Na de terroristische aanslag door Benjamin Herman in Luik klinkt de vraag luider dan ooit: hoe moeten we het probleem van radicalisering in de gevangenis aanpakken? In 2015 al koos minister van Justitie Koen Geens (Cd&V) voor een tweesporenbeleid: isoleer de jihadronselaars en haatpredikers, en monitor de gedetineerden die een risico op radicalisering lopen.
...

Na de terroristische aanslag door Benjamin Herman in Luik klinkt de vraag luider dan ooit: hoe moeten we het probleem van radicalisering in de gevangenis aanpakken? In 2015 al koos minister van Justitie Koen Geens (Cd&V) voor een tweesporenbeleid: isoleer de jihadronselaars en haatpredikers, en monitor de gedetineerden die een risico op radicalisering lopen. Na de aanstelling van twee Vlaamse deradicaliseringsconsulenten pakt het kabinet van Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) nu uit met het project Theologische Aanpak Islamitische Radicalisering, dat specifiek gericht is op gedetineerden in voorwaardelijke vrijheid. Het project, goed voor 174.000 euro per jaar, wordt door twee bekende imams gecoördineerd: Saïd Aberkan, hoofd-islamconsulent van het gevangeniswezen in Vlaanderen, en Khalid Benhaddou, voorzitter van het Platform Vlaamse Imams (PVI). Heeft de aanslag in Luik het project in een stroomversnelling gebracht? Khalid Benhaddou: Helemaal niet. We zijn al een poosje in alle discretie aan het proefdraaien, we hebben al vier dossiers opgestart. Zoals bekend worden aan een vervroegde invrijheidstelling allerlei voorwaarden gekoppeld, zoals verplichte ontwenningskuren of opleidingen. Wat tot dusver ontbrak, was een theologisch begeleidingstraject, terwijl gevangenen met een radicaliseringsproblematiek juist daaraan behoefte hebben. Dat hiaat willen we vullen. Hoe pakken jullie dat aan? Benhaddou: We geven in de eerste plaats advies. De PSD, de psychosociale dienst van de gevangenis, kan ons via een Justitiehuis inschakelen om uit te vissen of er sprake is van radicalisering bij een gedetineerde die in aanmerking komt voor een voorwaardelijke invrijheidstelling. Afhankelijk van het advies kunnen we tijdens de voorwaardelijke invrijheidstelling een begeleiding opstarten. Verplicht te volgen, als onderdeel van de probatievoorwaarden. Denk concreet aan gesprekken in een neutrale omgeving, minstens tien uur verspreid over verschillende sessies. Ten slotte gaan we ook een opleiding over islam en jihadisme geven in Justitiehuizen en binnen het Agentschap Jongerenwelzijn. Hoeveel medewerkers hebben jullie voor het deradicaliseringsproject? Benhaddou: Theoloog Ibrahim el Omari is gestopt als gevangenisconsulent om dit project te coördineren. Voor het terreinwerk doen we een beroep op een twaalftal leden van het Platform Vlaamse Imams, mensen met de nodige theologische competenties en kennis van radicale stromingen binnen de islam. Onze imams zijn ook gescreend door de Belgische Staatsveiligheid. Er heerst grote ongerustheid over gevangenen die hun straf binnenkort helemaal hebben uitgezeten en vrijkomen zonder voorwaarden. Is het een goed idee om hen via een terbeschikkingstelling (TBS) toch achter de tralies te houden? Benhaddou: Ik meng me niet in politieke polemieken, maar ik begrijp wel de bezorgdheid over die groep. Idealiter laten we het niet zover komen. Gedetineerden moeten al in de gevangenis begeleiding op maat krijgen. Ons project kan daarbij helpen.