Dat hebben Vande Lanotte en Reynders maandag verklaard, nadat ze het eindverslag van hun opdracht bij koning Filip hebben uitgebracht. Dat eindverslag bestaat uit drie delen: een verkennende nota, een budgettair luik en deel met concrete voorstellen. De inhoud van de teksten deed het duo niet uit de doeken. Zoals bekend was het al langer hun overtuiging dat de grootste partijen uit de twee grootste gemeenschappen - N-VA en PS - samen deel moeten uitmaken van een volgende federale regering. Dat blijft ook nu 'de meest aangewezen piste'.

Het zorgde er voor dat de groenen uiteindelijk niet langer bij de gesprekken werden betrokken en dat naast de twee tenoren, enkel nog MR, Open Vld, CD&V en sp.a rond de tafel zaten. Om te weten wat de volgende stap in de federale zoektocht wordt, is het wachten op een initiatief van het Paleis. In elk geval geloven Reynders en Vande Lanotte dat er voldoende basis is voor PS en N-VA om 'heel concreet en intensief' op zoek te gaan naar convergenties om tot een inhoudelijk akkoord te komen. 'De gesprekken moeten nu niet 'from scratch' beginnen', aldus Vande Lanotte. 'We hebben een basis gelegd', al mogen de twee partijen de andere partijen intussen niet uit het oog verliezen.

De intussen gewezen informateurs geloven nog steeds dat een akkoord tussen N-VA en PS mogelijk is, ondanks de forse uitspraken heen en weer. Vorige week nog verklaarde PS-kopstuk Paul Magnette dat er tussen beide partijen over niets overeenstemming bestaat. 'Moesten we denken dat het geen kans maakt, zouden we het niet als uitgangspunt nemen', aldus Vande Lanotte. Maar om te springen, is er vertrouwen nodig, en 'vertrouwen is iets dat groeit. Traag', luidde het. 'Het politieke bestel is de voorbije vijf jaar heel hard geweest, wantrouwig, zelfs bijna vijandig'.

Of om het met zijn bekende metafoor te zeggen: 'Ik denk dat er met deze tekst voldoende water is om iemand te laten drinken. Maar het paard mag niet denken dat er krokodillen in het water zitten. Dat is een kwestie van vertrouwen'. Het betekent dat meer dan vier maanden na de start van hun opdracht, een 'ernstig gesprek' tussen PS en N-VA mogelijk is. 'Het heeft heel lang geduurd en dat betreur ik, maar het is wat het is', zegt Vande Lanotte. 'Alles is haalbaar. Eenmaal een eerste stap is gezet, kan een volgende snel volgen', gelooft de gewezen vicepremier, die nog opmerkte dat het 'niet oneervol' is op een bepaald moment vast te stellen dat het niet lukt.

Hoe moet het verder?

Het is afwachten wat de volgende stap is in de federale formatie, of wat daar voor moet doorgaan. De koning houdt zijn beslissing over het vervolg van de werkzaamheden in beraad. Het is mogelijk dat een Franstalige socialist en een Vlaamsnationalist met een opdracht het veld in worden gestuurd, maar het lijkt er voorlopig niet op dat daarin het begin van onderhandelingen tussen beide partijen mag worden gezien.

Of de poging kans tot slagen heeft, blijft twijfelachtig. Toekomstig PS-voorzitter Paul Magnette liet vorige week nog noteren dat er tussen beide partijen over niets overeenstemming bestaat. De PS staat dus 'erg ver af van een onderhandelingsfase met N-VA', luidde het maandag in socialistische rangen. Indien er iemand uit beide partijen met een koninklijke opdracht wordt belast, moet dat worden gezien als een verlengstuk van de informatieronde, waarbij de zes partijen betrokken zijn en worden geconsulteerd, en niet als een onderhandeling tussen twee partijen, wordt er aan toegevoegd. Daarbij blijft nog steeds een ander probleem overeind. Volgens de PS bevat de formule met zes een onevenwicht. De Franstalige socialisten hebben er al meermaals op gehamerd dat ze de Zweedse coalitie (N-VA, MR, CD&V en Open Vld) niet gewoon willen depanneren. Die coalitie zou te veel naar rechts hellen. Voor de PS kan er geen sprake van zijn te onderhandelen met zowel N-VA als Open Vld aan de andere kant van de tafel. En in die redenering, waar niet elke partij mathematisch nodig is, is Open Vld te veel...