'Alles staat en valt uiteraard met het budgettaire plaatje', zei kersvers minister-president Jan Jambon vorige week in zijn regeerverklaring. Na enkele dagen getouwtrek met het parlement liggen ze er nu, de begrotingscijfers van de nieuwe Vlaamse regering. Dat de Vlaamse regering voor 1,65 miljard extra investeringen plant, was al bekend.

Nu wordt ook duidelijk dat de regering-Jambon voor ruim 2,2 miljard euro besparingen wil doorvoeren. Het verschil tussen beide cijfers komt omdat er nog een gat in de begroting moest weggewerkt worden. Waar de Vlaamse regering in wil investeren, raakte de afgelopen week al grotendeels bekend. Zo gaat er tegen 2024 350 miljoen euro naar de jobbonus voor de laagste inkomens uit arbeid, gaat er 270 miljoen euro extra naar de wachtlijsten voor personen met een handicap, 250 miljoen euro extra naar onderwijs en 250 miljoen euro naar Onderzoek en Ontwikkeling (O&O). Maar tegenover die investeringen staan voor meer dan 2,2 miljard euro aan besparingen.

De grootste hap, meer dan 660 miljoen euro in 2024, moet uit de eigen werking komen. Vooral de niet-indexering van de werkingsmiddelen weegt daarbij door. In 2020 gaat dat 'nog maar' om 44 miljoen euro, maar in 2024 loopt dat op tot ruim 256 miljoen euro. Een generieke knip in de subsidies moet 179 miljoen euro opleveren.

Naast de besparingen op de eigen werking, moet er voor 625 miljoen euro uit fiscale hervormingen komen. Dat gaat dan vooral om de uitdovende woonbonus. In 2020 levert die veelbesproken ingreep nog niks op voor de begroting, maar in 2024 gaat het om een bedrag van bijna 328 miljoen euro. De compenserende verlaging van de registratierechten van 7 naar 6 procent kost dan weer 140 miljoen euro. Daarnaast moeten 'milderende groeipaden' bijna 380 miljoen euro opleveren. Dat gaat dan onder meer om 100 miljoen euro besparingen in het secundair onderwijs en de niet-indexering in de kinderbijslag. Die laatste ingreep moet in 2024 107 miljoen euro opleveren. De winst wordt daarbij vooral geboekt door de leeftijdstoeslagen en het bedrag vanaf het derde kind vijf jaar lang niet te indexeren.

Nog opvallend: de regering wil het met 1.440 ambtenaren minder doen. De vorige regering bouwde het ambtenarenbestand al af met 1.950 koppen. Is een bijkomende afbouw van 1.440 wel haalbaar? Volgens minister Diependaele zal de afbouw gebeuren op basis van 'objectieve parameters', dus niet met de kaasschaaf. Diependaele denkt onder meer aan de (federale) ambtenaren die zijn overgekomen met de zesde staatshervorming en aan de ambtenaren die zijn overgeheveld na de overname van provinciale taken. 'Daar zijn efficiëntiewinsten te halen', klnkt het. Volgens minister-president Jambon is de afbouwoefening ook voorbereid in samenspraak met de top van de administratie.

Tot slot is een reeks zogenaamde 'punctuele maatregelen' goed voor 600 miljoen euro besparingen. Dat gaat dan bijvoorbeeld om de hervorming van het doelgroepenbeleid en meer bepaald het optrekken van de vrijstelling van de werkgeversbijdragen van 55 naar 58 jaar. Die hervorming moet (samen met de verstrenging van de toegang tot loopbaancheques) 226 miljoen euro opleveren in 2024. Andere punctuele ingrepen zijn de verhoging van de kilometerheffing voor zware vrachtwagens (63 miljoen euro) besparingen bij het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (41,6 miljoen euro), een knip in de subsidies bij Economie (73 miljoen euro) en besparingen bij de pedagogische begeleidingsdiensten en CLB's (11 miljoen euro).