In het kantoor van Karel Anthonissen, gewestelijk directeur van de Bijzondere Belastinginspectie (BBI), hangt een opmerkelijk object aan de muur: een schaar, nog in de verpakking. Het merk van de schaar verklaart alles: Optima. Jarenlang achtervolgde Anthonissen de gelijknamige Gentse vastgoed- en financiële groep en zijn topman Jeroen Piqueur voor grootschalige belastingfraude. Vorige week werd Piqueur definitief veroordeeld tot vier maanden effectieve gevangenisstraf.
...

In het kantoor van Karel Anthonissen, gewestelijk directeur van de Bijzondere Belastinginspectie (BBI), hangt een opmerkelijk object aan de muur: een schaar, nog in de verpakking. Het merk van de schaar verklaart alles: Optima. Jarenlang achtervolgde Anthonissen de gelijknamige Gentse vastgoed- en financiële groep en zijn topman Jeroen Piqueur voor grootschalige belastingfraude. Vorige week werd Piqueur definitief veroordeeld tot vier maanden effectieve gevangenisstraf. Drie jaar geleden haalde Jeroen Piqueur geregeld de frontpagina's van de kranten. Hij was de omstreden oprichter en voornaamste aandeelhouder van Optima, dat voor gefortuneerden financiële plannen opstelde en actief was als vastgoedmakelaar en bankier. Daarbij deden heel wat verhalen de ronde over zwart geld, logeconnecties, graaicultuur, belangenvermenging enzovoort. Er vielen namen van politici als Geert Versnick (Open VLD), oud-minister Luc Van den Bossche en oud-burgemeester Daniël Termont (beiden SP.A). Dat Piqueur graag zijn rijkdom etaleerde, maakte alles nog pikanter. Nadat zijn Rolls-Royce Phantom bij de val van Optima door de curatoren in beslag was genomen, liet hij zich rondrijden in een Bentley. In een exclusief gesprek met Knack in de zomer van 2016 ontkende Piqueur in alle toonaarden de verhalen over zwart geld en witwassen via Optima. 'Er heeft nooit iemand zwart geld witgewassen via Optima. Dat kan ik garanderen op het hoofd van mijn twee kleinkinderen.' Enkele maanden later getuigden ex-werknemers van Optima ook in Knack hoe zij op 12 maart 2011 alle bewijsstukken van zwart geld tijdens een grote schoonmaak in de Optima-kantoren moesten vernietigen. De reactie van zo'n ex-werknemer op Piqueurs uitspraak was droog: 'Arme kleinkinderen.' Vorig jaar werd Piqueur voor het Gentse hof van beroep veroordeeld tot vier maanden effectieve celstraf. Hij kreeg ook een geldboete van 1,5 miljoen euro opgelegd en een verbeurdverklaring van 2,3 miljoen euro. Piqueur trok naar het Hof van Cassatie, maar dat bevestigde het verdict en was hard: Piqueur had 'met bedrieglijke intentie ervoor geopteerd om ontoelaatbaar en strafwaardig fiscaal frauduleus gedrag aan de dag te leggen'. Het Hof oordeelde dat hij 'duidelijk werd gedreven door de bedrieglijke intentie zichzelf te verrijken en er evenzeer bedrieglijk intentioneel voor lief bijnam de fiscale openbare orde te schaden en de maatschappij te bruuskeren door categoriek te weigeren de door hem verschuldigde fiscale lasten te dragen.' Begin dit jaar werd Piqueur al persoonlijk failliet verklaard. Er werd van hem meer dan 30 miljoen euro gevorderd, onder meer door de curatoren van Optima Bank. Ook zijn zoon Ruben Piqueur werd failliet verklaard, net zoals Imaco, de vennootschap die zijn kunst, villa's en andere bezittingen beheert. Tegen die beslissing ging Piqueur in beroep. Piqueur is dus definitief veroordeeld voor grootschalige fiscale fraude, maar de veroordeling tot vier maanden cel betekent niet dat hij achter de tralies moet. Omdat er in onze gevangenissen te weinig plaats is, worden celstraffen onder de zes maanden niet uitgevoerd. Fiscale fraudeurs belanden in ons land zelden in de cel, zoals dit Knack enkele weken geleden uit de doeken deed. 'Voor mij moet zo iemand ook niet gaan zitten', zegt Karel Anthonissen. 'Als zo'n fraudeur zijn belastingen en boetes betaalt, overvalt mij een zekere mildheid.' Piqueur wordt momenteel gepluimd. Heel wat van zijn bezittingen zijn al openbaar verkocht, zoals enkele villa's en woningen, het luxejacht Rubeccan, de Rolls-Royce Phantom, zijn Aston Martin DB2 uit 1957, en zelfs zijn golfkar uit Knokke. De vroegere hoofdzetel van Optima Bank, het historische stadspaleis Lousbergs-de Hemptinne aan de Gentse Keizer Karelstraat, staat nu te koop bij makelaar Engel & Völkers. De speurders zijn er vrij zeker van dat Piqueur geen verborgen spaarpotje heeft. Volgens sommigen zou hij nog occasionele inkomsten hebben uit adviezen aan vermogende families. Of dat alles potentiële fraudeurs zal afschrikken? Feit is dat er geen duidelijkheid is over de hoogte van de boetes. 'Als daar meer transparantie over zou zijn, en als de boetes hoog genoeg zijn, zou dat kunnen werken', zegt fiscaal expert Michel Maus. Ook Karel Anthonissen vindt het afschrikkingseffect vandaag te klein: 'Als morgen de parketten makkelijker zouden kunnen binnenvallen en mensen ondervragen, zouden fraudeurs zich misschien wél vooraf bedenken.' En wat er nu met die Optima-schaar moet gebeuren? 'Die neem ik mee naar huis als ik straks met pensioen ga'.