Op 22 maart was het de Europese dag van de hoffelijkheid in het verkeer. Maar in Brussel is die ver te zoeken. In 2017 behandelde de grootste Brusselse politiezone 89 klachten rond verkeersagressie. In 2018 steeg dit aantal naar 108, al dienen slachtoffers vaak geen klacht in. De problematiek valt moeilijk in kaart te brengen. Zo houdt de politiezone Brussel-Noord geen specifieke statistieken rond verkeersagressie bij.

Brussels staatssecretaris van Verkeersveiligheid Bianca Debaets (CD&V) ontkent het probleem niet: 'Die verkeersagressie zien we ook in de cijfers van het Vias, het vroegere Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid.' Volgens deze cijfers verklaart 48 procent van de Vlamingen het slachtoffer te zijn van agressiviteit in het verkeer tegenover 67 procent van de Walen en zelfs 72 procent van de Brusselaars. Mobiliteitsdeskundige Kris Peeters wijt de stijging vooral aan de toename van de verschillende transportmodi in de hoofdstad. 'Er zijn driemaal meer fietsers dan vier jaar geleden en er komen altijd meer auto's bij. Ook het openbaar vervoer is uitgebreid', zegt Peeters. Aan die evolutie is de openbare weg amper aangepast. 'Daardoor creëer je conflicten. Elke weggebruiker strijdt om zijn plek in het verkeer.' De staatssecretaris geeft toe dat de verkeersinfrastructuur soms te onduidelijk is. 'Dat kan verkeersagressie uitlokken.' Bovendien scheelt er volgens Debaets ook heel wat aan het gedrag van sommige autobestuurders die zich als wegpiraten gedragen. Kris Peeters erkent dit. 'Bij ons kan zelfs de grootste idioot zijn rijbewijs halen. Terwijl we niet beseffen dat de auto een moordwapen is.'

Het idee dat je met de auto overal snel kan geraken is een utopie. Doordat de verwachtingen niet meer overeenstemmen met de realiteit veroorzaak je frustraties.

Kris Peeters

Op het Liedtsplein in Schaarbeek, werd interieurarchitect Kjell Keymolen slachtoffer van verkeersagressie toen hij een fout geparkeerde autobestuurder aansprak. 'Plots stapte hij uit de auto, liep naar zijn koffer en haalde er een grote moersleutel uit. Ik heb gerend voor mijn leven. De man stapte terug in zijn auto en achtervolgde me', getuigt Kjell. 'Gelukkig kon ik me verstoppen achter een geparkeerde wagen. De volgende dag wilde ik een klacht indienen bij de politie, maar aangezien ik niet fysiek was aangevallen konden ze niets voor me doen.' Kris Peeters: 'De politie gaat hier te licht over. Als je een klacht indient, wordt die vaak geseponeerd. Er is te weinig controle. Dit is vooral in het nadeel van de fietser en de voetganger.' Daarom raadt staatssecretaris Debaets aan om altijd een klacht in te dienen in geval van verkeersagressie. 'We proberen het probleem zelf te bestrijden met fietsbrigades. Daarin heeft het Gewest 1,2 miljoen euro geïnvesteerd.'

Voor meer verkeersveiligheid moet de macht van Koning Auto worden ingeperkt, vindt Peeters. 'Er zijn meer files en er is meer parkeerdruk. Het idee dat je met de auto overal snel kan geraken is een utopie. Doordat de verwachtingen niet meer overeenstemmen met de realiteit veroorzaak je frustraties. Auto's moeten minder agressief ontworpen worden, zodat ze zich gemakkelijker kunnen aanpassen aan andere weggebruikers.' De EU kan daarbij helpen. Die wil wagens verplicht uitrusten met een snelheidsassistentiesysteem. 'Daardoor zou je niet sneller kunnen rijden dan de maximumsnelheid. Wat je niet kan doen, lokt ook geen gevaarlijk rijgedrag uit.'

Margot Floru, Kevin Van den Panhuyzen en Chloë Vanmarsenille schreven dit artikel dat aanvankelijk verscheen bij Erasmix.