Liefhebbers van kaskraker The Matrix, de tv-serie Prison Break of de game Call of Duty kennen het fenomeen: een aanval waarbij een elektromagnetische puls - een korte uitbarsting van elektromagnetische energie - gericht wordt afgevuurd om elektronica te verwoesten. Maar die technologie is geen fictie, zegt Mark Brookes van Beveiligingsbedrijf Gunnebo. 'In Nederland heeft onlangs iemand zelf zo'n toestel gebouwd, op basis van online teruggevonden tekeningen, en daarmee een bank gechanteerd. De verantwoordelijken voor havens, luchtverkeer, nucleaire sites en andere kritieke infrastructuur moete...

Liefhebbers van kaskraker The Matrix, de tv-serie Prison Break of de game Call of Duty kennen het fenomeen: een aanval waarbij een elektromagnetische puls - een korte uitbarsting van elektromagnetische energie - gericht wordt afgevuurd om elektronica te verwoesten. Maar die technologie is geen fictie, zegt Mark Brookes van Beveiligingsbedrijf Gunnebo. 'In Nederland heeft onlangs iemand zelf zo'n toestel gebouwd, op basis van online teruggevonden tekeningen, en daarmee een bank gechanteerd. De verantwoordelijken voor havens, luchtverkeer, nucleaire sites en andere kritieke infrastructuur moeten zich bewust zijn van de risico's. Ze hangen tenslotte allemaal af van IT-systemen.' 'Buiten het militaire milieu is er pas sinds kort aandacht voor dit thema', zegt Yvan De Mesmaeker, secretaris-generaal van de ECSA, de vereniging van beveiligingsverantwoordelijken. 'Maar wat als terroristen zo'n elektromagnetisch wapen in handen krijgen? Zeker in combinatie met drones kunnen de gevolgen vernietigend zijn. Nu de IS klappen krijgt, mag je niet uitsluiten dat Al-Qaeda zich met een speciale aanslag, vergelijkbaar met 9/11, opnieuw op de kaart wil zetten. Een elektromagnetische aanval op een datacentrum, bijvoorbeeld.' De kans op een elektromagnetische aanslag werd tien jaar geleden al aangekaart door de Nederlandse Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding. In de fenomeenstudie Jihadisten en het internet stond toen te lezen: 'Op jihadistische websites zijn aanwijzingen te vinden dat men geïnteresseerd is in dergelijke aanvallen.' Elektromagnetische pulsen waren lange tijd louter een natuurfenomeen. Het bekendste voorbeeld is een blikseminslag, die allerhande huishoudtoestellen kan vernielen. Ook meteoren die de atmosfeer binnendringen kunnen een puls genereren. De vernietigende kracht van elektromagnetische pulsen in mensenhanden bleek voor het eerst in de jaren zestig, toen nucleaire tests hoog boven het aardoppervlak plaatsvonden. Het magnetische veld dat daardoor ontstond, had in Hawaï een directe impact op elektronische apparatuur. Bij het begin van de Amerikaanse invasie in Irak, immobiliseerde een elektromagnetische aanval de volledige luchtmacht van dat land. En in 2012 testten Boeing en de Amerikaanse luchtmacht een CHAMP-raket boven de woestijn van Utah. Die vuurde elektromagnetische pulsen af op een elektronisch doelwit, dat meteen de geest gaf. 'Deze technologie opent een nieuw tijdperk in de moderne oorlogvoering', klonk het toen. Intussen zijn er ook kleinere toestellen op de markt. Op de Milipol-wapenbeurs in Parijs demonstreerde de Duitse wapenfabrikant Diehl een draagbaar exemplaar waarmee je bijvoorbeeld explosieven onbruikbaar kunt maken. Het goede nieuws is dat je dataservers relatief makkelijk tegen elektromagnetische pulsen kunt beschermen. Wie ze onderbrengt in speciale volledig gesloten en goed geaarde stalen serverracks, hoeft zich weinig zorgen te maken.