Europese Top de klimaatambitie van het Parlement en de Commissie bevestigen... en in alle heisa die er over al de rest is ontstaan, lijkt het wel een detail te zijn. De politiek, die in de eerste plaats stabiliteit moet bieden en vooruit moet kijken, dreigt zélf alsmaar een deel van het probleem te worden. Het heropstarten van globaal klimaatbeleid is maar een van de zaken waarin we de hand kunnen en moeten reiken naar de Biden-administratie in de VS. Handel, veiligheid en defensie, en de nieuwe geopolitieke verhoudingen sinds de coronacrisis zijn andere thema's die de komende jaren zullen bepalen.Voor Europa is het eigenlijk net als voor zovele mensen, ondernemers of zelfstandigen: we moeten dit jaar volledig doorslikken. Dan pas kunnen we echt goed aan het volgende beginnen.