'Je kunt niet alles hebben.' Het is een boutade die we al generatieslang doorgeven. We zeggen het als we onze kinderen willen leren dat ze moeten kiezen. Tussen de voetbaltraining of een verjaardagsfeestje. Tussen nu pannenkoeken of vanavond frietjes. Tussen een doos Lego of een nieuwe Barbiepop. En ook tegen onszelf zeggen we het vaak. Bij wijze van troost vooral. Maar als het over gezondheidszorg gaat, vergeten we die wijsheid annex platitude al snel. Hoezo het heeft geen pas om meteen naar de spoeddienst te gaan als je enkel opzwelt na een val met de fiets? Hoe komen ze erbij om sommige alzheimermedicijnen niet langer terug te betalen? Wat een onzin dat alleen vrouwen tussen 50 en 69 jaar worden uitgenodigd voor een gratis borstkankeronderzoek! En waarom dekt de ziekteverzekering die handige medische apps niet die je op je smartphone kunt down...

'Je kunt niet alles hebben.' Het is een boutade die we al generatieslang doorgeven. We zeggen het als we onze kinderen willen leren dat ze moeten kiezen. Tussen de voetbaltraining of een verjaardagsfeestje. Tussen nu pannenkoeken of vanavond frietjes. Tussen een doos Lego of een nieuwe Barbiepop. En ook tegen onszelf zeggen we het vaak. Bij wijze van troost vooral. Maar als het over gezondheidszorg gaat, vergeten we die wijsheid annex platitude al snel. Hoezo het heeft geen pas om meteen naar de spoeddienst te gaan als je enkel opzwelt na een val met de fiets? Hoe komen ze erbij om sommige alzheimermedicijnen niet langer terug te betalen? Wat een onzin dat alleen vrouwen tussen 50 en 69 jaar worden uitgenodigd voor een gratis borstkankeronderzoek! En waarom dekt de ziekteverzekering die handige medische apps niet die je op je smartphone kunt downloaden?Grote consternatie ook toen het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) vorige week voorstelde om 17 kleine materniteiten te sluiten. Volgens de onderzoekers zou dat perfect kunnen zonder te raken aan de kwaliteit of de toegankelijkheid van de zorg. Amper had minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) het rapport kunnen doornemen of de kranten stonden al vol noodkreten. Wat met kansarme vrouwen zonder auto? Wist ze wel hoe ingrijpend een bevalling voor een vrouw is? Chaos zouden die sluitingen teweegbrengen!Nu hebben die criticasters natuurlijk een punt. Het mag dan al bijna zestien jaar geleden zijn, ik weet nog heel goed hoe emotioneel het is om een kind op de wereld te zetten. En ik herinner me ook nog hoe we op voorhand alle mogelijke routes naar de materniteit uittestten - ook al omdat het ziekenhuis waar mijn gynaecoloog werkte en ik dus zou bevallen niet het dichtstbijzijnde was. Om maar te zeggen dat ik al die tegenkantingen best kan begrijpen. Net zoals ik alle begrip heb voor het feit dat zoveel mensen het scandaleus vinden dat ouders geld moeten inzamelen om hun babydochter een levensreddend medicijn te kunnen geven. Of dat hypergesofisticeerde prothesen waardoor sommige mensen weer zelfstandig zouden kunnen functioneren zo goed als onbetaalbaar zijn. En die hielprik die elke pasgeborene moet ondergaan: moeten we daarmee niet veel meer aandoeningen testen?In een ideale wereld wel. Maar in deze wereld kun je - uw moeder zei het al - dus niet alles hebben. En dat is niet eens de schuld van Maggie De Block en haar voorgangers. Het klopt dat de overheden van dit land de laatste jaren soms weinig sociale keuzes maken en bespaarden op kostenposten die ons welzijn ondermijnen of net de kwetsbaarste mensen raken. En ja, het zou van gezond verstand en goed fatsoen getuigen om het budget voor gezondheidszorg nog veel meer te laten stijgen dan vandaag het geval is. Daarnaast zou de overheid ook de strijd tegen de eigengereide farmasector, die fortuinen aanrekent voor sommige nieuwe geneesmiddelen, wat meer mogen opdrijven. Maar dan nog zal het niet genoeg zijn. Nooit zal het budget voor de gezondheidszorg de snelle medische vooruitgang kunnen volgen. Het zal onmogelijk blijven om alle nieuwe medicijnen en medische spitstechnologie helemaal en voor iedereen terug te betalen. Dat wil zeggen dat er keer op keer moeilijke keuzes gemaakt zullen moeten worden. Zo zijn er tegenwoordig dure kankertherapieën die bij de meeste mensen niet aanslaan maar bij een paar patiënten wonderen verrichten. Alleen valt niet te voorspellen bij wie het zal werken en bij wie niet. Wat moeten we dan doen? De therapie voor iederéén terugbetalen? Of voor niemand? Dit soort discussies, waaraan zowel een medische als een politieke en maatschappelijke kant zit, zullen in de toekomst steeds vaker moeten worden gevoerd. Maar één ding staat vast: we zullen niet alle weesgeneesmiddelen terugbetaald krijgen, gebruik maken van elke vernieuwende therapie en ook nog eens in elk stadje een volwaardig algemeen ziekenhuis kunnen binnenwandelen die elke expertise in huis heeft. We zullen dus moeten kiezen. En kiezen is verliezen. Ook dat is zo'n waarheid die elke Belg er van kindsbeen af ingelepeld krijgt.