Voor Johann Wolfgang Goethe betekende Beieren enkel oponthoud op zijn weg naar Italië. Hij beklaagde zich de mist en de regen. 'Wat verlang ik naar druiven en vijgen.' Maar hij schreef met genegenheid over de vruchtbare landschappen, de natuur, de mensen. En daarin schuilt nog steeds de kracht van het Beierse patriottisme: liefde voor het land en wat ontspringt aan het land, een intrigerende passie voor natuur, taal, vakmanschap en perfectie. Vlaanderen kan er wel bij varen als het zich daaraan spiegelt.
...

Voor Johann Wolfgang Goethe betekende Beieren enkel oponthoud op zijn weg naar Italië. Hij beklaagde zich de mist en de regen. 'Wat verlang ik naar druiven en vijgen.' Maar hij schreef met genegenheid over de vruchtbare landschappen, de natuur, de mensen. En daarin schuilt nog steeds de kracht van het Beierse patriottisme: liefde voor het land en wat ontspringt aan het land, een intrigerende passie voor natuur, taal, vakmanschap en perfectie. Vlaanderen kan er wel bij varen als het zich daaraan spiegelt. Beieren is inspirerend in diverse opzichten. Om te beginnen is het een deelstaat die de globalisering omarmt. Beieren is een open regio. Tien procent van de bevolking is van buitenlandse afkomst en het volume buitenlandse investeringen is gigantisch. Beieren telt tal van grote en kleine bedrijven die in de hele wereld sterk staan. Denk maar aan Bayer en BMW. Dat is een eerste verschil met Vlaanderen. Onze regio ondergaat de globalisering, Beieren behoudt er zijn grip op. De productie per inwoner is in de Beierse maakindustrie dubbel zo groot als in de Vlaamse. Beieren heeft weliswaar zes miljoen inwoners meer en kan dus een groter gewicht in de schaal werpen, maar dat verklaart heus niet die sterke positie. Het gaat om verankering en fierheid, versus een mentaliteit van laisser-faire. De Beierse zakensalons zijn netwerken van zwaargewichten. Die elite laat zich adviseren door denktanks die de meest interessante koppen naar München halen. Hier geen kerktorenmentaliteit, maar het München Security Forum en het München Tech Forum. De stad München is ook een magneet. Hoewel ze ingebed is in een sterk economisch weefsel, voel je je er thuis als in een dorp. Het is een stad op mensenmaat, zonder al te veel hoogbouw. Ze ademt cultuur, met haar talrijke musea en concertzalen. München is een vitrine voor vakmanschap. De regio gaat prat op een Baukultur, een eigen identiteit van architectuur, vakmanschap, vormen en materialen. De oude gebouwen worden tot in de puntjes onderhouden en gekoesterd. 'Elk huis is van publiek belang.' De natuur is een andere sterkte van Beieren. Ze wordt in de stad getrokken door parken en de groene vallei van de Eisbach, waarop gekajakt en gesurft wordt. Beieren is vijf keer zo groot als Vlaanderen. Per inwoner is er 2,5 keer zoveel ruimte. En voor die ruimte wordt zorg gedragen. Amper 7 procent van Beieren is bebouwd, tegenover 28 procent in Vlaanderen. Wordt er in Vlaanderen 3,5 vierkante meter open ruimte per inwoner per jaar volgebouwd, dan is dat in Beieren 2,6 vierkante meter. We moeten het allemaal niet te zeer romantiseren, maar Heimat lijkt in Beieren toch net iets meer voor toewijding aan de natuur te staan. Heimat betekent in wezen liefde voor het thuisland. Voor sommigen mag het Beierse chauvinisme misschien wat bucolisch zijn, maar de regio heeft adembenemende cultuurlandschappen die landbouw en natuur verzoenen. Terwijl de Vlaamse landbouwbodem het geologische equivalent van een plofkip is geworden, zoals De Standaard-journaliste Ine Renson onlangs treffend rapporteerde, lijkt de terroir voor de Beieren bijna heilig. De regio telt nog steeds zeven keer meer kleine boerderijen dan Vlaanderen. De mix van natuur en cultuur oefent een grote aantrekkingskracht uit. Beieren trekt jaarlijks zes keer meer toeristen aan dan Vlaanderen. Schoonheid en zorg voor het landschap lonen. Ons land en onze regio hebben alles in huis om het te maken, maar hoe hard we ook proberen, die spontane affectie voor het land en de schoonheid van een open landschap ontbreekt. Net als het streven naar harmonie in de bebouwing en het respect voor vakmanschap en ambacht. Ook de ambitie om vanuit de eigen economische slagkracht de globalisering te sturen, is in onze regio compleet afwezig. Het risico is dan ook groot dat de hang naar een rechts politiek blok zoals in Beieren, vooral een zoveelste politieke schijnmanoeuvre is: het spiegelen aan - zonder het ooit te worden. Dat Vlaamse rechts dreigt een beetje als Margaret Thatcher in lederhose te worden: neoliberalisme en doorgedreven individualisme onder een dun laagje heimatcultuur.