Volgens het Hof had er een milieueffectenrapport en inspraakprocedure al sneller georganiseerd moeten worden.

De twee kerncentrales hadden eerst in 2015 dicht gemoeten, maar omdat de bevoorradingszekerheid in het gedrang kwam werd toen beslist om hun levensduur met tien jaar te verlengen. Bond Beter Leefmilieu en Inter-Environnement Wallonie vochten de wet die de verlening regelde aan bij het Grondwettelijk Hof. Ze kloegen aan dat verlenging niet is voorafgegaan door een milieueffectrapportering en inspraakprocedure.

De milieuorganisaties krijgen nu gelijk. Het arrest is echter niet onverwacht. Om over de zaak te kunnen oordelen, ging het Grondwettelijk Hof te rade bij het Europees Hof van Justitie. Dat oordeelde vorige zomer dat er wel degelijk een milieueffectenbeoordeling nodig was. Het Hof liet wel de deur open voor een oplossing: het Grondwettelijk Hof zou de levensduurverlenging tijdelijk kunnen handhaven als door de sluiting het 'reële en ernstige risico' bestaat dat de elektriciteitsbevoorrading wordt onderbroken en als er onvoldoende elektriciteit uit het buitenland kan worden ingevoerd om de sluiting op te vangen.

Volgens het Grondwettelijk Hof is aan die voorwaarden voldaan. De centrales mogen dus open blijven om regering en parlement de tijd te geven om de situatie recht te zetten. Uiterlijk op 31 december 2022 moet er een nieuwe wet zijn en daaraan vooraf moet er een milieueffectenraport, inspraak van het publiek en grensoverschrijdende raadpleging hebben plaatsgevonden.

Marghem tevreden met arrest

Minister van Energie Marie Christine Marghem reageert 'tevreden' op het besluit. Volgens haar is die periode van 34 maanden het bewijs dat de milieueffectenrapporten nooit hadden kunnen gerealiseerd worden voor de beslissing van de verlenging van de levensduur van beide kerncentrales.

Voor minister Marghem wordt door het arrest erkend dat de beslissing van de regering om de levensduur van Doel 1 en 2 te verlengen gerechtvaardigd was om de bevoorradingszekerheid te garanderen. Bovendien bevestigt het arrest 'dat deze studies niet hadden kunnen uitgevoerd worden voor de beslissing van de verlenging'. Marghem voelt zich voorts gesterkt in haar beslissing om een capaciteitsremuneratiemechanisme (CRM) in te stellen om de elektriciteitsbevoorrading op middellange en lange termijn te verzekeren. 'Sinds het standpunt van het Europees Hof van Justitie in 2019, ben ik gestart met de voorbereidingen van de milieueffectenrapporten. Die studies moeten nu uitgebreid worden tot het CRM. Ik wil binnenkort een onderhoud met Europees commissaris Vestager over het dossier', besluit Marghem.

Boost hernieuwbare energie?

Groen is niet verbaasd over het arrest van het Grondwettelijk Hof over de vernietiging van de verlenging van de levensduur van de kerncentrales Doel 1 en Doel 2, maar ziet hierin wel een kans om de energietransitie te versnellen.

'Hier hebben we voor gewaarschuwd. Minister van Energie Marghem heeft deze problemen helemaal zelf gecreëerd', reageren Kamerfractieleider Kristof Calvo en Kamerlid Tinne Van der Straeten. 'Maar het is meteen ook een kans. We kunnen de kerncentrales ook gewoon sneller sluiten, dankzij dit arrest, en hernieuwbare energie zo een boost geven.'

Voor Groen is het arrest een kans om de energietransitie te versnellen. 'De komende tijd wordt het best benut om de investeringen in hernieuwbare energie te versnellen. Zo kunnen we Doel 1 en Doel 2 sluiten ten laatste op 1 januari 2023. We weten dat de investeerders voor hernieuwbare energie klaar staan, de middelen beschikbaar zijn en dat er draagvlak is bij de bevolking', vindt Van der Straeten.

Calvo meent dat het arrest het gevolg is van 'de koppigheid en het amateurisme waarmee Energieminister Marghem de levensduurverlenging heeft beslist: in de achterkamertjes, zonder inspraak van het publiek. We hebben hier meermaals voor gewaarschuwd. Dezelfde koppigheid en amateurisme was er toen de MER-richtlijn werd omgezet: ook hier werd geen rekening gehouden met levensduurverlenging'. Het gevolg is dat de regering haar werk dus twee keer moet overdoen. 'In plaats van hier tijd mee te verliezen, laten we de tijd benutten om werk te maken van hernieuwbare energie', besluit de Groen-fractieleider.

