'Er zijn twee soorten mensen. Eén: degenen die op tv naar Glastonbury (een groot Brits muziekfestival, nvdr) kijken alsof het een horrorfilm is. Van onder een plaid gluren ze naar de modderhel, met een zucht van verlichting dat ze er niet bij zijn. Blij dat ze in de sofa hangen, en niet daar zijn - tussen de duizenden luidruchtige, dronken mensen met een volle blaas en vet haar. Twee: de mensen die graag naar Glastonbury gaan.' Het zal u wellicht niet verbazen dat Jessica Pan, de Amerikaanse journaliste die haar dagen slijt in Londen, tot de eerste categorie behoort: ze is al haar hele leven introvert én verlegen. Pan leerde ermee omgaan en vond allerlei strategieën die daarbij helpen. Oogcontact vermijden om niet te worden aangesproken ('een techniek die ik "dode robotogen" noem'). Of een truc voor gevorderden: 'Doen alsof je de taal niet spreekt wanneer iemand tegen je begint te kletsen in een kroeg.' Sinds Pan de bestseller Stil van Susan Cain las - net als miljoenen anderen - begon ze te beseffen dat introvertie geen handicap is maar een kracht.

© Bart Schoofs

Eind goed, al goed, zou u denken. Tot Pan werkloos werd en haar beste vrienden verhuisden. Ineens voelde ze zich eenzaam en besloot ze dat er iets moest veranderen. Ze zou proberen om een jaar lang te leven als 'extravert gezelligheidsmens'. En daar schreef ze een boek over: Sorry dat ik te laat ben, maar ik wilde niet komen (Uitgeverij Lev). Spoiler alert: na een jaar is Pan nog altijd een introvert, maar wel eentje met meer levenswijsheid. Dat praten met onbekenden best leuk kan zijn, om maar iets te noemen. Dat is overigens ook wetenschappelijk bewezen. De Amerikaanse onderzoekster Sonja Lyubomirsky (Universiteit van Californië) gaf een groep proefpersonen de opdracht om zich één week te gedragen als een extravert en één week als een introvert. Na de extraverte week gaven ze aan meer positieve gevoelens te hebben dan na de introverte week. Tot zover de conclusie van de studie. Maar de populaire media distilleerden hieruit een hapklaar advies voor alle introverten: probeer je zo extravert mogelijk te gedragen, het zal je in één klap gelukkiger maken.

Uit je comfortzone

Dat extraverte mensen gemiddeld gezien meer positieve gevoelens ervaren, blijkt uit heel wat onderzoeken, vertelt psychologieprofessor Peter Kuppens (KU Leuven). 'Maar wat opvalt, is dat er een veel minder sterk verband is met negatieve emoties. Introverte mensen zijn dus niet per se ongelukkiger. Het grote verschil is dat extraverte mensen vaker in omgevingen vertoeven waar ze positief gestimuleerd worden. Als ze op een druk feestje in het middelpunt van de belangstelling staan, stapelen de positieve emoties zich op. Iemand met een introvertere persoonlijkheid, die het liefst thuis een boek leest, krijgt minder aandacht maar mist die ook niet. Vergelijk het met iemand die héél graag chocolade eet. Laat die persoon los in een pralinewinkel, en hij zal zich de hele tijd fantastisch voelen. Voor iemand die geen chocolade lust, is daar niets aan.'

© Bart Schoofs

In het onderzoek van Lyubomirsky werd trouwens niet specifiek met introverte mensen gewerkt, maar met willekeurige proefpersonen, legt Kuppens uit. 'Die moesten zich één week introvert gedragen en vervolgens één week extravert, al werden daar wel "neutrale termen" voor gebruikt, à la "spontaan" en "assertief" versus "stil" en "gereserveerd". Tijdens de extraverte week waren er meer leuke ervaringen - dat spreekt voor zich - en dus ook meer positieve emoties. Maar die werden vooral opgetekend bij mensen "die vinden dat zulke ervaringen goed bij hen passen". Je kunt wel raden dat dat vooral mensen met een extraverte persoonlijkheid zijn.'

Het kan zeker geen kwaad om af en toe uit je comfortzone te stappen, benadrukt Kuppens. Maar dat is iets wat introverte mensen uit zichzelf al geregeld doen. 'Iedereen moet weleens een presentatie geven op het werk, of een vreemde aanspreken. De meeste introverte mensen slagen daar prima in. Meer nog: we weten uit onderzoek dat mensen niet "vastzitten" in hun persoonlijkheid. Wie gemiddeld introvert is, gedraagt zich bij momenten extraverter dan wie gemiddeld in de extraverte hoek zit. Maar je hoeft je persoonlijkheid heus niet te veranderen om gelukkiger te worden. Introverte mensen hebben vaak heel diepgaande sociale contacten, ze vertoeven gewoon minder graag in grote groepen. En daar is niets mis mee.'

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.