Toegegeven, zelf ben ik, net als het gros van de Vlamingen geen groot activist. Wat er überhaupt in Brussel gebeurt is voor mij als West-Vlaming meestal een ver-van-mijn-bed show. Het geloof dat activistische marsen ook maar enige druk op de van de maatschappij vervreemde politieke elite zetten, is zo goed als onbestaande. Als tiener stapte ik samen met mijn vader mee met de Witte Mars. Honderdduizenden mensen keerden zich tegen corruptie en lanceerden de dringende vraag naar justitie 2.0. Ik meende toen even dat er zou worden geluisterd. Zo een massa op de been brengen was toch een stevig signaal. Nog geen week later werd fijntjes aangekondigd dat opnieuw twee magistraten politiek benoemd werden. Net daartegen waren de mensen massaal op straat getrokken. 'Ce sont que des gueux, les 200.000?'

Wie een groot probleem wil aankaarten, moet eerst een golf cynisme verwerken.

Enkel decennia later stromen in december laatstleden de straten van Brussel weer massaal vol. Nu voor het klimaat. Eerst was er de klimaatmars die zo'n 65.000 mensen - eerder hadden de media het over 75.000 - mobiliseerde. Daarop begon ook het klimaatidealisme bij de schoolgaande tieners op te borrelen. Ondertussen staat hun teller op 35.000.

Ook vorige zondag trokken andermaal zo'n 75.000 landgenoten naar Brussel met de eis tot actie. Het ongenoegen over de aanslepende politieke inertie was groot. De vraag is of de particratie van de Wetstraat wel begrepen heeft dat er iets leeft onder die dekselse menigte die steeds meer op de heupen van de beleidsvoerders werkt? Dit valt af te leiden uit hun reacties. Het ergste dient gevreesd te worden, zeker gelet op de repliek van bevoegd Vlaams minister Joke Schauvlieghe. Gelukkig dat ik plichtsbewust mijn gordel ingeklikt had toen ik naar aanleiding van de 35.000 scholieren in Brussel, haar reactie op Radio1 hoorde. Ik viel bijna uit mijn (auto)stoel op de ring rond Roeselare.

De minister voelde zich gesterkt door de mensen op straat. Schauvliege had tussen de marsen en het interview door, ergens het idee gekregen dat ze eigenlijk wel goed bezig was. Dat de mensen op straat zijn gekomen om haar beleid te steunen. Bossen kappen voor transporteurs, taksen op vliegen, taksen hier en daar, dubieuze jachtkaarten maken, M-scores. Allemaal initiatieven die met open armen werden ontvangen door de honderdduizend donderdagse en zondagse betogers. Dankzij die steun voelt Joke zich nog extra gemotiveerd en gesterkt om er nog een legislatuur extra bij te doen. Haar werk is namelijk nog niet af.

Ook haar collega in de federale regering Marie Christine Marghem voelt zich gesterkt door de klimaatprotesten. Ze stapte mee met de mars van tegen het beleid van de overheid. Als dat geen signaal is dat de regering nog kan negeren. Met die enthousiaste steun van de activisten vertrok ze met haar eco-privéjet richting een internationale top om daar tegen Europese klimaatmaatregelen te stemmen.

Wanneer is in de Wetstraat het idee ontstaan dat belastingen de oplossing voor alle problemen zijn?

Met dit soort politici moeten we dus een van de grootste uitdagingen van de 21e eeuw oplossen. De planeet warmt op, de ijskappen smelten af. Non-stop worden er klimaatrecords en -extremen waargenomen en genoteerd. Onze biodiversiteit verdwijnt sneller door uitsterving dan ons maandloon door belastingen. Na 6 jaar van harde studie en naar aanleiding van de betogingen van de klimaatspijbelaars, is Joke haar volgense speerpunt in de klimaatstrijd: taksen op luchtvaart. Zou het?

Wat ik mij blijf afvragen is bij wie en wanneer in de Wetstraat het idee is ontstaan dat belastingen de oplossing voor alle problemen zijn. Ergens in een of andere plenaire zitting moet ooit de vraag gesteld zijn geweest: 'Mensen, dat klimaat, dat gaat blijkbaar niet de goeie kant op. Wat doen we daarmee? Deze 'oplossingstaksen' moeten natuurlijk bij voorkeur door de burgevolking gedragen worden. Want de hardwerkende, sparende en sorterende brave burger is de rechtsreekse oorzaak van de klimaatopwarming. Zullen die taksen het probleem oplossen?

