Voor de gunning van overheidsopdrachten gelden nochtans strikte regels, gebaseerd op Europese regelgeving. Maar desondanks zijn er grote verschillen tussen de Belgische situatie en die in de buurlanden.

'In ons land gunnen we een kwart (24 procent) van de overheidsopdrachten aan buitenlandse bedrijven, terwijl het Europese gemiddelde maar 4 procent bedraagt. Kijken we daarnaast verder naar de indirecte toewijzing, dan stroomt zelfs 42 procent van de overheidsaankopen naar het buitenland, daar waar dit in landen als Nederland of Duitsland slechts 21 procent en 14 procent is', klaagt Agoria aan. De werkgeversorganisatie roept samen met de christelijke, socialistische en liberale vakbond op tot een meer 'holistisch' industrieel beleid.

'We hebben ons laten inspireren door de wetgeving rond openbare aanbesteding in de buurlanden', legt Marc Lambotte, CEO van Agoria uit. Hij verwijst onder meer naar de 'Molière-regel' in Frankrijk, waarbij bepaald is dat werknemers die een aanbesteding uitvoeren voldoende de lokale taal moeten spreken. Dergelijke eis is volgens hem ook verdedigbaar, om de veiligheid op de werf te garanderen. Een ander voorbeeld, dat in Nederland wordt toegepast, is niet alleen rekening houden met de prijs van een offerte, maar ook bijvoorbeeld met de maatschappelijke impact, of de impact op het klimaat.

De sociale partners hebben in totaal zo'n 20 voorstellen geformuleerd. Daarbij ook de vraag tot meer transparantie en een betere monitoring van overheidsopdrachten. De deelname van kmo's en start-ups zou dan weer gestimuleerd kunnen worden door overheidsopdrachten oordeelkundig op te splitsen in percelen die overeenstemmen met de reële capaciteiten van ondernemingen. Tijdens de uitvoeringsfase vragen de sociale partners controle op de naleving van de betaling van onderaannemers, om oneerlijke concurrentie te bestrijden.

Overheidsopdrachten vertegenwoordigen ongeveer 14 procent van het bbp van de EU, goed voor 2.000 miljard euro per jaar op het grondgebied van de Unie. 'Het gaat dus om een win-win, zowel vanuit het standpunt van de aanbestedende overheden als vanuit het standpunt van de ondernemingen, de werknemers en zelfs de burgers', klinkt het.