De Brusselse regering wil het aandeel fietsers in onze hoofdstad in vijf jaar tijd verdubbelen. Dat staat de lezen in het regeerakkoord van de kersverse regering-Vervoort III bestaande uit socialisten, groenen, Défi en Open VLD.

Ecolo-Groen, die in Brussel samen naar de kiezer trokken, zet daarmee volop in op verkeer. Ze leveren met Elke Van den Brandt de minister van Mobiliteit, Verkeersveiligheid én Openbare Werken. Het is voor de eerste keer dat die drie bevoegdheden onder een minister vallen.

Als je ons memorandum leest, zie je een aantal dingen letterlijk terugkomen in het regeerakkoord.

Wies Callens, woordvoerder van de Fietsersbond

De onderhandelaars contacteerden de Fietsersbond voor input. Nu de definitieve tekst van het regeerakkoord publiek is, reageert die belangenorganisatie opgetogen. 'We hadden vijf prioriteiten naar voor geschoven en die staan allemaal in het akkoord,' zegt woordvoerder Wies Callens. 'Alleen de ambitie voor een kilometerheffing had nog iets steviger gemogen.'

'Als je ons memorandum leest, zie je een aantal dingen letterlijk terugkomen in het regeerakkoord,' zegt Callens. Dan gaat het ondermeer over de veelbesproken zone 30 in bijna heel het gewest, de uitbouw van een fijnmazig fietsnetwerk en de strengere controles op snelheidsduivels. Die strijd wil Van den Brandt volop voeren, zei ze woensdag in Terzake.

Inbeslagname voertuigen

Bij ernstige overtredingen is een 'administratieve inbeslagname van voertuigen' mogelijk. Om dat repressief beleid tegen zware voeten uit te rollen, zal de regering de steun van lokale besturen en politie broodnodig hebben. Daar durft het in de Brusselse politiek al eens spaak lopen.

© getty

'Gelukkig staan in dit akkoord ook stokken achter de deur,' zegt Callens. 'Politiezones krijgen pas fondsen als ze effectief meer inzetten op handhaving.' Van den Brandt spreekt tevens over 'contracten tussen de gemeenten en het gewest'. Daarin moeten lokale besturen de visie op verkeersveiligheid van het gewest onderschrijven alvorens ze middelen krijgen voor infrastructuurwerken.

In twaalf van de negentien Brusselse gemeenten heeft de schepen van mobiliteit een partijkaart van Ecolo of Groen. Door die lokale verankering en de drie aansluitende bevoegdheden van Van den Brandt is een ambitieus project op zijn plaats. Maar dat heeft ook nadelen.

Risicovolle ambitie

Alle kritiek op verkeersveiligheid zal nu bij Groen terecht komen. 'Dat is inderdaad een risico,' zegt Callens. 'Openbare werken en infrastructuur regel je niet van vandaag op morgen. Openbare aanbestedingen kosten tijd.'

Zeker de Nederlandstalige media leggen verkeersongevallen in Brussel, met een focus op Schaarbeek, onder een vergrootglas het laatste jaar. Het gevaar bestaat dat de verandering van koers op het terrein niet snel zichtbaar zal worden.

Elk verkeersslachtoffer is er een te veel. Het regeerakkoord zelf stelt nul doden en ernstige gewonden voorop, weliswaar zonder tijdsbepaling.

Laadpalen voor elektrische auto's komen met geen letter voor in het akkoord.

Laurent Willaert, woordvoerder van FEBIAC

De politieke tegenstanders zullen Groen stokken in de wielen proberen te steken. Misschien blijft het zelfs niet bij aanvallen uit de oppositie. Op de persconferentie woensdag viel op dat minister-president Rudi Vervoort (PS) vooral sprak over de uitzonderingen op de zone 30, vóór Van den Brandt het voorstel uit de doeken mocht doen. De lijst met de 'structurerende wegen' waar je wel 50 of 70 km/u mag rijden, ligt nog niet vast. Discussie daarover tot de invoering op 1 januari 2021 is plausibel.

Het idee voor een brede zone 30 is trouwens niet nieuw. Al in 2002 opperde de Brusselse regering een zone 30 op 77 procent van het territorium van het Hoofdstedelijk Gewest. Pascal Smet (SP.A) stelde als minister van Mobiliteit in de vorige regering al een zone 30 voor in het hele gewest, maar coalitiepartners CDH, PS en Défi schoten dat idee toen af.

Geen letter over laadpalen

Met een sterke focus op het openbaar vervoer en de fiets trapte de Brusselse regering op de teen van FEBIAC, de federatie van de auto-industrie. 'Laadpalen voor elektrische auto's komen met geen letter voor in het akkoord,' zegt woordvoerder Laurent Willaert. 'Die zijn voor ons nochtans prioritair als men spreekt over het einde van diesel en benzine.' Ten laatste tegen 2030 bant Brussel dieselwagens en tegen 2035 ook benzine en LPG.

Het akkoord is amper becijferd.

Laurent Willaert, woordvoerder van FEBIAC

Ander opvallend punt in het nieuwe mobiliteitsplan is het verminderen van parkeerplaatsen bij bedrijven. 'Kunnen wij leven met minder parkings?', stelt Willaert zichzelf de vraag. 'Dat hangt af van hoe dat wordt ingepast in het bredere beleid. Over de alternatieven zijn te weinig details bekend. Het akkoord is amper becijferd.'

Onder meer een vergroening van de verkeersfiscaliteit, performanter openbaar vervoer en circulatieplannen zijn in dat bedje ziek. Voor een slimme kilometerheffing kijkt het Brusselse gewest expliciet naar de andere gewesten en roept op tot samenwerking.

Vlaams ontslagnemend minister van Mobiliteit Ben Weyts en minister-president Liesbeth Homans (beide N-VA) lieten recent verstaan dat daarvoor in Vlaanderen geen draagvlak bestaat. In Wallonië denkt men eerder aan een wegenvignet. Mogelijks rijdt Groen zich vast met dit voorstel vanuit Brussel.

Conclusie: Groen zet met dit ambitieus mobiliteitsplan hoog in. Te hoog? Vijf jaar is een korte tijd om van het complexe Brussel een aangename fietsstad te maken.