In oktober 2019 onthulden Knack en Le Soir dat de Antwerpse haven voor Saudi-Arabië een belangrijke doorvoerplek is voor explosieven. Alleen al in 2018 legden Saudische schepen er aan met 95 ton wapenpatronen, rookzwak buskruit en brandmunitie aan boord.
...

In oktober 2019 onthulden Knack en Le Soir dat de Antwerpse haven voor Saudi-Arabië een belangrijke doorvoerplek is voor explosieven. Alleen al in 2018 legden Saudische schepen er aan met 95 ton wapenpatronen, rookzwak buskruit en brandmunitie aan boord. De dienst Controle Strategische Goederen van de Vlaamse overheid, bevoegd voor doorvoerlicenties voor wapens en munitie, bleek daarvan niet op de hoogte. De rederij, de douane en andere controle-instanties hadden de dienst niet geïnformeerd over de wapendoorvoer. 'Het is duidelijk dat hier in dit geval de reder en ook de douane in gebreke zijn gebleven. Die hadden de controleorganisatie moeten inlichten', reageerde Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) in het Vlaams parlement op het Knack-artikel. Vlaams parlementslid Annick Lambrecht (SP.A) kaartte dinsdag de kwestie opnieuw aan in het Vlaams parlement. 'De dienst Controle Strategische Goederen werkt momenteel aan een richtlijn voor de relevante actoren om bij de mogelijke aanwezigheid van defensiegerelateerde producten de informatie over de bestemming en de bestemmeling te verifiëren en een eerste check uit te voeren', antwoordde Jambon. 'Met relevante actoren bedoel ik in de eerste plaats de partijen die effectief bij de voorgenomen transitoperatie betrokken zijn (zoals rederijen en scheepsagenten, nvdr). Volgens het decreet hebben zij een meldingsplicht bij het redelijk vermoeden dat een of meer van de opgelijste gevallen van transitvergunningsplicht van toepassing is. De richtlijn van de dienst Controle Strategische Goederen zal helpen die plicht te concretiseren.'De meldingsplicht geldt niet, aldus Jambon, voor het havenbedrijf en de douane. Jambon: 'Maar dat betekent niet dat we zo'n actor niet kunnen samenwerken of dat we geen afspraken over informatiedeling kunnen maken. Dat gebeurt al, en we willen dat nog verder uitbouwen.'Saudi-Arabië is al sinds 2015 betrokken bij de oorlog in Jemen. Moeten rederijen voortaan élke doorvoer naar landen verwikkeld in gewapende conflicten signaleren aan de Vlaamse overheid? 'Louter bij een gewapend conflict te zijn betrokken, triggert, voor alle duidelijkheid, op zich de transitvergunning niet', aldus Jambon. 'Het is wel een specifieke situatie waarin we redelijkerwijze de relevante actoren kunnen aanmanen om de dienst Controle Strategische Goederen te contacteren met het oog op een beoordeling op basis van de aangehaalde gevallen.'Zo'n beoordeling is volgens Jambon niet evident: 'Eerst en vooral moet bijkomende informatie worden verkregen om de eventuele defensiegerelateerde producten definitief te identificeren. Vervolgens speelt het concrete eindgebruik een rol in de beoordeling en ook dat is niet altijd even duidelijk te achterhalen.''Ik blijf het moeilijk hebben met het feit dat die decretale meldingsplicht blijkbaar niet bestaat voor havenbedrijven en voor de douane', reageert Vlaams parlementslid Annick Lambrecht. 'Voor de douane kan ik daar inkomen, maar havenbedrijven zijn toch commerciële bedrijven. Het zou opnieuw moeten worden overwogen of dat ook niet onder deze categorie valt. Wij zullen dit in de toekomst zeker verder opvolgen. Ik meen te begrijpen dat wij wat betreft streng optreden op één lijn staan.'