Van Europa moet België ­tegen 2023 concurrentie toelaten op het spoor. In het voorstel van N-VA blijft de overheid meerderheidsaandeelhouder, naar het voorbeeld van Proximus en Bpost. Daarnaast wil N-VA van het vervoersplan én het beheer van de stations een regionale bevoegdheid maken. Van de ­partijen die nog in de running zijn voor een ­federale regeringsvorming, zijn PS en SP.A ­tegen privatisering, Open VLD is wél voorstander van de ­inbreng van een privéaandeelhouder.

'SP.A verzet zich tegen de uitverkoop van de NMBS aan een private partner. De ervaring in het Verenigd Koninkrijk - het enige land in de Europese Unie waar het spoor volledig geprivatiseerd is - leert dat dit leidt tot minder dienstverlening en hogere ticketprijzen', zegt Kamerlid Joris Vandenbroucke. Hij hekelt dat de regering-Michel vijf jaar heeft verloren om de NMBS te moderniseren en klaar te maken voor de toekomst. 'SP.A staat klaar om werk te maken van een performanter spoorbedrijf, maar van een uitverkoop kan geen sprake zijn', benadrukt Vandenbroucke.

Ook Groen verzet zich tegen privatiseren. Dat zou leiden tot duurdere tickets en slechtere dienstverlening, vreest Kamerlid Kim Buyst. De partij wil daarentegen meer investeren in het openbaar vervoer en wil ook de piste van een tweede Noord-Zuidas onderzoeken, waarvan sprake is in een document van spoornetbeheerder Infrabel. 'Langer niets doen is geen optie meer. Er moet een oplossing komen voor de drukke Noord-Zuidas. Zeker als we het spoorverkeer willen doen groeien en mobiliteitsknoop willen ontwarren. Uit een studie is gebleken dat er meerdere mogelijkheden zijn om Noord-Zuidas aan te pakken. Groen opent graag de dialoog met Infrabel in de bevoegde Kamercommissie over hun visie en plannen', aldus Buyst.

N-VA is op zich niet tegen het plan, maar vraagt zich af of het de beste piste is wanneer de kosten tegen de baten worden afgewogen. Kamerlid Tomas Roggeman wijst erop dat in het verleden al opties op tafel hebben gelegen als alternatief voor de Noord-Zuidas. Ook rijst de vraag of de kadans op die as niet kan worden verhoogd. Mocht er toch een nieuwe spoortunnel komen, dan zal dat zware investeringen vergen, gaat Roggeman voort. Hij verwijst naar een studie van Infrabel uit 2012, waarin sprake was van een bedrag tussen 3,6 en 5,2 miljard euro.

'Een capaciteitsverhoging kan je realiseren met zowel de infrastructuur als met de exploitatie ervan. Het zou logisch zijn dat beide grote spoorbedrijven gezamenlijk overleggen over de mogelijkheden. De minister van Mobiliteit kan daarin een initiatief nemen', vindt Roggeman. Op het kabinet van ontslagnemend minister van Mobiliteit François Bellot (MR) noemt men het logisch dat Infrabel studies en onderzoeken uitvoert rond het treinverkeer, maar wil men verder geen commentaar kwijt.