Kernkabinet buigt zich over pensioenen en expertenrapport

Alexander De Croo in de Kamer op 23 juni 2022. © Belga

Het kernkabinet komt maandag om 18.30 uur opnieuw bijeen. Op de agenda staan de voortzetting van het debat over de pensioenhervorming en het rapport van de expertencommissie over koopkracht en competitiviteit, dat de gouverneur van de Nationale Bank, Pierre Wunsch, komt voorstellen.

De topministers van de federale regering zaten zaterdag nog enkele uren bijeen om het pensioendossier verder onder de loep te nemen. Het pakket bevat vier maatregelen: de pensioenbonus, het deeltijds pensioen, de toegang tot het minimumpensioen en betere rechten voor vrouwen. Maandag vindt nog een vergadering plaats tussen de kabinetten. De deadline om het dossier af te kloppen ligt op 21 juli, wanneer het zomerreces ingaat.

Ook NBB-topman Wunsch komt langs bij de kern. Hij komt het eindverslag voorstellen van de werkgroep die door de regering werd gevraagd aanbevelingen en pistes uit te werken om de inflatie en de economische uitdagingen als gevolg van de oorlog in Oekraïne het hoofd te bieden. De grote lijnen lekten maandag al uit via Le Soir.

Nogal wat maatregelen slaan op energie, wat niet geheel als een verrassing komt. Zo pleiten de experten voor actieplannen voor wanneer er crisissen ontstaan. Voorbeelden van maatregelen in die plannen zijn de beperking van de maximumsnelheid tot 100 km/u, autoloze zondagen of de thermostaat een paar graadjes lager zetten in openbare gebouwen. Ook het promoten van telewerk of openbaar vervoer behoren tot de mogelijkheden.

Structurele maatregelen zijn voor de experten ook welkom. Dat kan door tankkaarten niet meer te laten gelden voor privéverplaatsingen, of door de inspanningen op het vlak van isolatie van sociale woningen of woningen van mensen met een bescheiden inkomen op te krikken.

De experten stellen vast dat een groep personen steun krijgt omdat ze een erg laag inkomen hebben, terwijl anderen de crisis doorstaan omdat ze nu eenmaal een hoger loon hebben. Maar tussen beide zit een groep die erg lijdt onder de hogere prijzen.

De experten distantiëren zich deels van maatregelen zoals veralgemeende btw-verlagingen of de uitbreiding van het sociaal tarief. Die zijn duur voor de openbare financiën en grijpen niet in in het verbruik. In de plaats daarvan schuiven de experten energiecheques naar voren, die gelinkt zijn aan het inkomen. Een andere maatregel slaat op de snellere aanpassing van de belastingschalen – een discussie die onlangs nog de kop opstak. Los van de vragen die ze stelt bij de btw-verlaging voor gas en elektriciteit, geeft de expertengroep wel aan dat die de gezinnen snel ademruimte heeft geboden. Daarom mag de btw pas terug omhoog wanneer de prijzen met minstens 20 procent dalen. Maar als die beslissing valt, moet er een minimum aan vrijgesteld verbruik behouden blijven. Dat kan via de accijnzen en door de leesbaarheid van de factuur te verbeteren. 

De experten stellen ook vast dat de marges van de energiesector sterk stijgen, terwijl de prijzen voor gas en elektriciteit ook voor hen toenemen. Ze bevelen aan de leveranciers mistens een vast en een variabel contract te laten voorstellen, terwijl die vaste contracten nu zeldzaam geworden zijn.

Nog een voorstel is een systeem van economische werkloosheid voor het geval dat de prijzen zo hoog oplopen dat bedrijven in hun voortbestaan worden bedreigd als ze blijven produceren. Het rapport herhaalt dat jobcreatie de beste bescherming van de koopkracht is. Alle regeringen van ons land mikken op een werkzaamheidsgraad van 80 procent tegen 2030. Om dat doel te halen, is er nood aan nieuwe maatregelen om de endemische zwakheden van de Belgische arbeidsmarkt aan te pakken, luidt het.

De regering had ook gevraagd het systeem van automatische indexaanpassing van de lonen te bestuderen om te voorkomen dat die de concurrentiekracht van onze ondernemingen niet zou schaden. Door de hoge inflatie zijn de lonen bij ons immers forser gestegen dan in onze buurlanden. Het gewicht van energie zou anders kunnen worden berekend in de index, of je zou die index kunnen moduleren volgens de persoonlijke situatie van de loontrekkende.

Tot slot zien de experten ruimte om bepaalde neveneffecten in de fiscaliteit van de energiebedrijven aan te pakken.

Partner Content