'Wat hij in zijn boek ook schrijft, mijn respect voor hem blijft even groot.' Dat zei de Britse premier Boris Johnson vorige week nog, toen hem werd gevraagd of hij toch niet een beetje bang uitkijkt naar de memoires van zijn voorganger David Cameron. Of hij daar nog zo over denkt na een interview met Cameron in de krant The Times is niet zeker. De voormalige premier haalt in dat gesprek scherp uit naar Johnson en zijn medestanders. Hij noemt de beslissing om de zitting van het Lagerhuis naar aanleiding van de brexit opportunistisch op te schorten zonder meer 'verschrikkelijk'.

David Camerons woorden klinken bijna als een schuldbekentenis.

Cameron pleit onschuldig voor de chaos waarin het Verenigd Koninkrijk verkeert, maar het was natuurlijk zijn idee om een referendum over een brexit te organiseren. Om de rumoerige anti-Europeanen in de Conservatieve Partij tevreden te houden, beloofde hij hen tijdens de campagne voor de verkiezingen in 2015 een referendum. Dat referendum werd een jaar later door brexiteers zoals Johnson en Nigel Farage gekaapt en met vaak leugenachtige argumenten en de steun van de machtige tabloids ook gewonnen. Dat had Cameron niet verwacht. Hij deed zelf ook weinig om de Britten van het belang van Europa te overtuigen. Het was het begin van wat hij nu 'een psychodrama' voor zijn partij noemt.

Cameron nam ontslag en liet het aan anderen over om de puinhoop op te ruimen. Johnson van zijn kant vertelt de Britten nog altijd niet hoe het er echt voorstaat. Hij stelt het voor alsof een snelle, zuivere breuk met Europa mogelijk is. Een brexit, onder welke vorm dan ook, wordt altijd het begin van lange en moeilijke onderhandelingen over hoe het verder moet. Het Verenigd Koninkrijk kan Europa niet zonder meer de rug toekeren. Er lopen daarvoor te veel economische en andere lijnen tussen Londen en Brussel, die Johnson niet zomaar kan doorsnijden.

Johnson vertelt de Britten nog altijd niet hoe het er echt voorstaat.

Een Brits regeringsdocument waarschuwde vorige week voor veel ellende als het land zonder akkoord uit de EU stapt - wat het Lagerhuis overigens heeft verboden. Johnson legde daarom nu toch enkele ideeën op tafel om te voorkomen dat er een nieuwe harde grens tussen de Ierse republiek en Noord-Ierland ontstaat. Controles zouden niet aan de grens zelf gebeuren en Noord-Ierland zou zeker voor landbouwproducten toch deel van de Europese douane-unie blijven. De Europese onderhandelaars zijn niet optimistisch: er staat nog niets op papier. David Cameron bekende in The Times dat uiteindelijk misschien toch alleen een tweede referendum de impasse kan doorbreken. Het klinkt bijna als een schuldbekentenis.

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.