De Voedselbanken in België hebben in 2018 159.081 mensen in nood geholpen. De armoede blijft stijgen in ons land, want dat waren er 1,2 procent meer dan de 157.151 mensen die het jaar daarvoor voedselhulp kregen. De Belgische Federatie van Voedselbanken stelde maandag de jaarcijfers voor.

De Voedselbanken stonden in 2018 ook voor de eerste keer in voor de logistieke organisatie van de verdeling aan OCMW's van goederen die worden gefinancierd met middelen van het Europees Fonds voor Voedselhulp. Op die manier werden nog eens 146.848 mensen geholpen, waardoor de Voedselbanken vorig jaar de coördinatie van voedselhulp verzorgden aan 306.000 mensen.

Vooral alleenstaande moeders kloppen aan bij de Voedselbanken, maar opvallend is dat ook het aantal senioren en jongvolwassenen gestegen is.

Nog opmerkelijk: 12 procent van de mensen die naar de Voedselbanken gaan, heeft werk. 'Maar dat volstaat dus niet om in hun levensonderhoud te voorzien', aldus Piet Vanthemsche, voorzitter van de Belgische Federatie van Voedselbanken. 'Dat blijft een merkwaardige vaststelling in één van de meest welvarende delen ter wereld.'

De Belgische Federatie van Voedselbanken ziet zichzelf geconfronteerd met een reeks uitdagingen. Zo wil ze minder afhankelijk worden van Europese middelen. Het Europees Fonds voor Voedselhulp zorgt nu voor bijna de helft van de bevoorrading van de Voedselbanken, maar het Europese systeem wordt vanaf 2021 hervormd, waardoor het budget voor voedselhulp misschien verlaagd wordt.

Evenwichtig en gevarieerd

De federatie wil meer gaan samenwerken met de distributie en de voedingsindustrie. Daarnaast willen de Voedselbanken borg staan voor een evenwichtig en voldoende gevarieerd aanbod van levensmiddelen, waarbij de voedselveiligheid centraal staat. Dat betekent dat er fors geïnvesteerd zal moeten worden in de koudeketen, zodat er meer verse en diepvriesproducten kunnen opgeslagen en getransporteerd worden.

De Voedselbanken willen ook nauwer gaan samenwerken met partnerorganisaties die op andere gebieden van armoedebestrijding actief zijn, zoals psychologische ondersteuning, budgetbeheer, sociale vaardigheden en culturele activiteiten. 'Denken we aan OCMW's, Rode Kruis, Sociale Kruideniers of Caritas', zegt Vanthemsche. 'We moeten de stap zetten om de krachten te bundelen, en we willen daar graag een voorbeeldrol in opnemen.'

De Voedselbanken draaien volledig op vrijwilligers, maar de vaststelling is dat die steeds moeilijker gevonden worden. Bedoeling hier is om meer jongeren warm te maken, zeker omdat er bij de jeugd steeds meer draagvlak is om een steentje bij te dragen in de strijd tegen de voedselverspilling. De Voedselbanken werken met 305 niet-betaalde vrijwilligers, maar daarnaast zijn er de duizenden vrijwilligers bij de 623 caritatieve verenigingen waarmee er een samenwerking is om de levensmiddelen te verdelen.

Tenslotte willen de Voedselbanken inzetten op hun sociale rol. Via sociale contracten, gefinancierd door de overheid, stellen ze momenteel 24 mensen te werk om hen vaardigheden als bijvoorbeeld magazijnier of heftruckchauffeur aan te leren. 'Dankzij die ervaring kunnen zij nadien hun kans wagen op de reguliere arbeidsmarkt en zo opklimmen uit de armoede', aldus nog Vanthemsche.