Volgens de bron in Downing Street 10, zo melden internationale persagentschappen, maakte Merkel Johnson in het gesprek duidelijk dat een deal 'heel onwaarschijnlijk' wordt indien Noord-Ierland uit de Europese douane-unie wordt gehaald.

Ook zou de bondskanselier volgens de Britse bron aan Johnson gezegd hebben dat Ierland steeds moet instemmen met een besluit om de regelgeving in Noord-Ierland niet langer af te stemmen op die van de Europese binnenmarkt.

'Merkel zei dat er geen probleem zou zijn indien Duitsland de EU zou willen verlaten, maar het VK kan niet vertrekken zonder dat het Noord-Ierland voor altijd achterlaat in een douaneunie en in volledige afstemming', zo wordt de bron geciteerd door de Britse omroep Sky News. 'Het was in verscheidene opzichten een heel nuttig en verhelderend moment. Als dit een nieuw standpunt is, dan betekent dit dat een deal eigenlijk onmogelijk wordt. Niet alleen nu, maar altijd', concludeerde de bron.

Reacties

De woordvoerder van Merkel wou enkel bevestigen dat het telefoongesprek heeft plaatsgevonden. Over de inhoud van het onderhoud wou hij zich niet uitlaten. 'Zoals gewoonlijk communiceren wij niet over zulke vertrouwelijke gesprekken', zo liet hij aan het Duitse persbureau DPA verstaan.

Europees president Donald Tusk liet zich wel meteen gelden. 'Het winnen van een stom spelletje zwartepieten is niet wat op het spel staat. Wel op het spel staat de toekomst van Europa en het VK en de veiligheid en belangen van onze bevolkingen. Je wil geen deal, je wil geen uitstel, je wil (de aanvraag tot vertrek, nvdr) niet intrekken, quo vadis?', zo richtte hij zich op Twitter tot Johnson.

Volgens de Britse oppositiepartij Labour is de communicatie vanuit Downing Street na het telefoongesprek met Merkel 'een nieuwe cynische poging om de onderhandelingen te saboteren'.

'Boris Johnson zal nooit de verantwoordelijkheid nemen voor zijn eigen falen om een geloofwaardig akkoord voor te stellen. Een brexit zonder akkoord was zijn strategie vanaf dag één', reageerde brexitwoordvoerder Keir Starmer.

Lees ook:

Hoe Boris Johnson de Europese Unie uitdaagt (maar enkel Verhofstadt toehapt)

Onderhandelingen

De Britse hoofdonderhandelaar David Frost vertoeft nog steeds in Brussel om de plannen van Johnson te slijten aan de Europese hoofdonderhandelaar Michel Barnier.

Volgens de bron in Downing Street staan die onderhandelingen 'op het punt om afgebroken te worden', maar een woordvoerster van de Commissie meldde dinsdagmiddag dat de geplande technische gesprekken tot nader order doorgaan. 'Wij willen een akkoord', zo verklaarde de woordvoerster.

Grenscontroles

Knelpunt blijft de vraag wat er na het Britse vertrek moet gebeuren om de herinvoering van grenscontroles te vermijden tussen EU-lidstaat Ierland en Noord-Ierland, dat deel uitmaakt van het VK. Johnson presenteerde vorige week een alternatief voor de veelbesproken Ierse backstop. Dat is de vangnetoplossing die zijn voorgangster Theresa May met de EU was overeengekomen en die het hele VK in een douanegemeenschap met de EU zou houden tot er een betere oplossing uit de bus zou komen om controles te vermijden.

In zijn voorstellen erkent Johnson dat de regelgeving voor goederen en voedingsmiddelen in Noord-Ierland afgestemd blijft op die van Ierland en de Europese markt. Wel wil hij dat de Noord-Ierse regering en het parlement elke vier jaar instemmen met het voortbestaan van dat regime, dat ervoor zorgt dat er alvast geen regelgevende controles uitgevoerd moeten worden. Tegelijkertijd wil de Britse premier het hele VK uit de Europese douane-unie te halen. Douanecontroles zouden 'op gedecentraliserde basis' plaatsvinden.

De Europeanen vinden echter dat die plannen onvoldoende garanties bieden dat de Ierse grens te allen tijde open blijft. Dat is volgens hen noodzakelijk om de geïntegreerde economie op het Ierse eiland en het vredesproces in Noord-Ierland te vrijwaren. Tegelijkertijd vrezen ze dat de plannen van Johnson een gat dreigen te slaan in de Europese eenheidsmarkt. Wat ongecontroleerd Ierland binnenkomt, komt immers meteen ongecontroleerd de Europese eenheidsmarkt binnen.