Dat blijkt uit het voorontwerp van voorkeursbesluit voor de havenuitbreiding dat donderdag werd voorgesteld in het Vlaams Parlement. Voor de invoering zouden Antwerpen, Beveren en Zwijndrecht akkoord moeten gaan.

De Vlaamse regering presenteerde vorig jaar een nieuw alternatief voor de uitbreiding van de Antwerpse haven. Daarin wordt bijkomende containercapaciteit voorzien door de de bouw van extra kades langs het Waaslandkanaal, de verdieping van de Europaterminal en een nieuw insteekdok ten noorden van de Zandvlietsluis. Daarnaast zou er een beperkt nieuw Saeftinghedok komen dat goed is voor 3,2 miljoen containers.

In het voorkeursbesluit van de regering worden ook heel wat maatregelen rond luchtkwaliteit voorzien. De streek rond de haven heeft immers te lijden onder het fijn stof van de schepen en het vele verkeer.

Door dit idee nu op tafel te leggen, willen we de transporteurs stimuleren om goed na te denken over hun toekomstige vloot.

Freddy Aerts, departement Mobiliteit en Openbare Werken

Het opvallendste scenario is de invoering van een lage emissiezone in de haven. 'Vrachtwagens worden gemiddeld elke vijf jaar vernieuwd', zegt Freddy Aerts van het departement Mobiliteit en Openbare Werken. 'Door dit idee nu op tafel te leggen, willen we de transporteurs stimuleren om goed na te denken over hun toekomstige vloot.'

Een andere grote uitstoter van fijn stof zijn de 'straddle carriers', dieselvoertuigen die containers vervoeren op de kades. 'Twee jaar geleden waren die onaantastbaar voor de operators in de haven, maar nu zien we dat er op de nieuwe terminals al wordt gekozen voor elektrische alternatieven', aldus Aerts.

Bij de toewijzing van de nieuwe kades, zoals langs het Saeftinghedok, zullen de kandidaat-uitbaters een vervoersplan moeten voorleggen. Bij voorgaande uitbreidingen van de haven werd wel een 'modal shift' gevraagd, met meer vervoer over spoor en water, maar dat kon niet worden hard gemaakt. Bij deze nieuwe uitbreiding zal die modal shift bindend zijn, waarschuwt Vlaanderen. Het vervoer over de weg mag nog 43 procent van het totaal uitmaken.

Daarnaast wil Vlaanderen nog meer inzetten op walstroom. Schepen laten nu vaak hun motoren draaien terwijl ze liggen aangemeerd, om elektriciteit te produceren. In de toekomst zullen de schepen stroom moeten halen uit een stopcontact. De regering bekijkt of dat kan worden opgelegd met een investeringsaftrek of met verlaagde belastingen. De regering wil het ontwerp van voorkeursbesluit nog voor de verkiezingen goedkeuren. De volgende Vlaamse regering kan dan in het najaar de definitieve beslissing nemen.