Volgens het Hof had er een milieueffectenrapport en inspraakprocedure al sneller georganiseerd moeten worden. De twee kerncentrales hadden eerst in 2015 dicht gemoeten, maar omdat de bevoorradingszekerheid in het gedrang kwam werd toen beslist om hun levensduur met tien jaar te verlengen. Bond Beter Leefmilieu en Inter-Environnement Wallonie vochten de wet die de verlening regelde aan bij het Grondwettelijk Hof. Ze kloegen aan dat verlenging niet is voorafgegaan door een milieueffectrapportering en inspraakprocedure. De milieuorganisaties krijgen nu gelijk. Het arrest is echter niet onverwacht. Om over de zaak te kunnen oordelen, ging het Grondwettelijk Hof te rade bij het Europees Hof van Justitie. Dat oordeelde vorige zomer dat er wel degelijk een milieueffectenbeoordeling nodig was. Het Hof liet wel de deur open voor een oplossing: het Grondwettelijk Hof zou de levensduurverlenging tijdelijk kunnen handhaven als door de sluiting het 'reële en ernstige risico' bestaat dat de elektriciteitsbevoorrading wordt onderbroken en als er onvoldoende elektriciteit uit het buitenland kan worden ingevoerd om de sluiting op te vangen. Volgens het Grondwettelijk Hof is aan die voorwaarden voldaan. De centrales mogen dus open blijven om regering en parlement de tijd te geven om de situatie recht te zetten. Uiterlijk op 31 december 2022 moet er een nieuwe wet zijn en daaraan vooraf moet er een milieueffectenraport, inspraak van het publiek en grensoverschrijdende raadpleging hebben plaatsgevonden. Minister van Energie Marie Christine Marghem reageert 'tevreden' op het besluit. Volgens haar is die periode van 34 maanden het bewijs dat de milieueffectenrapporten nooit hadden kunnen gerealiseerd worden voor de beslissing van de verlenging van de levensduur van beide kerncentrales.Voor minister Marghem wordt door het arrest erkend dat de beslissing van de regering om de levensduur van Doel 1 en 2 te verlengen gerechtvaardigd was om de bevoorradingszekerheid te garanderen. Bovendien bevestigt het arrest 'dat deze studies niet hadden kunnen uitgevoerd worden voor de beslissing van de verlenging'. Marghem voelt zich voorts gesterkt in haar beslissing om een capaciteitsremuneratiemechanisme (CRM) in te stellen om de elektriciteitsbevoorrading op middellange en lange termijn te verzekeren. 'Sinds het standpunt van het Europees Hof van Justitie in 2019, ben ik gestart met de voorbereidingen van de milieueffectenrapporten. Die studies moeten nu uitgebreid worden tot het CRM. Ik wil binnenkort een onderhoud met Europees commissaris Vestager over het dossier', besluit Marghem. Groen is niet verbaasd over het arrest van het Grondwettelijk Hof over de vernietiging van de verlenging van de levensduur van de kerncentrales Doel 1 en Doel 2, maar ziet hierin wel een kans om de energietransitie te versnellen.'Hier hebben we voor gewaarschuwd. Minister van Energie Marghem heeft deze problemen helemaal zelf gecreëerd', reageren Kamerfractieleider Kristof Calvo en Kamerlid Tinne Van der Straeten. 'Maar het is meteen ook een kans. We kunnen de kerncentrales ook gewoon sneller sluiten, dankzij dit arrest, en hernieuwbare energie zo een boost geven.' Voor Groen is het arrest een kans om de energietransitie te versnellen. 'De komende tijd wordt het best benut om de investeringen in hernieuwbare energie te versnellen. Zo kunnen we Doel 1 en Doel 2 sluiten ten laatste op 1 januari 2023. We weten dat de investeerders voor hernieuwbare energie klaar staan, de middelen beschikbaar zijn en dat er draagvlak is bij de bevolking', vindt Van der Straeten. Calvo meent dat het arrest het gevolg is van 'de koppigheid en het amateurisme waarmee Energieminister Marghem de levensduurverlenging heeft beslist: in de achterkamertjes, zonder inspraak van het publiek. We hebben hier meermaals voor gewaarschuwd. Dezelfde koppigheid en amateurisme was er toen de MER-richtlijn werd omgezet: ook hier werd geen rekening gehouden met levensduurverlenging'. Het gevolg is dat de regering haar werk dus twee keer moet overdoen. 'In plaats van hier tijd mee te verliezen, laten we de tijd benutten om werk te maken van hernieuwbare energie', besluit de Groen-fractieleider.