Patenttrollen zijn bedrijven die patenten opkopen zonder enige ambitie om ook een product op de markt te brengen. Ze contacteren liever bedrijven die wel bepaalde activiteiten hebben, met de melding dat er een patent op staat. Vervolgens dreigen ze met een rechtszaak die hun activiteiten kan stilleggen. Die rechtszaken zijn bovendien duur en ingewikkeld. Het kost heel wat geld om te laten uitzoeken of een bepaald patent wel van toepassing is. Daarom kiezen bedrijven er vaak voor om royalty's te betalen.

Het fenomeen is ontstaan in de Verenigde Staten. Toen in het begin van de jaren 2000 de internetzeepbel sprong, gingen verschillende techbedrijven failliet en profiteerden anderen ervan om patenten op te kopen. Tussen 2007 en 2017 steeg het aantal rechtszaken rond patenttrollen in Europa jaarlijks met gemiddeld 19 procent. Vooral Duitsland is populair bij patenttrollen. In 2017 ging het daar om 19,5 procent van de zaken rond intellectueel eigendom (IE). In Frankrijk ging het om 4 procent, in Nederland 5,5 procent. Concrete cijfers over België zijn niet bekend.