Langzaamaan dreigt de chaos in de coronacrisis groter te worden. Dan gaat het niet alleen over de vraag of mensen 'hun lief' nog mogen opzoeken. Dat mocht eerst wel (volgens het crisiscentrum en Jan Jambon) en dan weer niet (Marc Van Ranst) en dan weer wel, en dan weer niet. De babylonische discussie zal niet meer dan een voetnoot blijven bij een verder degelijk parcours van de woordvoerders van het coronabewind. Maar als het geen tragische tijden waren, dan had je van een deurenkomedie kunnen spreken.
...

Langzaamaan dreigt de chaos in de coronacrisis groter te worden. Dan gaat het niet alleen over de vraag of mensen 'hun lief' nog mogen opzoeken. Dat mocht eerst wel (volgens het crisiscentrum en Jan Jambon) en dan weer niet (Marc Van Ranst) en dan weer wel, en dan weer niet. De babylonische discussie zal niet meer dan een voetnoot blijven bij een verder degelijk parcours van de woordvoerders van het coronabewind. Maar als het geen tragische tijden waren, dan had je van een deurenkomedie kunnen spreken. Een soortgelijke onduidelijkheid dook op in de woordenwisseling tussen minister van Volksgezondheid Maggie De Block en professor microbiologie Herman Goossens. De Block vond dat mensen die al veertig jaar samen slapen bij een besmetting nu niet in een apart bed hoefden te gaan liggen. Goossens, daarentegen, wees op de hoge besmettelijkheid en raadde samen slapen af. Dat is al een belangrijkere kwestie. Je zal vandaag maar een zeventigjarige vrouw zijn die haar man, een covid-19- patiënt op risicoleeftijd, zo goed mogelijk wil verzorgen. De facto moet die vrouw het nu zelf maar uitzoeken. Het is verstandig om zo veel mogelijk met één stem te spreken. Zelfs voor 'kleine' maatregelen - nu ja, is het inperken van bewegingsvrijheid een kleine maatregel? - is duidelijkheid cruciaal. N-VA-voorzitter Bart De Wever had er al, meer dan een week geleden, terecht voor gewaarschuwd: als de maatregelen niet helder zijn, dan ondergraaf je hun draagvlak, of ze nu klein of groot zijn. Die helderheid wil niet zeggen dat er niet gediscussieerd kan worden - het eerste is zelfs een voorwaarde voor het laatste. 'De terugkeer van het debat' kopte het Duitse weekblad Der Spiegel vorige week, en dat was geen dag te vroeg. In de lichte paniek na de uitbraak van het virus leek het een aantal dagen lang of de burgers zelf niet meer mochten, konden of wilden nadenken. Die tijd van verdoving ligt gelukkig achter ons. Maar precies om een goede discussie te voeren, hebben we transparante maatregelen nodig. De vraag is eenvoudig, kortom: kunnen we alstublieft de communicatie weer een beetje stroomlijnen? Tegelijk mag er over andere ontwikkelingen wat méér gecommuniceerd worden. Te weinig aandacht kregen de eerste kleine berichtjes van een kleine twee weken terug over de woonzorgcentra. Terwijl de beschikbare capaciteit op Intensieve Zorg dagelijks werd aangeduid op een curve, bleven covid-19-patiënten in woonzorgcentra bij bosjes doodgaan. Het was Paul Cappelier, voorzitter van de federatie van de zorgkundigen, die afgelopen zaterdag op Knack.be alarm sloeg: 'Het personeel in de woonzorgcentra is doodsbang.' Veel bewoners zijn dat niet minder. Ondertussen begint het bij iedereen door te dringen dat het echte drama zich daar aan het afspelen is. Op een heel ander niveau was er zorgwekkend weinig aandacht voor de macht die de staat naar zich toetrekt. In een opiniestuk op Knack.be wezen de voormalige Kamerleden Hendrik Vuye en Veerle Wouters op het gebrek aan checks and balances in de volmachtenwet die de Kamer heeft aangenomen om de regering-Wilmès II meer armslag te geven: 'Alle klassieke controlemomenten worden uitgeschakeld.' Die zijn nochtans essentieel bij zo'n uitbreiding van de bevoegdheden. Hetzelfde geldt voor de trackingtechnologie per smartphone die al is uitgerold, en wellicht zal worden uitgebreid. Ook daar: vrijwel geen debat. David Stevens, de voorzitter van de Gegevensbeschermingsautoriteit, zegt verderop in dit blad dat hij hoopt dat de inbreuken op de privacy niet verder hoeven te gaan dan vandaag al het geval is. Want de gsm als elektronische enkelband: het is plots geen onmogelijkheid meer. Misschien nog het meest veronachtzaamde verhaal gaat recht naar de kern van de zaak. Een van de eerste verhalen die Knack-bioloog Dirk Draulans over het coronavirus schreef ging over zoönosen: ziekten die van dieren op mensen overspringen. Nogal wat internationale experts zijn ervan overtuigd dat ook dit ellendige SARS-CoV-2-virus afkomstig is van dieren, mogelijk van een vleermuis. Het is duidelijk dat we de laatste decennia veel te diep in de habitat van dieren zijn doorgedrongen en dat we in de toekomst dus meer van die ellendige virusaanvallen mogen verwachten. Of zouden we toch meer respect kunnen opbouwen voor de natuur? Nu echt minder vlees gaan eten misschien? Onze eigen relatie met onze omgeving fundamenteel herdenken? Alles wijst erop dat we dat nu echt moeten gaan doen. Weinig wijst erop dat het ook zal gebeuren.