Als 35.000 jongeren de straat op trekken, komen de bezetters van de Ivoren torens van de Wetstraat niet verder dan: 'Foei, spijbelen mag niet of laat ons beginnen met de speelplaats proper te houden of stop met jullie idealisme en laat ons ecorealistisch zijn. Kerncentrales zijn dé enige lange termijnoplossing.' Terwijl het net door het structureel en moedwillig nalaten van een langetermijnvisie over (hernieuwbare) energie is dat we op een triest dieptepunt gekomen dat onze politici ons nu doen slikken dat kernenergie, met bijbehorend afval, zowat de enige ecologisch verantwoorde energievorm is... Slik!

Op sociale media ging een foto rond van Pukkelpop, the day after. Die 35.000 spijbelaars tussen 12 en 18 zijn blijkbaar afgelopen jaar allemaal naar Kievit afgezakt, hebben daar hun hebben en houden achtergelaten om naar Brussel te trekken en daarom smelten de ijskappen nu aan recordtempo. En daarom is hun mening van geen tel meer.

Ik meen nochtans recent te hebben gelezen dat het doelpubliek van festivals tussen de 25 en 35 jaar ligt, zijnde kapitaalkrachtiger jongvolwassenen. Het slaagcijfer op de middelbare scholen moet dus heel laag liggen de jongste jaren. Telkens weer als een groep mensen zich geroepen voelt om een grens- en mensoverstijgend probleem aan te kaarten, moeten ze eerst een golf van patroniserend cynisme verwerken. Slechts weinigen zijn hiertegen opgewassenen. Wat dikwijls begint als voluntaristisch en idealistisch engagement, eindigt meestal als gedesillusioneerde berusting en nihilisme. Jongeren mogen niet op straat komen met een mening want ze zijn te jong om die te hebben, gaan op reis, ze hebben smartphones, zijn verwend en gaan naar festivals en vergeten blikjes op te ruimen. De nozems.

Moed om ingrijpende maatregelen te nemen

Nee, laat ons liever gewoon verder doen en de kernproblemen negeren. Welke politicus durft in volle verkiezingsstrijd de echte problemen benoemen, in plaats van de klokkenluider af te schieten? Wanneer zal men eens de politieke moed hebben om ingrijpende maatregelen te treffen. De prijzen zullen waarschijnlijk stijgen, maar in ons geval, zullen er ook gegarandeerd positieve resultaten volgen. Durf eindelijk ook eens wijzen naar de zware industrie. Industrie is economisch belangrijk maar economie en kapitalisme staat nog altijd niet op niveau 1 als primaire behoefte in de piramide van Maslov.

Zuivere lucht en een gezonde omgeving wel. Ergens is in ons maatschappijbeeld het idee geslopen dat alles moet wijken voor economische welstand en groei, met uitzondering voor kansarmen. Alles wat ook nog maar zou kunnen de beurs doen dalen, wordt al op voorhand afgeschoten. Stel je voor dat er een milieuwet zou komen die de grote internationale concerns zou treffen. De marges zouden verminderen en de aandelen zouden dalen. Zo een onrecht willen wij toch niet op ons geweten hebben. De tonnen roet en fijn stof die dagelijks de lucht in worden gekatapulteerd door de zware industrie doen de sterke groei van het aantal bedrijfswagens en hun impact hiervan op het milieu verbleken tot sneeuw. Het is natuurlijk eenvoudiger om het visier op de burgers te richten dan de financiële elite en de beurzen op de korrel te nemen.

Wie gaat er nu Europees en wereldwijd eindelijk de ballen hebben om bijvoorbeeld (bruin)koolontginning en -verbranding internationaal te verbieden? Er zijn voldoende alternatieven. Pak de problemen aan bij de essentie, en strooi geen zand in de ogen met focus op initieel verwaarloosbare nevenprojecten.

Stop met de boodschap te minimaliseren door de boodschapper te discrediteren met irrelevante zaken. Het is vijf voor twaalf. Hoeveel keer moet men nog aan de alarmbel trekken. Tot onze achterkleinkinderen op schoolreis naar de kust gaan in Damme, de nieuwe koningin der badsteden?

Bram Mahieu is kernlid van Vlinks.