Vrije Tribune
Vrije Tribune
Hier geven we een forum aan columnisten en gastbloggers
Opinie

12/10/18 om 14:13 - Bijgewerkt om 15:12

'Je best doen is niet voldoende om uit de armoede te raken. Of je op het juiste spoor blijft, hangt nog te vaak af van details'

'Werk maken van gelijke kansen, dat begint bij de wieg', schrijft Kenneth Vermeulen (SP.A). 'Symptoombestrijding alleen zal niet volstaan.'

'Je best doen is niet voldoende om uit de armoede te raken. Of je op het juiste spoor blijft, hangt nog te vaak af van details'

© iStock

Ik groeide op in een arbeidersgezin met 3 kinderen. Mijn moeder was conciërge in een basisschool, mijn vader vrachtwagenchauffeur. Thuis hadden we het niet breed, neen, maar we kwamen ook lang niets tekort. Tot ik 12 werd en mijn ouders uit elkaar gingen. Kan gebeuren uiteraard, ik ben niet het enige kind van gescheiden ouders. Maar die gebeurtenis had wel een enorme impact op mijn jeugdjaren. In één klap was ik 5 jaar ouder omdat ik als jonge gast geconfronteerd werd met een andere realiteit. Een realiteit waar je rondom jou kijkt en ziet dat je niet dezelfde kansen krijgt als vele anderen van jouw leeftijd. Een realiteit waarin je merkt en voelt dat niet iedereen je op gelijke voet behandelt.

Delen

Je best doen is niet voldoende om uit de armoede te raken. Of je op het juiste spoor blijft, hangt nog te vaak af van details.

Het maakte mijn wilskracht en vastberadenheid om er iets van te maken des te groter. In mijn vrienden- en familiekring was studeren hoogst uitzonderlijk. Iedereen rondom mij keek dan ook verrast op. 'Studeren, seriously?' Een groot deel van mijn studie en mijn kot betaalde ik zelf dankzij een lening van de universiteit en door bij te klussen in het weekend. Het kostte mij héél veel moeite, maar uiteindelijk zwaaide ik af als maatschappelijk werker en criminoloog. Vandaag werk ik en heb ik en woon ik samen met mijn lief. Ik ben trots, maar tegelijkertijd ook zeer dankbaar dat ik in dit land mijn droom kon najagen. Vandaag kan ik zelf familie en vrienden helpen in lastige tijden, kan ik zelf het goede voorbeeld geven en zeggen: 'Zie je wel, het kan.'

Maar het moet gezegd, het hangt nog te veel af van details. Details die beslissen of je al dan niet op het juiste spoor blijft. Vandaag wellicht nog meer dan in mijn tijd. Rondom mij heb ik zelf kunnen zien dat hard je best doen soms gewoon niet volstaat. Dat muren gewoon blijven staan, hoe hard je ook beukt. En dan vraag ik me af of het niet gewoon een beetje makkelijker kan? Vooral voor die jongeren die in dezelfde situatie moeten opgroeien als ik 20 jaar terug.

Delen

De nieuwe technologie maakt heel wat mogelijk, maar ook de uitdagingen worden groter, niet kleiner.

In het nieuws hoor je dat de wereld verandert. De nieuwe technologie maakt heel wat mogelijk, maar ook de uitdagingen worden groter, niet kleiner. Vandaag stel ik vast dat de samenleving verhardt en de economie er vooral een is voor de 'haves'. Wie zijn of haar best doet, maar er niet geraakt, moet gewoon nog harder proberen. Dan ligt het aan jou en niemand anders. Vandaag boeken multinationals recordwinsten, en terwijl ze hun winst wegsluizen danken ze mensen bij trosjes af als diezelfde winstcijfers tegenvallen. 'We moeten herstructureren of besparen', luidt het dan. 'Het kan niet anders'. Hoe vaak hebben we dat niet gehoord de laatste jaren, niet het minst van huidige beleidsmakers. Vergis u niet, er is geld. Veel geld. Voor betaalbaar en toegankelijk onderwijs, zorg, en ja, ook voor een deftig pensioen. Alleen is dat een kwestie van keuzes en prioriteiten, in plaats van telkens weer de verantwoordelijkheid af te schuiven of te toeteren dat het de schuld is van iemand anders.

De voorbije decennia hebben we als samenleving een hele weg afgelegd. Vele goede dingen verwezenlijkt, waardoor bijvoorbeeld ook ik kon studeren. Maar het werk is niet af. Nooit. Als vandaag 1 op 5 kinderen in Vlaanderen opgroeit op in (kans)armoede, vinden we dat allemaal een schande. Zeker als we weten dat het vermogen van de allerrijksten in ons land tussen 2015 en 2017 toegenomen is met maar liefst 33 miljard euro.

Verborgen signalen die op armoede wijzen

Werk maken van gelijke kansen, dat begint bij de wieg. Dat zijn - vaak verborgen - signalen die op armoede wijzen, snel en effectief, aanpakken. Niet met symptoombestrijding zoals een 1 euro- maaltijd. Dat initiatief is misschien lovenswaardig, maar een steen in de rivier verleggen doe je er niet mee. De mama van twee die voltijds werkt en daarom buiten de radar van het OCMW blijft - maar de schoolrekeningen van haar 2 kinderen soms niet kan betalen én zich daarvoor schaamt - zal niet meteen aanschuiven. Dan is er iets structureels aan de hand. En dan moet je dat structureel (proberen) oplossen.

In Kortrijk hebben ze dat begrepen. Daar werken ze intussen met zogenoemde brugfiguren. Die gingen intensief en gericht met haar samenwerken. Ze stelden een profiel op van haar gezin en keken via gespecialiseerde computerprogramma's op welke steun ze recht had. Van studiebeurzen tot goedkopere pampers van de stad of bijna gratis toegang tot sport en cultuur voor haar kinderen. Een nieuwe wereld ging voor hen open. Wat had ik graag zo iemand gehad vroeger, een vertrouwensfiguur die mij wegwijs had gemaakt.

Echt werk maken van gelijke kansen doe je vervolgens ook tijdens de hele schoolloopbaan. De schoolloopbaan van elk kind, zonder onderscheid. De leerplicht verlagen naar 3 jaar lijkt me alvast een goed begin en dan is de discussie die jaarlijks in september opduikt een non-discussie. Uit eigen ervaring weet ik dat waar de lat ligt niet zozeer een issue is, maar wel of de lat voor elk kind op de juiste hoogte ligt. En ja, uiteraard vergt dat meer middelen voor scholen en leerkrachten, zodat zij zich op die kerntaak kunnen toeleggen. Sinds wanneer is daar iets mis mee?

Kenneth Vermeulen is parlementair medewerker voor SP.A in het Vlaams parlement.

Onze partners